Architecture of medieval breweries in Cistercian abbeys

Ewa Łużyniecka

Abstrakt

The paper presents some conclusions regarding the architectureof medieval breweries in selected Cistercian abbeys. The conclusions have been formulated on the basis of research of Cistercian monasteries in Poland, Germany, and the Czech Republic, as well as recently in France, which have been conducted for 30 years by the author.The main observation is that there are very few original structures like these which were built in the Middle Ages. Another conclusion regards the location of breweries within the area of the monasteries. The rule was to build them by watercourses either away from the centre of the abbeys or by the western wings of cloistral buildings. The examples presented in the paper also confirm the thesis known from previous publications, namely that the architecture of monastic breweries, on the one hand, reflected the economic situation of the abbey and, on the other, the time and style as well as the region where it was established.

Architektura średniowiecznych browarów w opactwach cysterskich

 

Streszczenie

W artykule przedstawiono kilka wniosków dotyczących architektury średniowiecznych browarów w wybranych opactwach cysterskich. Wnioski te zostały sformułowane na podstawie prowadzonych przez autorkę od 30 lat badań klasztorów cysterskich w Polsce, Niemczech i Czechach oraz ostatnio we Francji. Głównym spostrzeżeniem jest to, że przetrwało do dziś bardzo niewiele tego typu budowli z czasu średniowiecza. Następny wniosek dotyczy lokalizacji browarów w obrębie murów klasztornych. Zasadą było budowanie ich przy ciekach w dwojaki sposób: w oddaleniu od centrum opactwa lub przy zachodnich skrzydłach budynków klauzur. Zaprezentowane w artykule przykłady potwierdziły także znaną z dotychczasowych opracowań tezę, że architektura browarów klasztornych była odzwierciedleniem z jednej strony pozycji ekonomicznej opactwa, z drugiej strony czasu i stylu oraz rejonu, w którym powstawał. 

Słowa kluczowe: brewery, medieval, abbey, Cistercians , browar, średniowiecze, opactwo, cystersi
References

[1] Brzezowski W., Jagiełło M., Ogrody na Śląsku, Vol. 2., Barok, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2017.

[2] Coppack G., The white monks. The Cistercians in Britain 1128–1540, Tempus, Stroud 2000.

[3] Fountains Abbey. Studley Royal, “The National Trust”, London 2000.

[4] Gooss G., Kloster Choerin. Gebrannte Geschichte-ein rundgang durch die Klosteranlage, Kloster Chorin, Eberswalde (without the issue date).

[5] Hebron S., Fonteney Life in a Monastery, PITKIN, (without the issue place) 2001.

[6] Klonder A., Napoje fermentacyjne w Prusach Królewskich w XVI–XVII wieku. Produkcja, import, konsumpcja, Ossolineum, Wrocław 1989.

[7] Klonder A., Browarnictwo w Prusach Królewskich (2 połowa XVI–XVII w.), Ossolineum, Wrocław-Wraszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1983.

[8] Laboa J.M., Mnisi Zachodu i Wschodu. Historia monastycyzmu chrześcijańskiego, Carta Blanca, Warszawa 2009.

[9] Łużyniecka E., Architektura klasztorów cysterskich. Filie lubiąskie i inne cenobia śląskie, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej Wrocław 2002.

[10] Łużyniecka E., Świechowski Z., Kunkel R., Architektura klasztorów cysterskich. Małopolskie filie opactwa Morimond , Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2008.

[11] Łużyniecka E., Pelplin i Doberan. Architektura opactw cysterskich spokrewnionych filiacyjnie, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2014, 794–802.

[12] Łużyniecka E., Le plus grand monument cistercien de Pologne: l’ancienne de Lubiąż, [in:] Mélanges cisterciens 2012: offerts par l’ARCCIS au Père Placide Vernet, moine de Cîteaux, pour son 90e anniversaire. BégrollesenMauges, Abbaye de Bellefontane 2012, 277–297.

[13] Łużyniecka E., Badania architektury francuskich klasztorów cysterskich w Obazine i Grosbot – etap wstępny, [in:] Dzieje i kultura Cystersów w Polsce, Vol. 1, M.Starzyński, D. Tabor (ed.), Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Societas Vistulana, Kraków 2016, 17–35.

[14] Piwek A., Architektura kościoła pocysterskiego w Oliwie od XII do XX wieku. Świątynia zakonna białych mnichów, Bernardinum, Pelplin 2006.

[15] Rutkowska-Płachcińska A., Urządzenia młyńskie, przetwórstwo i wyrób artykułów spożywczych, organizacja sprzedaży, [in:] Historia kultury materialnej Polski w zarysie, Vol. II, Od XIII do XV wieku, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1978, 180–204.

[16] Warnatsch St., Zisterzienser – Abtei Lehnin. Von der askanischen Familien-Grablege zur Einrichtung evangelischer Nächstenhilfe, Verlag Langewiesche Nachf, Königstein 2008.

[17] Wyrwa A.M., Udział zakonu cysterskiego w kształtowaniu tożsamości kulturowej Europy (w świetle jego struktur organizacyjno-prawnych w średniowieczu), [in:] Cistercium Mater Nostra. Tradycja – historia – kultura, M. Starzyński (ed.), Opactwo Cystersów w Mogile, Kraków 2009, Vol. III, 11–24.