Life and death of a colliery. The condition and significance of former coal mining facilities in the transborder region of Saarland-Moselle

Piotr Langer

Abstrakt

Transgraniczny region Zagłębia Saary w Niemczech i Moselle we Francji to obszar dawnej eksploatacji węgla kamiennego. Przeobrażenia tego regionu mają związek z likwidacją kopalni oraz zagospodarowaniem obiektów pogórniczych. Autorskie badania terenowe, przeprowadzone w 2015 roku, pozwoliły na analizę reprezentatywnej części kopalni regionu Saarland-Moselle, z uwzględnieniem sposobu i zakresu ich przebudowy po zakończeniu eksploatacji oraz przestrzennego, użytkowego i krajobrazowego znaczenia tych elementów. Wyszczególniono podstawowe kierunki działań - od całkowitej likwidacji obiektów pogórniczych aż po ich adaptację dla nowych potrzeb. Dokonano oceny zaobserwowanych procesów i zjawisk, również pod kątem znaczenia kopalni dla rewitalizacji obszarów zdegradowanych oraz wykorzystania dziedzictwa pogórniczego w kreowaniu przestrzeni postindustrialnej. Sformułowane wnioski odnoszą się do obiektów w regionie Saarland-Moselle, ale mogą stanowić odniesienie do oceny przeobrażeń innych regionów górnictwa podziemnego w Europie, także w Polsce.

Słowa kluczowe: górnictwo węgla kamiennego, kopalnia węgla, obiekty pogórnicze, rewitalizacja, dziedzictwo kulturowe
References

[1] Gawlik L., Węgiel kamienny energetyczny. Perspektywy rozwoju w świetle priorytetów środowiskowych, raport Polskiego Komitetu Światowej Rady Energetycznej, Kraków 2011.
[2] Jones L., Woods M., Case study contextual report 5. Saarland, DERREG (Developing Europe’s Rural Regions in the Era of Globalization).
[3] Dörrenbächer P., Bierbrauer F., Brücher W., The External and Internal Influences on Coal Mining and Steel Industry in the Saarland/FRG, [in:] Zeitschrift für Wirtschaftsgeographie, Vol. 32, Issue 1, 209–221.
[4] Fabian G., Globalny rynek węgla – jaki był?, „Biuletyn górniczy”, 2015, 34–36.
[5] Fabian G., Niemieckie górnictwo węgla kamiennego w 2012 roku, „Biuletyn górniczy”, 2012.
[6] Lorenz U., Ozga-Blaschke U., Stala-Szlugaj K., Grudziński Z., Olkuski T., Wpływ katastrofy w Fukushimie na światowy popyt na węgiel energetyczny, [in:] Zeszyty Naukowe Instytutu
Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk, No. 82, 2012, 57–70.
[7] Malko J., Energiewinde. Niemiecka transformacja energetyczna, „Polityka energetyczna – Energy Policy Journal”, 2014, Vol. 17, No. 2.
[8] www.dw.com, Niemcy: Koniec kopalń węgla kamiennego, 19.12.2015 (access: 08.02.2017).
[9] www.m.nettg.pl, Zwrot energetyczny w Niemczech, 30.11.2012 (access: 21.01.2017).