The need for cognitive closure and the level of creative behavior in relation to the comprehension and design of complex spatial structures

Agnieszka Wojtowicz,

Barbara Wojtowicz

Abstrakt

Związki pomiędzy stylem poznawczym a twórczością są tematem wielu badań, jednak nie przyniosły one do tej pory spójnych rezultatów. Zasadne więc wydaje się dalsze analizowanie tego zagadnienia, zwłaszcza w odniesieniu do osób, których zawód w dużej mierze związany jest z szeroko rozumianą twórczością. Celem badania było określenie związków potrzeby poznawczego domknięcia i poziomu postaw twórczych oraz odtwórczych z rozumieniem i projektowaniem złożonych struktur przestrzennych. W badaniu wzięło udział 111 studentów pierwszego roku kierunku architektura Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Przeprowadzone analizy wykazały, że osoby o niskich umiejętnościach projektowania wykorzystującego konstrukcje geometryczne miały wyższy poziom postawy odtwórczej w obszarze konformizmu oraz niższy poziom potrzeby poznawczego domknięcia w obszarze zdecydowania niż osoby o wysokich umiejętnościach projektowania wykorzystującego konstrukcje geometryczne. Okazało się również, że u tych osób wraz ze wzrostem poziomu potrzeby poznawczego domknięcia zmniejszał się poziom zachowań twórczych, natomiast u osób o wysokim poziomie umiejętności projektowania wykorzystującego konstrukcje geometryczne miał tendencję wzrostową. Wyniki wskazują również, że wśród badanych dominował przeciętny poziom zachowań twórczych i wysoki poziom konformizmu związanego z postawą odtwórczą, co stanowi wynik niepokojący w odniesieniu do przyszłych architektów.
 

Słowa kluczowe: twórczość, potrzeba poznawczego domknięcia, geometria, architektura
References

[1]     Bernacka R.E., Konformizm i nonkonformizm a twórczość, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2004.

[2]     Charytonow E., Projektowanie architektoniczne, Państwowe Wydawnictwa Szkolnictwa Zawodowego, Warszawa 1985.

[3]     Chybicka A., Otwarty umysł tworzy, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2004.

[4]     Górska R., Descriptive Geometry. Freshman Level Course Addressed to the Engineering Students, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2013.

[5]     Feist G.J., Barron F.X., Predicting creativity from early to late adulthood: Intellect, potential, and personality, Journal of Research in Personality, 37/2003, 62-88.

[6]     Jaworski M., Polska adaptacja Skali Potrzeby Domknięcia Poznawczego, Przegląd Psychologiczny, 41/1998, 151-163.

[7]     Kossowska M., Różnice indywidualne w potrzebie poznawczego domknięcia, Przegląd Psychologiczny, 46/2003, 355-374.

[8]     Kossowska M., Umysł niezmienny… Poznawcze mechanizmy sztywności, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2005.

[9]     Kossowska M., Motives which can promote versus reduce prejudice, Psychologia Społeczna, 02/2006, 13-22.

[10]Kossowska M., The role of cognitive inhibition in motivation toward closure, Personality and Individual Differences, 42/2007, 1117-1126.

[11]Kruglanski A.W., Lay epistemics and human knowledge: Cognitive and motivational bases, Plenum, New York 1989.

[12]Kruglanski A.W., The psychology of closed mindedness, Psychology Press, New York 2004.

[13]Kruglanski A.W., Webster D.M., Motivated closing of the mind: "Seizing" and "freezing", Psychological Review, 103/1996, 263-283.

[14]Kruglanski A.W., Orehek E., Dechesne M., Pierro A., Lay epistemic theory: Motivational, cognitive, and social aspects of knowledge formation, Social and Personality Psychology Compass, 4/2010, 939-950.

[15]Kruglanski A.W., Webster D.M., Klem A., Motivated resistance and openness to persuasion in the presence or absence of prior information, Journal of Personality and Social Psychology, 65/1993, 861-876.

[16]Limont W., Pedagogika twórczości, czyli edukacja ku twórczości, [in:] Pedagogika. Subdyscypliny i dziedziny wiedzy o edukacji, Tom 4, (ed.) B. Śliwerski, Gdańskie Wydawnictwo Pedagogiczne, Sopot 2010, 263-289.

[17]Małkiewicz M.M., Piskozub M., Różne nasilenie postawy twórczej a kompetencje społeczne i style radzenia sobie ze stresem u studentów pierwszego roku, Studia Psychologica, 11/2011, 19-32.

[18]Nęcka E., Psychologia twórczości, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2016.

[19]Popek S. (ed.), Z badań nad zdolnościami i uzdolnieniami specjalnymi młodzieży, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1987.

[20]Popek S., Człowiek jako jednostka twórcza, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2001.

[21]Popek S., KANH − Kwestionariusz twórczego zachowania, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2000.

[22]Sarnataro-Smart S., Personal Need for Structure: Indiscriminate Classification Systems As Barriers to Processing Mathematical Complexity, Honors Thesis Collection, Paper 110, 2013.

[23]Simonton D.K., Creativity: Cognitive, personal, developmental, and social aspects, American Psychologist, 55/2000, 151-158.

[24]Sternberg R.J., Thinking styles, Cambridge University Press, Cambridge 1999.

[25]Strzałecki A., Psychologia twórczości: między tradycją a ponowoczesnością, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2003.

[26]Webster D.M., Kruglanski A.W., Individual differences in need for cognitive closure, Journal of Personality and Social Psychology, 67/1994, 1049-1062.

[27]Wojtowicz A., Wojtowicz B., The personal need for structure as a factor affecting the understanding and projecting of complex spacial structures, Czasopismo Techniczne, 22/2015, 63-72.