Lanckorona's market square in the context of the landscape

Anna Mitkowska

Abstrakt

2005 saw the completion of a project featuring the restoration of the surface of the Market Square in Lanckorona (the powiat of Wadowice, Lesser Poland Voivodship), funded by European Union funds. The design bound the contemporary needs of residents and tourists with the tradition of the place. It is also characterised by attractive visual linkages with the hills of the Beskidy Mountains seen in the background. The walls of this urban interior are composed of the frontages of timber residential market-side buildings. The construction included all of the design's assumptions and the market square currently enjoys significant popularity, being often used by residents and tourists, with its surface often playing host to occasional open-air events.

Streszczenie
W 2005 roku z dotacji unijnych zrealizowany został projekt rewaloryzacji płyty rynku w Lanckoronie (pow. Wadowice, woj. małopolskie). W projekcie tym zespolono współczesne potrzeby mieszkańców i turystów z tradycją miejsca. Rynek do dzisiaj zachował układ urbanistyczny właściwy średniowiecznemu XIV-wiecznemu jego kształtowi. Odznacza się on również atrakcyjnymi powiązaniami widokowymi ze wzgórzami beskidzkimi w tle. Ściany tego wnętrza urbanistycznego skonstruowane są z pierzei drewnianej mieszkaniowej zabudowy przyrynkowej. W realizacji uwzględniono wszelkie założenia projektowe i obecnie rynek ciszy się dużą popularnością, jest chętnie użytkowany przez mieszkańców i turystów, a na płycie rynku odbywają się okazjonalne imprezy plenerowe.

Słowa kluczowe: sacrum, krajobraz miasta, sacrum krajobrazu, tożsamość miejsca, landscape of the city, landscape sacrum, identity of the place
References

[1] Adamczewska-Wejchert H., Wejchert K., Małe miasta. Problemy urbanistyczne stale aktualne, Warszawa 1986.

[2] Böhm A., Planowanie przestrzenne dla architektów krajobrazu. O czynniku kompozycji, Kraków 2017, 145–146.

[3] Bobek W., Assessing risks caused by in historic gardens and park areas, [in:] Threats occurring in historical gardens of countries in Central Europe, (Zagrożenia występujące w ogrodach historycznych krajów Europy Środkowej), monografia 523, seria Architektura, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2016, 53–118.

[4] Bobek W., Łakomy K., Contemporary processes and the selection of materials in historical urban greenery areas on example from Cracow and Warsaw, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, Vol. 471, Session 8, 2019.

[5] Dąbrowska-Budziło K., Forma i treść krajobrazowej kompozycji, Kraków 2013. [6] Fekete A., van den Toorn M., Sacred eye-catchers, Urbanity and Architecture Files Krakow Section of Polish Academy of Sciences, Vol. XLVI, 2018, 303–311.

[7] Hodor K., Rozwiązania nawierzchni przy zabytkowych zespołach sakralnych, Technical Transactions, 2-A/1/2011, 83–89.

[8] Hodor A., Fekete A., The sacred in the landscape of the city, Technical Transactions 1/2019, 11–18.

[9] Hodor K., Klimek J., Attempts and methods of revitalizing the centres of small localities. Selected examples, Journal of Sustainable Architecture And Civil, 2013.No.4(5), Technologija Knaunas 2013, 13–17.

[10] Hodor K., Sawicka M., The role of landscape architecture in the process of revitalising rural areas, (rola architektury krajobrazu w procesie rewitalizacji wsi), Technical Transactions 2-A/2016, 177–187.

[11] Hodor K., Wilkosz-Mamcarczyk M., Rola strefy sacrum w turystyce pielgrzymkowej na przykładzie wybranych obiektów powiatu wadowickiego oraz krakowskiego, [in:] „Turystyka jako rytuał”, (ed.) M.K. Leniartek, Monografie – prace zbiorowe Wyższej Szkoły Zarządzania „Edukacja” we Wrocławiu, 145–155.

[12] Hrehorowicz-Gaber H., Recreational and tourist qualities of submontane resorts within the Cracow metropolitan area, IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, Vol. 471, 2019.

[13] Kosiński W., Aktywizacja turystyczna małych miast. Aspekty architektonicznokrajobrazowe, Kraków 2000.

[14] Kuśnierz K., Kuśnierz-Krupa D., Funkcja turystyczna jako czynnik aktywizacji małych miast zabytkowych dawnej Ziemi Krakowskiej w drugiej dekadzie XXI wieku – wybrane problemy, Tourist function as an activating factor in small historic towns in the former Krakow region in the second decade of the 21st century – selected problems, Journal of Heritage Conservation, 42/2015, 61–70.

[15] Mitkowska A., Układy urbanistyczne uwarunkowane szczególnego typu kompozycja ogrodową lub tradycja miejsca, [in:] „Strategie rewaloryzacji miast w Polsce i w innych krajach”, Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu „Studia i Materiały. Krajobrazy” 25 (37), Warszawa 1988, 72–78.

