The role of parish churches and adjacent parish facilities in a city’s spatial structure

Małgorzata Kaczyńska

Abstrakt

The aim of the study is to determine the role of parish churches and adjacent parish facilities in a city’s spatial structure on the example of southern districts of Warsaw. The research includes a description of the parish structure development and characterisation of urban elements surrounding existing parish churches and architectonic elements of the ecclesial buildings which link them to the exterior space. Within the area analysed, initially rural settlements developed surrounding churches founded by Catholic religious orders or landowners and later have been included within the city limits. New ecclesial buildings were erected in parallel to the new residential area. The churches have an important influence on their urban surrounding form. Their influence often extends beyond their nearest surroundings due to the vertical elements of symbolical character, which are a clear reference point in the urban landscape.

Keywords: church, city, ecclesial building, sacral architecture, urban development

Streszczenie
Celem badań było określenie roli kościołów i towarzyszących im zespołów parafialnych w strukturze przestrzennej miasta na przykładzie dzielnic południowej Warszawy. Przedstawiono rozwój południowej Warszawy na bazie rozwoju struktury parafialnej. Scharakteryzowano elementy struktury miejskiej towarzyszące kościołom oraz elementy budowli sakralnych łączące je z przestrzenią zewnętrzną. Na badanym obszarze początkowo struktura osadnicza o charakterze wiejskim rozwijała się wokół kościołów fundowanych przez klasztory i właścicieli ziemskich, a później włączona została w granice miasta. Nowe kościoły wznoszono wraz z budową osiedli mieszkaniowych. Kościoły mają istotny wpływ na formę ich urbanistycznego otoczenia. Ich obszar oddziaływania sięga często dalej niż przestrzeń miejska przylegająca do świątyni dzięki elementom symbolicznym o charakterze wertykalnym, które są czytelnymi punktami odniesienia.

Słowa kluczowe: kościół, miasto, architektura sakralna, rozwój miasta, ogród kościelny
References

[1] Arboix Alió A., Església i ciutat: el paper dels temples parroquials en la construcció de Barcelona (Doctoral dissertation), Universitat Politècnica de Catalunya. Departament de Projectes Arquitectònics, 2016, https://upcommons.upc.edu/handle/2117/96263 (access: 18.02.2018).

[2] Gil-Mastalerczyk J., Rola nowych form architektury sakralnej w krajobrazie i przestrzeni miasta [in:] Współczesne miasto jako środowisko życia człowieka zintegrowane z przyrodą, S. Wehle-Strzelecka (ed.), Monografia Architektura 2/2015 Wyd. Politechnika Świętokrzyska, Kielce 2015, 70–78.

[3] Gil-Mastalerczyk J., The place and role of religious architecture in the formation of urban space, Procedia Engineering 161, 2016, 2053–2057.

[4] Gil-Mastalerczyk J., Wpływ miejsc kultu na kształtowanie i integrację przestrzeni publicznych w mieście, Budownictwo i Architektura 16 (2), 2017, 31–38.

[5] Grymin M., Rola zespołów parafialnych w kształtowaniu przestrzeni miejskiej na obszarze aglomeracji łódzkiej w latach 1945–2006, Dom Wydawniczy Księży Młyn, Łódź 2009.

[6] Gyurkovich J., Church in the Place of Living, Środowisko Mieszkaniowe – Housing Environment 2/2004, 102–104.

[7] Gyurkovich J., Urban urbanity, Technical Transactions, 2-A/2007, 105–118.

[8] Holly G., Przekształcenia krajobrazu sakralnego na pograniczu polsko-słowacko-ukraińskim (XIX–XXI w.), Monografie Bieszczadzkie, tom XV, Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Dolne 2014.

[9] Klima E., Churches in city’s landscape – contradiction of perception. An example of Łódź, Space – society – economy, No 9/2009, 143-160.

[10] Klima E., Przestrzeń religijna miasta, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2011.

[11] Lehmann M., Die Kalvarienberganlagen im Donauraum, [in:] W. Flieder (ed.), Festschrift Franz Loidl zum 65. Geburtstag, Sammlung „Aus Christentum und Kultur” Sonderband 1, Wien, 1970, 113−159.

[12] Manenti C., Luoghi del sacro e spazi del vivere, Il Regno – Attualità 6/2010, 196–206.

[13] Manenti C., Ciudad contenmporánea y presencia de la Iglesia, Actas del Congreso Internacional de Arquitectura Religiosa Contenmporánea 2-II 2011, 150–155.

[14] Manenti C., Luoghi di identità e spazi del sacro nella città europea contemporanea, FrancoAngeli, Mediolan 2012.

[15] Norberg-Schulz Ch., Meaning in Western Architecture, Rizzoli. New York 1974.

[16] Park Ch.C., Sacred Worlds: An Introduction to Geography and Religion, Routledge, London 1994.

[17] Sinha A., Guest editorial: landscapes of religion, Landscape Research, 20/1995, 1–2.

[18] Szymski A.M., Długopolski R., Konotacja przestrzeni sacrum: miejsce i forma, BudSakr  1998, 319–326.