The belly of Budapest – the Hungarian Central Market Hall from the end of the 19th century against the backdrop of selected European objects with this function

Katarzyna Janicka-Świerguła

Abstrakt

The nineteenth century was a period of ground-breaking events in the history of humanity relating to the industrial revolution, scientific discoveries, knowledge development and social changes. It was also a time when new types of commercial buildings were being formed and transformations of those that had existed for centuries were taking place. The aim of this article is to present the problems of the Central Market Hall in Budapest by Samu Pecz and compare its architectural solutions with selected nineteenth-century constructions serving the same purpose elsewhere in Europe.

Streszczenie
XIX wiek to okres przełomowych wydarzeń w dziejach ludzkości związanych z rewolucją przemysłową, odkryciami naukowymi, rozwojem wiedzy oraz przemianami społecznymi. Był to także czas kształtowania się nowych typów obiektów handlowych lub też transformacji tych, które istniały od wieków. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie problematyki Centralnej Hali Targowej w Budapeszcie autorstwa Samu Pecza i porównanie jej rozwiązań architektonicznych z wybranymi, dziewiętnastowiecznymi obiektami o tej funkcji z terenów Europy.

Słowa kluczowe: hala targowa, obiekty handlowe, rewolucja przemysłowa, Budapeszt, market hall, commercial buildings, industrial revolution, Budapest
References

[1] Böhme H.-J., »... nichts als ein bedeckter Marktplatz« – Die Zentralmarkthalle, „Leipziger Blätter” Nr. 59, Passage Verlag Leipzig 2011, 24–37.

[2] Knoll T., Berliner Markthallen, Berlin 1994.

[3] Lemoine B., Les Halles de Paris, L’Equerre, Paris 1980.

[4] Nagy G., Budapesti Központi Vásárcsarnok, Mester Nyomda, Budapest.

[5] Nagy G., Market Halls in Budapest: From the turn of the Century to the Present, Budapest 1997.

[6] Omilanowska M., Świątynie handlu. Warszawska architektura komercyjna doby wielkomiejskiej, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 2004.

[7] Pevsner N., A history of building types, Princeton University Press 1997.

[8] Schmiechen J., Carls K., The British Market Hall. A Social and Architectural History, London 1999.

[9] Steiner F.H., French Iron Architecture, UMI Research Press, 1984.

[10] Zola É., Brzuch Paryża, tłum. N. Gubrynowicz, Warszawa 1957.

[11] Berlin und seine Bauten 1896, Bd. II, Wilhelm Ernst & Sohn, Berlin 1896, 545–559.

[12] Exerzierfeld der Moderne. Industriekultur in Berlin im 19. Jahrhundert, eds. J. Boberg, T. Fischter, E. Gillen, Monachium, 1984, 108–113.

[13] http://www.emporiononline.com/ca/member-markets/budapest (online: 23.05.2019).

[14] https://pl.wikipedia.org/wiki/Budapeszt (online: 23.05.2019).

[15] https://en.wikipedia.org/wiki/Les_Halles#/media/File:Halles_de_Paris,_1863.jpg (online: 25.05.2019).

[16] https://www.paris-unplugged.fr/1852-les-halles-de-baltard (online: 25.11.2019).

[17] https://www.wikiwand.com/de/Zentralmarkthalle_Berlin (online: 25.11.2019).

[18] [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Markthalle_I_(Berlin),_Zentralmarkthalle#/media/File:Berlin_Zentralmarkthalle_1896.jpg (online: 25.05.2019).

[19] https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bd/Berlin_Markthalle_X_Fassade_Bremerstrasse.jpg (online: 25.05.2019).

[20] https://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Leipzig_Markthalle_Grundriss.jpg (online: 25.11.2019).

[21] https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a3/Markthalle_Leipzig_um_1900.jpg (online: 25.05.2019).

[22] https://docplayer.hu/5377975-Www-ifkegyesulet-hu-budapest-mmxiv.html (online: 25.11.2019).

[23] https://bpkep.fszek.hu (online: 25.11.2019).

[24] https://spbarchives.ru/architecture_Budapest_hun_1.8 (online: 25.05.2019).

[25] https://funiq.hu/1793-k%C3%B6zponti-v%C3%A1s%C3%A1rcsarnok-nagycsarnok (online: 25.05.2019).

[26] https://bpkep.fszek.hu (online: 25.11.2019).