Spatial development of Mielec in the medieval period compared to the then tendencies to form urban layouts in Lesser Poland

Dominika Kuśnierz-Krupa,

Joanna Malczewska

Abstrakt

This article addresses the issue of the medieval spatial development of the town of Mielec, located in today’s Podkarpackie Voivodeship, and in the Middle Ages in the area of historic Lesser Poland. An important element of the presented research is a discussion of the issue of the typology of the urban models applied in the discussed period. One should pay attention to the fact that studying the origins of the founding and development of the town is important from the viewpoint of the current urban planning and conservation policy in this town. It also has an educational dimension and contributes to popularising knowledge about the town’s history and cultural heritage.

Streszczenie

Rozwój przestrzenny Mielca w okresie średniowiecza na tle ówczesnych tendencji w kształtowaniu się układów urbanistycznych na terenie Małopolski
 

Niniejszy artykuł dotyczy problematyki rozwoju przestrzennego miasta Mielec w okresie średniowiecza. Ośrodek ten położony jest obecnie na terenie województwa podkarpackiego. W okresie średniowiecza należał zaś do Małopolski. Ważnym elementem prezentowanych badań jest także omówienie typologii modeli urbanistycznych, jakie stosowano w przedmiotowym okresie. Należy zwrócić uwagę na fakt, że podjęcie studiów z zakresu genezy powstania i rozwoju miasta jest istotne z punktu widzenia bieżącej polityki planistycznej i konserwatorskiej na terenie Mielca. Ma także wymiar edukacyjny oraz przyczynia się do popularyzacji wiedzy z zakresu historii tego zabytkowego ośrodka i jego dziedzictwa kulturowego.

Słowa kluczowe: Mielec, rozwój przestrzenny Mielca w średniowieczu, model urbanistyczny , spatial development of Mielec in the Middle Ages, urban model
References

[[1]] Kiryk F., Miasta regionu mieleckiego do połowy XVII wieku. Mielec, Przecław, Radomyśl Wielki, Rzochów, [in:] Mielec. Dzieje miasta i regionu, vol. I, F. Kiryk (ed.), Mielec 1984.

[2] Kiryk F.,Zezwolenie królewskie na lokację Mielca, [in:] Mielec. Studia i materiały z dziejów miasta i regionu, vol. 3, F. Kiryk (ed.), Mielec 1994.

[3] Brekiesz S., Lokacja Mielca w świetle aktu lokacyjnego z 1470 r.,[in:] Prace Humanistyczne Rzeszowskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wydział Nauk Humanistycznych, Y. VII, series I, Rzeszów 1975.

[4] Maciąga M., Rys geograficzno-historyczny Mieleckiego, [in:] Prace i Materiały Etnograficzne Muzeum Okręgowe w Rzeszowie, Z badań etnograficznych – Mieleckie, Rzeszów 1970.

[5] Dobrowolska M., Osadnictwo Puszczy Sandomierskiej między Wisłą i Sanem, [in:] Krakowskie Odczyty Geograficzne, Kraków 1931, no 14.

[6] Malczewska J., Miasta w dolnym biegu Wisłoki w województwie sandomierskim o średniowiecznym pochodzeniu do połowy XVII wieku, Publ. ProCarpathia, Rzeszów 2017.

[7] M. Książek, Zarys budowy miast średniowiecznych w Polsce do końca XV wieku, Publ. Politechnika Krakowska, Kraków 1996, p. 134.

[8] Kuśnierz-Krupa D., Jaśliska w średniowieczu na tle miast dawnego powiatu bieckiego, Publ. Politechnika Krakowska, Kraków 2013, p. 26–27.

[9] Dąbrowska E., Studia nad osadnictwem wczesnośredniowiecznym ziemi wiślickiej, Wrocław 1965, p. 78, 164–165, 170–171.

[10] Mateszew S., Zarys dziejów osadnictwa i stosunków własnościowych, [in:] Mielec. Dzieje miasta i regionu, vol. I, F. Kiryk (red.), Mielec 1984, p. 85.

[[1]1] Szymański J.,Nauki pomocnicze historii od schyłku IX do końca XVIII w.,Publ. PWN,Warszawa 1976, tab. 26, p. 303.

[[1]2] Zarębska T., Badania historyczno-urbanistyczne metodą analiz przestrzennych, [in:] KHKM, no 1/95, p. 15–24.

[13] Malczewski J., Miasta między Wisłoką a Sanem do początku XVI wieku, Publ. Państwowa Wyższa Szkoła Wschodnioeuropejska w Przemyślu Rzeszów 2006, p. 222–223.

[14] Gawlas S., Ulice a zmiany krajobrazu miejskiego w okresie lokacji, [in:] KHKM, Y. XL VIII, no 1–2, Warszawa 1999, p. 23–24.

[15] Malczewska J., Miasta w dolnym biegu Wisłoki w województwie sandomierskim o średniowiecznym pochodzeniu do połowy XVII wieku, doctoral thesis, PK, Kraków 2017, passim.