The problems of small towns in Ukraine and Poland

Andrii Dmytrenko,

Tetiana Kuzmenko,

Justyna Kobylarczyk,

Krystyna Paprzyca

Abstrakt

The development of particular towns is a factor that determines the economical, social and spatial development of the country. Therefore we turn our attention to it with a critical eye. On 20th October 2015 the government in Poland accepted a bill connected with the Country Town Policy 2023, that is addressed to towns. Its main point is to strengthen towns in their sustainable development, betterment of standards of living and workplace creation. The socio-economical transformation that occurred in Poland in 1989 has caused a lot of changes in the country. In Ukraine it happened in 1991 and it appears that due to various reasons, its transformation seems to be a much longer process and the process has not finished yet. This article focuses on the development of small towns in Ukraine and Poland, which, in currently difficult times, find themselves in a hard and unstable socio-economic situation. This article analyzes the economic, demographic and spatial aspects of small towns in Ukraine and Poland.

Keywords: urban-type settlement (UTS), small urban settlement, creative economy, decentralization, united territorial communities

Streszczenie
Rozwój jednostek miejskich jest czynnikiem, który determinuje rozwój gospodarczy, społeczny i przestrzenny każdego kraju. Dlatego rozwojowi miast poświęca się wiele uwagi. 20 października 2015 r. w Polsce przyjęto uchwałę Rady Ministrów dotyczącą Krajowej Polityki Miejskiej 2023, która adresowana jest do miast. Głównym jej celem jest wzmocnienie miast do zrównoważonego rozwoju, poprawy jakości życia oraz tworzenia miejsc pracy. Transformacja społeczno-gospodarcza, która miała miejsce w Polsce w roku 1989, spowodowała wiele zmian w kraju. Na Ukrainie zmiana nastąpiła w roku 1991, ale, jak się wydaje, z różnych przyczyn przejście Ukrainy na ustrój demokratyczny jest procesem o wiele dłuższym. Proces ten jeszcze się nie zakończył. Artykuł koncentruje się na zagadnieniach rozwoju małych miast na terenie Ukrainy i Polski, które w obecnych czasach znajdują się w trudnej, niestabilnej sytuacji społeczno-ekonomicznej. Poddano analizie aspekty demograficzne, gospodarcze i przestrzenne małych miast na terenie Ukrainy oraz Polski.

Słowa kluczowe: osada miejska (UTS), małe miasto, gospodarka kreatywna, decentralizacja, zjednoczone wspólnoty terytorialne
References

[1] Borodych L.V., Shulyk V.V., Mistobudivni zasoby terytorialnogo brendynhu (na prykladi smt Novi Sanzhary), Mistobuduvannia ta terytorialne planuvannia 67/2018, 94–101.

[2] Courtney P. et al., Small towns as “sub-poles” in English rural development: Investigating rural-urban linkages using sub-regional social accounting matrices, Geoforum 38(6)/2007, 1219–1232.

[3] Hoblyk A.V., Pro protses samoorhanizatsii v mistobudivnii systemi ta yoho analiz metodom ahalohii, Mistobuduvannia ta terytorialne planuvannia 58/2015, 115–124.

[4] Hurenko A.V., Metodolohichni zasady sotsialno-ekonomichnoho rozvytku malykh mist, Ekonomika I suspilstvo 6/2016, 256–260.

[5] Dmytrenko A.Yu., Stalyi rozvytok naselenykh mists: demohrafichnyi aspekt, Suchasni problemy arkhitektury ta mistobuduvannia 43/2016, 65–71.

[6] Zhukova N.V., Zahrozy ta vyklyky zabezpechennia staloho rozvytku malykh mist v systemi rehionalnoi ekonomichnoi bezpeky Ukrainy, Ekonomika 29/2015, 66–73.

[7] Leshchenko N.A., Revaloryzatsiia yak skladova protsesu vidnovlennia ta staloho rozvytku istorychnoho staroho mista, Arkhitekturnyi visnyk KNUBA 13/2017, 49–53.

[8] Liakh V.M., Sovremennyie probliemy I praktika razvitiia malykh gorodov v sistiemakh rassielienia (na primierie g. Fastov Kiievskoi oblasti), Arkhitekturnyi visnyk KNUBA 8–9/2016, 350–356.

[9] Malinovska O.V., Problemy orhanizatsii terytorii ta vykorystannia zemel selyshch miskoho typu, Mistobuduvannia ta terytorialne planuvannia 50/2013, 404–409.

[10] Orlenko M., Ivashko Yu., A private estate as an important unit of the urban-planning structure of the late nineteenth century – the early twentieth century and the significance of historical and architectural site plans in the preservation of the historical urban environment, Środowisko Mieszkaniowe. Housing environment 26/2019, 38–44.

[11] Starodub I.V., Perspektyvy terytorialnoho rozvytku mist Ukraiiny v postindustrialnomu suspilstvi, Mistobuduvannia ta terytorialne planuvannia 50/2013, 688–693.

[12] Timokhin V.O., Harmoniinist evolutsii dynamiky samoorhanizatsii mistobudivnykh system, Kyiv 2004.

