Lipnica Murowana – historic heritage and its conservation protection

Michał Krupa,

Mateusz Budziakowski

Abstrakt

The article presents the cultural heritage of the mediaeval town of Lipnica Murowana, located in Lesser Poland in Bochnia County. This historic town can boast valuable architectonic and urban design buildings. These are the church of St. Leonard; the church of St. Andrew the Apostle; the church of St. Simon; the Starost’s House; the Ledóchowski Manor; the school building, relics of town housing and, primarily, the mediaeval urban layout with a market square. The article presents the history of the abovementioned historic buildings and spaces, and analyses their current protection and conservation guidelines.

Keywords: Lipnica Murowana, historic heritage, architectonic monuments in Lipnica Murowana, urban design monuments in Lipnica Murowana, conservation protection

Streszczenie
Artykuł dotyczy dziedzictwa kulturowego niegdysiejszego średniowiecznego miasta Lipnicy Murowanej, położonego w Małopolsce, w powiecie bocheńskim. Ten zabytkowy ośrodek ma na swoim terenie cenne zabytki architektury i urbanistyki. Są to: kościół pw. św. Leonarda; kościół pw. św. Andrzeja Apostoła; kościół pw. św. Szymona; Dom starościński; Dwór Ledóchowskich; budynek szkoły, relikty małomiasteczkowej zabudowy mieszkalnej, a przede wszystkim zachowany średniowieczny układ urbanistyczny z rynkiem. W artykule dokonano analizy historii wymienionych obiektów i przestrzeni zabytkowych wraz z przeglądem ich bieżącej ochrony oraz wytycznymi konserwatorskimi.

Słowa kluczowe: Lipnica Murowana, zasób zabytkowy, zabytki architektury Lipnicy Murowanej, zabytki urbanistyki Lipnicy Murowanej, ochrona konserwatorska, historic heritage, architectonic monuments in Lipnica Murowana, urban design monuments in Lipnica Murowana, conservation protection
References

[1] Lipnica Murowana. Gród króla Władysława Łokietka, J. Smołuch (ed.), Publ. Akademickie Press, Kraków 2007.

[2] Rejestr zabytków nieruchomych woj. małopolskiego, https://www.wuoz.malopolska.pl (access: 01.07.2019).

[3] Krasnowolski B., Lokacyjne układy urbanistyczne na obszarze ziemi krakowskiej w XIII i XIV w., part II, Publ. WNAP, Kraków 2004, 119–124.

[4] Berdecka A., Lokacje i zagospodarowanie miast królewskich w Małopolsce za Kazimierza Wielkiego (1333–1370), Publ. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1982, 45, 59, 108.

[5] Kornecki M., Kościoły drewniane w Małopolsce, Publ. ODZ, Warszawa–Kraków 1999, 69–70.

[6] Kydryńska A., Kościółek św. Leonarda w Lipnicy Murowanej, Wiadomości Konserwatorskie – Journal of Heritage Conservation 5/1958.

[7] Brykowski R., Drewniana architektura kościelna w Małopolsce XV wieku, Publ. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1981, 71, 73, 75, 81, 100, 102, 105.

[8] Brykowski R., Lipnica Murowana, [in:] Architektura gotycka w Polsce, T. Mroczko, M. Arszyński (ed.), vol. 2, Warszawa 1995.

[9] Kornecki M., Kościoły Lipnicy Murowanej, Currenda, 10−11/1992.

[10] Dutkiewicz J.E., Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, vol. 1, Woj. krakowskie. Powiat bocheński, Publ. Ministerstwo Kultury i Sztuki, Warszawa 1951, 8.

[11] Budziakowski M, Lipnicki słup podcieniowy – identyfikacja przestrzeni miejskiej, Wiadomości Konserwatorskie – Journal of Heritage Conservation 54/2018, 67–73.

[12] Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – Lipnica Murowana, http://www.lipnicamurowana.pl/plan-przestrzenny-gminy.html (access: 02.07.2019).

[13] Niewalda W., Badania nad murami miejskimi w Lipnicy Murowanej, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury 3/1969, 145–158.