Du spectacle du bovarysme au roman méloforme : scènes de l’opéra chez Flaubert (Madame Bovary) et Kuncewiczowa (L’Etrangère)

Aleksandra Wojda

Abstrakt

The article constitutes the second part of a study focused on operatic fragments in G. Flaubert’s Madame Bovary and M. Kuncewiczowa’s Cudzoziemka [The Foreigner]. In the first part, published in the Cahiers ERTA no 9, a comparative analysis of the functions fulfilled in both novels by the operatic scenes (Donizetti’s Lucie de Lammermoor and Puccini’s Madamy Butterfly) was proposed. The second part develops the issue of the socio‐political and aesthetical implications of the invoked scenes, as well as other components of both narratives that can be defined as musical. The conducted analysis reveals that both heroines’ distinct attitudes towards music reflect their fundamentally distinct attitudes towards any otherness, formed in two very different socio‐cultural contexts. The effect of this distinctiveness is originality of the two musical literary projects: the first – proposed by Flaubert – is a specific attempt at transgressing the artistic inertia that subdues Madame Bovary; the second – proposed by Kuncewiczowa – criticizes the absolutization of art at the hands of Róża, the foreigner, in the name of the unobtainable idea of perfection.

Słowa kluczowe: intermediality, word and music studies, Flaubert, Kuncewiczowa, operainnovel
References

Czermińska M., « Maria Kuncewiczowa. Istnieć gdzie indziej », [dans :] Literatura, 1974, no 28.

Czyba, L., Mythes et idéologie de la femme dans les romans de Flaubert, Lyon, Presses Universitaires de Lyon, 1983.

Dauge D., « Le bovarysme à l’épreuve de la musique », [dans :] Fabula‐LhT, 2012, no 9 : « Après le bovarysme », URL : www.fabula.org/lht/9/dauge.html.

Dauge D., « Mélodies et sentiments : l’empoisonnement musical d’Emma Bovary », [dans :] Revue Flaubert, no 8, 2008 (en ligne).

Flaubert G., Madame Bovary, Gallimard, Folioplus Classiques, 2004. Godlewska‐Bychniak E., Teatr radio‐logiczny Tymoteusza Karpowicza, Warszawa, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2012.

Jean‐Aubry G., « Gustave Flaubert and Music », [dans :] Music & Letters, 1950, vol. 31, no 1.

Kuncewiczowa M., Cudzoziemka, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 1994.

Michałkiewicz K., Hawryszków K., « Cudzoziemka : Marii Kuncewiczowej literacko‐muzyczny dialog z przeszłością », [dans :] Mêlée, 2011, no 1.

Sounac F., Modèle musical et composition romanesque. Genèse et visages d'une utopie esthétique, Paris, Classiques Garnier, 2014.

Weiss A.S., Phantasmic Radio, Durham, N.C., Duke UniversityPress, 1995.

Wojda A., « Intermedialność jako forma tożsamości hybrydycznej. O aporiach tożsamościowych w Cudzoziemce Marii Kuncewiczowej », [dans :] T. Górny, A. Hejmej (dir.), Transpozycje. Muzyka w nowoczesnej literaturze europejskiej, Kraków, Universitas, 2016.

Zaworska H. (dir.), Rozmowy z Marią Kuncewiczową, Warszawa, Czytelnik, 1983.

H. Zaworska H, « Żyć u siebie », [dans :] Twórczość 1972, no 2.

Żak S., « O kompozycji Cudzoziemki Marii Kuncewiczowej », [dans :] Ruch Literacki, 1970, no 1.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.