Urban waterfronts’ wilderness as a space of engagement

Angelika Lasiewicz-Sych

Abstrakt

The article presents theoretical considerations on the philosophy of designing and protecting wild urban waterfront spaces. Its goal is to examine the sense of these places in terms of their significance for urban and ecological structures, city social life, as well as for individual human beings. The analysis presented here based on the theory of architecture, environmental psychology and aesthetics, leads to two conclusions. First of all, such spaces are important places for city residents to engage in behaviorally and emotionally. Secondly, when it comes to managing wild water areas in cities, it seems to be more important to create places than to implement a specific project. What seems to matter most in creating such places is an emphasis on their familiarity, openness, effective simplicity and harmony in balancing the requirements of water nature and social life.

Streszczenie

W artykule zaprezentowano teoretyczne rozważania na temat filozofii projektowania i ochrony dzikich miejskich terenów nad wodą. Celem niniejszej pracy jest analiza znaczenia takich miejsc pod kątem roli, jaką odgrywają one w strukturach urbanistycznych i ekologicznych, w życiu miasta, a także w życiu poszczególnych ludzi. Zaprezentowana analiza, oparta na teorii architektury, psychologii i estetyki środowiskowej, prowadzi do dwojakich wniosków. Po pierwsze – dzikie miejskie obszary położone nad wodą są dla mieszkańców miasta ważnymi miejscami, w które angażują się behawioralnie i emocjonalnie. Po drugie – jeśli  chodzi o gospodarowanie takimi przestrzeniami, ważniejsze od wdrażania określonego projektu, wydaje się być tworzenie miejsc. Najważniejszą zaś rzeczą w tworzeniu takich miejsc jest nacisk na ich swojskość i otwartość aranżacji, efektywną prostotę i harmonię w równoważeniu potrzeb wodnej przyrody i związanego z nim życia społecznego.

Słowa kluczowe: urban wilderness, waterfront, architecture, placemaking, ecology, environmental justice, miejska dzika przestrzeń, nabrzeże wodne, architektura, tworzenie miejsca, ekologia, środowiskowa sprawiedliwość
References

[1] Alexander Ch., Ishikawa S., Silverstein M., Jacobson M., Fiksdahl-King I., Angel. Sh., A Pattern Language: Towns. Buildings. Construction, Oxford University Press, New York 1977.

[2] Appleton J., Prospects and refuges revisited, [in:] Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, ed. J.L. Nasar, Cambridge University Press, Cambridge, New York 1992, p. 27-44.

[3] Bell P., Fisher J.D., Baum A., Greene T.E., Environmental Psychology, Holt, Rinehart and Winston, Inc., Fort Worth 1990.

[4] Berleant A., Aesthetic perception in environmental design, [in:] Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, ed. J.L. Nasar, Cambridge University Press, Cambridge, New York 1992, p. 84-97.

[5] Birnbaum Ch. A., Protecting Cultural Landscapes: Planning, Treatment and Management of Historic Landscapes, booklet of National Park Service, 1994, https://www.nps.gov/ tps/how-to-preserve/briefs/36-cultural-landscapes.htm (access: 18.05.2016).

[6] Carrus G., Scopelliti M. Fornara F., Bonnes M., Bonaiuto M., Place Attachment, Community Identification and Pro-Environmental Engagement, [in:] Place Attachment: Advances in Theory, Methods and Applications, ed. L. Manzo, P. Devine-Wright, Routledge Taylor&Francis Group, London, New York 2014, p. 154-164

[7] Chivian E., Bernstein A., How our Health Depends on Biodiversity, Center for Health and the Global Environment, Harvard Medical School, booklet prepared for the United Nations on the occasion of the International Year of Biodiversity, 2010, http://ec.europa. eu/environment/nature/biodiversity/intro/index_en.htm (access: 18.05.2016).

[8] Dooling S., Simon G., Yocom K., Place-based urban ecology: A century of park planning in Seattle, Urban Ecosyst, No. 9, 2006, 299-321.

[9] Greenbie B.B., The landscape of social symbols, [in:] Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, ed. J.L. Nasar, Cambridge University Press, Cambridge, New York 1992, p. 64-73.

