Traces of the second world war in European cities

Kinga Racoń-Leja

Abstrakt

Artykuł prezentuje różną typologię zniszczeń miast europejskich w czasie II wojny światowej. Wojna totalna oznaczała w praktyce również bezwzględne niszczenie miast, zarówno na linii frontu, bronionych w charakterze miasta-twierdzy, jak i celowo wysadzanych. Osobny i niezwykle tragiczny rozdział w historii zniszczeń stanowią naloty bombowe, w wyniku których ucierpi m.in. Warszawa, Rotterdam czy Coventry. Prowadzone w odwecie, w ramach przyjętej przez Aliantów taktyki obniżenia morale przeciwnika, bombardowania dywanowe i precyzyjne zrujnują miasta niemieckie, czego tragicznym przykładem pozostanie w pamięci potomnych Drezno. W czasie II wojny światowej ogromna część dziedzictwa urbanistycznego Europy zostanie bezpowrotnie stracona.

Słowa kluczowe: II wojna światowa, zniszczenia wojenne miast europejskich, bombardowania miast, odbudowa i rekonstrukcja miast
References

Davies N., Boże igrzysko, historia Polski, Wyd. Znak, Kraków 2003.

Davies N., Europa, Wyd. Znak, Kraków 1998.

Devastation of German Cities – wykres z raportu A. Harrisa dot. operacji wojennych w okresie 23.02.1942–8.05.1945; Archiwa Brytyjskie nr kat. AIR 16/487 (http://www.nationalarchives.gov.uk/ education/worldwar2/theatres-of-war/western-europe/investigation/hamburg/sources/docs/6).

Gutschow N., Klein B., Zagłada i utopia. Urbanistyka Warszawy w latach 1939–1945, Deutscher Werkbund e.V.Frankfurt/Main i Muzeum Historyczne m. st. Warszawy, Warszawa 1995.

Gretzschel M., Als Dresden in Feuersturm versank, Ellert&Richter Verlag, Hamburg 2009.

Harris A.T., Despatch on War Operations, 23rd February 1942, to 8th May 1945; Wyd. Frank Cass, Londyn 1995.

Hohn U., Die Zerstörung deutscher Städte bis 1945: Luftkrieg und Stadtplanung, Schadenfassung und Schadenbilanz, [w:] Kriegszerstörung und Wiederaufbau deutscher Städte 1940–1945, (red. Nipper J., Nutz M.), wyd. Geographisches Institut der Universität zu Köln, Kolonia 1993, 3-23.

Vonnegut K. Jr., Rzeźnia numer 5 czyli krucjata dziecięca, czyli obowiązkowy taniec ze śmiercią, Wyd. Albatros, Poznań 2011 [1969].

Pawłowski K., Zasady ochrony, odbudowy i rewaloryzacji historycznych zespołów urbanistycznych, [w:] Zabytki urbanistyki i architektury w Polsce, Odbudowa i konserwacja, praca zbiorowa red. Zin W., Miasta historyczne, t. 1 (red. Kalinowski W.), Arkady, Warszawa 1986.

Swanston A., Swanston M., II Wojna Światowa – Kompendium, Bellona, Warszawa 2008.