[13] Transformatsia silskoho rozselennia v Ukraini, ed. T.V. Zaiats, Kyiv 2017.

[14] Ustinova I.I., Etno- ta urbohenez u konteksti enerhetychnykh teorii fizyky, Mistobuduvannia ta terytorialne planuvannia 29/2008, 418–422.

[15] http://uccs.org.ua/detsentralizatsiia/statti/kreatyvna-ekonomika-shliakh-rozvytkumalykh-mist/ (access: 16.08.2018).

[16] Planuvannia i zabudova terytorii: DBN B.2.2-12^2018, Kyiv 2018.

[17] Chyselnist nayavnoho naselennya Ukrainy na 1 sichnia 2018 roku: statystychnyi zbirnyk, Derzhavna sluzhba statystyky Ukrainy, vidp. za vypusk M.B. Timonina, Kyiv 2018.

18] Chyselnist nayavnoho naselennya Ukrainy na 1 sichnia 2014 roku: statystychnyi zbirnyk, Derzhavna sluzhba statystyky Ukrainy; vidp. za vypusk H.M. Tymoshenko, Kyiv 2014.

[19] http://land.gov.ua/wp-content/uploads/2018/10/monitoring.pdf (20.09.2018)

[20] Adamczewska-Wejchert H., Elementy struktury przestrzennej małych i średnich miast w Polsce, [in:] Przeszłość a jutro miasta, praca zbiorowa, PWN, Warszawa 1977.

[21] Bagiński E., Małe miasta w strukturze sieci osiedleńczej Polski, Politechnika Wrocławska, Wrocłw 1988.

[22] Bartkowicz B., Wybrane zagadnienia z dziedziny architektury i urbanistyki. Problemy małych miast Polski południowej i ich aktualność, [in:] Wybrane zagadnienia z dziedziny architektury i urbanistyki, ed. E. Cichy-Pazder, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 1999.

[23] Gzell S., Miasteczko w krajobrazie podgórskim, PWN, Warszawa–Łódź 1981.

[24] Gzell S., Fenomen Małomiejskości, Politechnika Warszawska, Warszawa 1987.

[25] Kobylarczyk J., Ocena jakości środowiska zamieszkania w wybranych miastach województwa podkarpackiego po okresie „transformacji” w pierwszej dekadzie XXI wieku, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2013.

[26] Nowa urbanistyka – nowa jakość życia. Materiały III Kongresu Urbanistyki Polskiej, conference proceedings, eds. E.M. Cichy-Pazder, T. Markowski, Biblioteka Urbanisty, vol. 14, Warszawa 2009.

[27] Noworól A., Planowanie rozwoju terytorialnego w skali regionalnej i lokalnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2007.

[28] Marketing terytorialny, ed. T. Markowski, vol. CXVI, Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Warszawa 2006.

[29] Paprzyca K., Harmonizowanie rozwoju urbanistycznego terenów miejskich – wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2012.

[30] Paszkowski Z., Miasto idealne w perspektywie europejskiej i jego związki z urbanistyką współczesną, Universitas, Kraków 2011.

[31] Rewitalizacja miast polskich, t. 10, ed. Z. Ziobrowski, Instytut Rozwoju Miast, Kraków 2009–2010.

[32] Węcławowicz-Bilska E., Historyczne założenia zdrojowisk w kształtowaniu współczesnych ośrodków balneologicznych w Polsce, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 1990.

[33] Zaniewska H., Rozmieszczenie przestrzenne i cechy nowych małych miast z przełomu XX
i XXI w., Problemy rozwoju miast 3/2014, 75–83.

[34] Czynniki rozwoju przedsiębiorczości w…, Województwo Małopolskie, [online] www.
malopolskie.pl/Pliki/2008/Opracowanie.pdf (access: 16.07.2016).

[35] http://bip.oswiecim.um.gov.pl/BIP.aspx?Sel=5938&ident=4767 (access: 16.07.2016)

[36] Szymańska D., Grzelak-Kostulska E., Małe miasta w Polsce – zmiany ludnościowe i funkcjonalne w drugiej połowie XX wieku, [in:] Małe miasta a rozwój lokalny, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej w Katowicach 2005, 59–90.

[37] Musiał-Malago M., Wybrane aspekty kurczenia się miast w Polsce, Studia Miejskie 29/2018, [online] http://www.studiamiejskie.uni.opole.pl/wp-content/uploads/2018/09/S_Miejskie_29_2018-Musial.pdf (access: 16.07.2019).

[38] Noworól A., Zarządzanie rozwojem w kontekście nowej polityki regionalnej, [online] http://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-99e34f3b-45fc-4527-9fbe-5ef2029aab56/c/14_A.Noworol__Zarzadzanie_rozwojem_w_kontekscie_nowej_polityki_regionalnej.pdf (access: 16.07.2019).

[39] https://gazetakrakowska.pl/w-nowym-saczu-przybylo-milionerow-jest-ich-prawie-200-z-czego-się utrzymuja/ar/13339148 (access: 16.07.2019).

[40] https://gazetakrakowska.pl/oswiecim-liczy-tylko-375-tys-ludzi/ar/12046192 (access: 16.07.2019).