[10] Hester R.T, Jr., Do Not Detach! Instructions From and For Community Design [in:] Place Attachment: Advances in Theory, Methods and Applications, ed. L. Manzo, P. Devine-Wright, Routledge Taylor&Francis Group, London, New York 2014, p. 191-206.

[11] Kaplan S., Perception and landscape [in:] Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, ed. Jack L. Nasar, Cambridge University Press, Cambridge, New York 1992, p. 45-55.

[12] Lasiewicz-Sych, A., Strategy of placemaking – an essay on Seattle architecture, Technical Transactions, Iss. 3-A/2015, p. 97-125.

[13] Lasiewicz-Sych A., Wspólna przestrzeń. Nowe krajobrazy kulturowe w miastach amerykańskich, [in:] Integracja sztuki i techniki w architekturze i urbanistyce, T. 4/2, ed. R. Nowakowski, Wydawnictwa Uczelniane Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego, Bydgoszcz 2016, p. 5-16.

[14] McDermott J., Streams of Experience: Reflections on the History and Philosophy of American Culture, The University of Massachusetts Press, Amherst 1986.

[15] McDonnell M.J., Linking and promoting research and practice in the evolving discipline of urban ecology, Journal of Urban Ecology, Vol. 1, No.1, 2015, p. 1-6.

[16] Morris A.E.J., History of Urban Form, Before the Industrial Revolution, Routledge, London, New York 1994.

[17] Nohl, W., Open space in cities: in search of new aesthetic, [in:] Environmental Aesthetics. Theory, Research & Applications, ed. J.L. Nasar, Cambridge University Press, Cambridge, New York 1992, p. 74-83.

[18] Oswalt Ph., Berlin City of the 20th Century, [in:] Co to jest architektura?/What is architecture?, ed. A. Budak, Bunkier Sztuki, Kraków 2002, p. 96-117.

[19] Roe M., Taylor K., New Cultural Landscapes: Emerging issues, context and themes, [in:] New Cultural Landscapes, ed. M. Roe, K. Taylor, Routledge, New York 2014, p. 1-23.

[20] Rykwert J., Pokusa miejsca. Przeszłość i przyszłość miast (The Seduction of Place. The History and Future of the City), transl. T. Bieroń, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2013.

[21] Sennet R., Ciało i kamień. Człowiek i miasto w cywilizacji Zachodu (Flesh and Stone. The Body and the City in Western Civilization, 1994), transl. M. Konikowska, Wydawnictwo Marabut, Gdańsk 1996.

[22] Sennet R., Etyka dobrej roboty (The Craftsman, 2008), transl. J. Dzierzgowski, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA, Warszawa 2010.

[23] Sierecka-Nowakowska B., Rozwój przestrzenny Łodzi przemysłowej u progu XXI wieku w oparciu o dziedzictwo przyrodniczo-kulturowe, Monografie Politechnika Łódzka, Łódź 1999.

[24] Stiasny G., Warszawskie Bulwary nad Wisłą (photos Bartek Barczyk), Architektura 11/2015/254, p. 54-60.

[25] Welsch W., Przestrzenie dla ludzi?/Spaces for Humans?, [in:] Co to jest architektura?/ What is architecture?, ed. A. Budak, Bunkier Sztuki, Kraków 2002, p.160-195.

[26] Zimbardo P.G, Leippe M.R., Psychologia zmiany postaw i wpływu społecznego (The Psychology of Attitude Change and Social Influence, 1991), transl. Paweł Kwiatkowski,
Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2004.

[27] Żórawski J., Wybór pism estetycznych , ed. Dariusz Juruś, Universitas, Kraków 2008.

[28] http://www.humanaccessproject.com (access: 18.05.2016).

[29] http://www.washington.edu (access: 18.05.2016).

[30] http://www.waterfrontcenter.org (access: 18.05.2016).

[31] http://www.landscape performance.org (access: 18.05.2016).

[32] http://www.zrodla.org (access: 18.05.2016).

[33] http://nowy zabytek. pl/angel-river-we-wrocławiu/wywiad (access: 18.05.2016).