[16] Mitkowska A., Bogactwo kompozycyjne i krajobrazowe Kalwaryjskiego parku Pielgrzymkowego w Kalwarii Zebrzydowskiej, [in:] „Kalwaria Zebrzydowska – Polska Jerozolima skarbem kościoła i narodu polskiego” (ed. Gniecki Cz. OFM), Calvarianum, Kalwaria Zebrzydowska 2002, 183–215.

[17] Mitkowska A., Kalwaria Zebrzydowska – Światowe Dziedzictwo Kultury i Natury, [in:] „Kalwaria Zebrzydowska – Polska Jerozolima skarbem kościoła i narodu polskiego” (ed. Gniecki Cz. OFM), Calvarianum, Kalwaria Zebrzydowska 2002, 327–347.

[18] Mitkowska A., Aktywizacja turystyczna Lanckorony wobec wpisu krajobrazu komponowanego Kalwarii Zebrzydowskiej na Listę Światowego Dziedzictwa, „Folia Turistica”, wydaw. Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, Kraków 2002, 49–54.

[19] Mitkowska A., Typowe materiały i technologie budowlane w kreowaniu autentyzmu formy tradycyjnego prowincjonalnego domu (na przykładzie Lanckorony), Czasopismo Techniczne, 4-A/2007, 231–236.

[20] Mitkowska A., Architektura krajobrazu w służbie ludności lokalnego mikroregionu, [in:] „Oblicza dobra”, Sympozja 2. Wydaw. Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2007, 79–92.

[21] Mitkowska A., Łakomy K., Ochrona obiektów krajobrazowych i ogrodowych z uwzględnieniem tradycyjnych wartości kulturowo-przyrodniczych poprzez odczytanie i eksponowanie „genius loci”, [in:] „Współczesne problemy teorii konserwatorskiej w Polsce” (ed.) B. Szmygin, ICOMOS, Politechnika Lubelska, Warszawa–Lublin 2008, 75–83.

[22] Wielgus K., Środulska-Wielgus J., Wyjątkowe i uniwersalne wartości dawnych krajobrazów warowny Chunique and universal values of former fortified landscapes, Urbanity and Architecture Files Krakow Section of Polish Academy of Sciences, Vol. XLVI, 2018, 431–447.

[23] Zabytki urbanistyki i architektury w Polsce. odbudowa i konserwacja. 1. miasta historyczne, (ed.) W. Zin, Warszawa 1986.  Unpublished study and design documentations, execution expertises

[24] Mitkowska A., Szkic uzasadnienia wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO dla krajobrazu kulturowego fundacji kalwaryjskiej w Kalwarii Zebrzydowskiej, zgłoszenie wstępne, typescript in possession of the General Conservator of Historical Monuments, Kraków–Warszawa, November 1997.

[25] Mitkowska A. (et al.), Wniosek RP o wpis krajobrazu komponowanego Kalwarii Zebrzydowskiej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO (V Government Programme: „Ochrona i konserwacja zabytkowego krajobrazu kulturowego”), typescript in possession of the General Conservator of Historical Monuments, Kraków–Warszawa,
June 1998.

[26] Mitkowska A., Projekt planu gospodarowania obiektem, dokumentacja dodatkowa do wniosku RP o wpis Kalwarii Zebrzydowskiej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO,  typescript with drawing sheets in possession of the General Conservator of Historical Monuments, Kraków–Warszawa, September 1999.

[27] Mitkowska A., Projekt „obelisku” – tablicy informacyjnej o strefie Światowego Dziedzictwa na zamku lanckorońskim (commissioned by the Office of the Municipality of Lanckorona), Lanckorona, June 2001.

[28] Mitkowska A., Koncepcja nawierzchni chodników dla dolnej części rynku w Lanckoronie i ul. Piłsudskiego, typescript with drawing sheets in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, Lanckorona, April 2003.

[29] Myczkowski Z. (et al.), Studium zagospodarowania zieleni Rynku w Lanckoronie, predesign study documentation Kraków, typescript in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona. April–July 2003.

[30] Mitkowska A. (et al.), Studium kompozycyjne do projektu rewaloryzacji płyty rynku w Lanckoronie. Pprojekt koncepcyjny rewaloryzacji średniowiecznego rynku w Lanckoronie, Kraków–Lanckorona; typescript with drawing sheets in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, October 2003.

[31] Mitkowska A., Raport z nadzoru autorskiego I etapu rewaloryzacji rynku w Lanckoronie (chodniki i wjazdy w pierzei południowej), Lanckorona, typescript with sketches in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, August 2004.

[32] Mitkowska A., Wytyczne szczegółowe do realizacji rewaloryzacji rynku w Lanckoronie (wskazania do ustalenia warunków przetargu na realizację projektu), Kraków–Lanckorona typescript with design sheets in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, February 2005.

[33] Mitkowska A., Korekta wskazań w zakresie gospodarowania drzewostanem na rynku w Lanckoronie, Lanckorona, typescript with sketches in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, August 2005.

[34] Mitkowska A., Lanckorona – rynek, wskazania porealizacyjne, Kraków, typescript with drawing sheets in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, January 2006.

[35] Mitkowska A., Rewaloryzacja rynku w Lanckoronie, folder promocyjny, Kraków–Lanckorona, typescript with illustrations in possession of the Office of the Municipality of Lanckorona, March 2006.