The role of the Vistula river in the spatial development of riverine residential districts in Cracow

Krystian Banet,

Ewelina Stypułkowska

Abstrakt

Ważnym czynnikiem lokalizacji pierwszych osad ludzkich był dostęp do rzeki. Związany z industrializacją, postępujący proces odwracania się miasta od rzek spowodował degradację cieków i ich otoczenia. Zdegradowane rzeki stały się wstydliwym problemem i barierą dla intensywnie rozwijających się miast. W XXI wieku zaczęto dostrzegać zalety dobrze zagospodarowanych bulwarów. W niniejszym artykule dokonano analizy roli rzeki w rozwoju przestrzennym miast i przestrzeni publicznych związanych z rzeką. Ponadto, przedstawiono możliwości poprawy nadrzecznych przestrzeni miejskich na przykładzie obszaru Starych Dębnik i Salwatora w Krakowie. Szczegółowe warianty opracowane zostały w ramach warsztatów Przepis na miasto. 

 

An important factor in the location of the first human settlements was access to a river. Connected with industrialization, the progressive process of turning the city away from rivers caused the degradation of watercourses and their surroundings. Degraded rivers have become a shameful problem and a barrier to intensively developing cities. In the 21st century, the advantages of well-developed boulevards were recognized. This article analyzes the role of the river in the urban spatial development and public spaces related to the river. In addition, opportunities for the improvement of riverside urban spaces are presented on the example of the area of Stare Dębniki and Salwator in Cracow. Detailed variants were developed as part of the Przepis na miasto workshops.

Słowa kluczowe: miasto, rzeka, bulwar, planowanie przestrzenne, przestrzeń publiczna , city, river, boulevard, spatial development, public space
References

[1] Czarnecka D., Relacja rzeka- miasto, Faculty of Architecture of Warsaw University of Technology, 2010.

[2] Drapella-Hermansdorfer A., Nadrzeczne bulwary, [in:] Rzeki, cywilizacja, historia, Katowice, 1998, 139–161.

[3] Jażdżewska I., Rzeki jako bariery w kształtowaniu miejskiej sieci osadniczej Polski w świetle zastosowań systemów informacji geograficznej, 2011.

[4] Muszyńska-Jeleszyńska D., Tereny nadrzeczne w strukturze przestrzenno-funkcjonalnej Bydgoszczy. Problemy rozwoju i rewitalizacji (PhD thesis), Adam Mickiewicz University in Poznan, 2012.

[5] Mydel R., Rozwój urbanistyczny miasta Krakowa po drugiej wojnie światowej, Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”, Kraków 1994.

[6] Pancewicz A., Rzeka w krajobrazie miasta, Gliwice, 2004.

[7] Chasseriau A., Peyon J.P., Le projet île de Nantes, ou comment la ville se réconcilie avec son fleuve, CESTAN, Université de Nantes, ESO – UMR 6590 CNRS, MSH ANGE GUÉPIN, Nantes, Nr 22, 2004, 41–50.

[8] Pancewicz A., Rola rzek w rozwoju przestrzennym historycznych miast nadrzecznych, Woda w przestrzeni przyrodniczej i kulturowej. Prace Komisji Krajobraz Kulturowego, Vol. 2, 2003, 275–285.

[9] Szwed J., Współczesna rola bulwarów w mieście, Przestrzeń i forma, Vol. 16, 2016.

[10] Wolińska D., Sławiński K., Zmiany znaczenia rzeki dla kształtowania przestrzeni miejskiej na przykładzie strumienia Cheonggyecheon w Seulu, [in:] Research Papers of Wrocław University of Economics, nr 467, 2017.

[11] Kierunki Rozwoju i Zarządzania Terenami Zieleni w Krakowie na lata 2017–2030, https://dialogspoleczny.Cracow.pl/ (access: 16.04.2018).

[12] Miejski Program Rewitalizacji Krakowa, Urząd Miasta Cracowa, BIG, 2008.

[13] Strategia Rozwoju Krakowa "Tu chcę żyć. Kraków 2030", https://www.bip.Cracow.pl/?id=47 (access: 13.04.2018).

[14] Studiumuwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakow , https://www.bip.Cracow.pl/?bip_id=1&mmi=48 (access: 13.04.2018).

[15] HafenCity Hamburg,  http://www.hafencity.com (access: 16.04.2018).

[16] Interview of Kamil Czepiela from Ośrodek Działań Ekologicznych with Joanna Chrostek,  http://www.woda.edu.pl/artykuly/Cracow_w_wodzie/ (access: 11.04.2018).

[17] Rudawa, http://pl.wikipedia.org/wiki/Rudawa_(rzeka) (access: 10.04.2018).

[18] https://www.cnu.org/publicsquare/2016/09/15/real-%E2%80%98bilbao-effect%E2%80%99 (access: 17.04.2018).