Uban sozology assumption in the planning of housing areas

Justyna Kobylarczyk,

Janusz Marchwiński

Abstrakt

Sozology is a newly discovered direction in urban planning stem from the growing threats to the natural environment. A contemporary man pursues close and positive relations with the environment and focuses on the premises of human ecology that directly impact the process of planning and composing urban spaces. The article presents the  influence of climatic conditions on the shaping of housing areas. The problem was presented on the basis of an analysis of a specific example. The assessment included the shading of the buildings by neighbouring buildings, the shading of the common spaces and the issue of ventilation. These phenomena connected with the structure of the  buildings, their scale and intensity have a significant impact on the conditions of the residence. Other factors also affect the housing environment. Their rational use with the help of teams of experts from complementary fields can contribute to raising the standards of the housing environment even at the planning stage, and later to optimising land  use by the community of its inhabitants.

Keywords: ecology, sozology, urban planning, climatic conditions

Streszczenie
Sozologia urbanistyczna z uwagi na narastające zagrożenia środowiska przyrodniczego to na nowo odkrywany kierunek w planistyce. Współczesny człowiek, podążając za kształtowaniem bliskich i pozytywnych relacji ze środowiskiem, coraz większą uwagę skupia na przesłankach ekologicznych, mających bezpośredni wpływ na proces planowania i  omponowania przestrzeni miejskich. Środowisko naturalne w różnym stopniu było i nadal jest przekształcane przez człowieka. Dziś zawiera ono jedynie naturalne elementy, a w całości należy je nazywać środowiskiem antropogenicznym bądź przyrodniczym. W artykule poddany został rozważaniom wpływ uwarunkowań klimatycznych na kształtowanie  obszarów mieszkaniowych. Problem przedstawiono na podstawie analizy konkretnego przykładu. Przy jego ocenie wzięto pod uwagę zacienienie budynków przez sąsiadujące obiekty oraz zacienienie przestrzeni wspólnej towarzyszącej zabudowie, a także problem przewietrzania. Są to zjawiska, których wpływ na warunki zamieszkania uzależniony jest od skali oraz intensywności zabudowań. Czynników oddziałujących na środowisko mieszkaniowe jest o wiele więcej. Ich racjonalne wykorzystanie przy wsparciu zespołów ekspertów z komplementarnych dziedzin przyczynić się może do podniesienia standardów tego środowiska już na etapie planowania, a następnie do optymalizacji użytkowania  terenu przez wspólnotę jego mieszkańców.

Słowa kluczowe: ecology, sozology, urban planning, climatic conditions, ekologia, sozologia, urbanistyka, uwarunkowania klimatyczne
References

[1] Michajłow W., Sozologia i problemy środowiska życia człowieka, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1975.

[2] Jakości Jagiellońskiego Centrum Innowacji, Cudze chwalicie, swego nie znacie!, [online] https://www.jagiellonskiecentruminnowacji.pl/images/Files/Sylwetki_krakowskich_profesorow.pdf (access: 28.09.2018).

[3] Goetel W., Die Rhätische Stufe und der unterste Lias der subtatrischen Zone in der Tatra, Bulletin d’Académie des Sciences de Cracovie 1917, 1–222.

[4] Goetel W., Ochrona przyrody a technika, PWN, Kraków, 1969.

[5] Kłos Z., Sozologiczność obiektów technicznych. Studium wartościowania wpływu maszyn i urządzeń na środowisko, Politechnika Poznańska, Poznań 1990.

[6] Dołęga J., Zarys sozologii systemowej, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2005.

[7] Kobylarczyk J., Uwarunkowania środowiskowe w projektowaniu obszarów mieszkaniowych, Politechnika Krakowska, Kraków 2018.

[8] Dobrowolski J.W., Application of laser biotechnology in environmental management, The World Congress on Biotechnology, Section VI Environmental Biotechnology, vol. 3, Soc. For Chemical Engineering and Biotechnology, Berlin 2000.

[9] Dobrowolski J.W., Perspectives of application of laser biotechnology in management of the natural environment, Polish Journal of Environmental Studies 10/2001, sup. 1.

[10] Dobrowolski J.W., Śliwka M., Mazur R., Laser biotechnology for more efficient bioremediation, protection of aquatic ecosystems and reclamation of contaminated areas, Journal of the Society of Chemical Industry 87/2012, 1354–1359.

[11] Dobrowolski J.W., Laser biotechnology for more efficient bioremediation and promotion Sustainable Development, Journal of Biotechnology 150/210, 264–265.

[12] Dobrowolski J.W., Guha A .S., Open University and modern distance learning for sustainable development in India and Poland, [in]: Geomatic and Environmental Engineering 5(1)/2011,25–35.

[13] Dobrowolski J.W., Kobylarczyk J., Wagner A., Mazur R., Involving Diverse Stakeholders for Sustainable Development. Some Learning Experiences From Across Poland, [in:] Optimizing Open and Distance Learning in Higher Education Institutions, eds. U.C. Pandey et al., IGI Global, 2017.

[14] Więckowski A., Sozoekonomiczny model realizacji procesów cyklu obiektu budowlanego, Politechnika Krakowska, Kraków 1999.

[15] Trzaska M., Trzaska Z., Nanomateriały w budownictwie i architekturze, PWN, Warszawa 2019.

[16] Marchwiński J., Konflikty architektoniczno-energetyczne w projektowaniu miejskich budynków wielorodzinnych, Ciepłownictwo-Ogrzewnictwo-Wentylacja 45(1)/2014.

[17] Dawson A., Extreme Cities. The Peril and Promise of Urban Life in the Age of Climate Change, Weekly and Planetization, London–NY 2017.

[18] Błażejczyk K. et al., Miejska wyspa ciepła w Warszawie, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, Wydawnictwo Akademickie SEDNO, Warszawa 2014.

[19] Oke T.R., The Energetic Basis of the Urban Heat Island, Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society 108/1982, 1–24.

[20] Zielonko-Jung K., Marchwiński J., Aspekty środowiskowe kształtowania zabudowy w przestrzeniach miejskich, [in:] Innowacyjne wyzwania techniki budowlanej. Problemy naukowe budownictwa, ed. L. Czarnecki, 63. Konferencja Naukowa KILiW PAN oraz KN PZiTB, Krynica Zdrój 2017, 127–142.

[21] Kożuchowski K., Klimat Polski. Nowe spojrzenie, PWN, Warszawa 2011.

[22] Marchwiński J., Zielonko-Jung K., Ochrona przeciwsłoneczna w budynkach wielorodzinnych. Pasywne rozwiązania architektoniczno-materiałowe, Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania w Warszawie, Warszawa 2013.

[23] Kobylarczyk J., Ocena zacienienia elewacji budynku w warunkach zabudowy miejskiej, Przegląd Budowlany 7–8/2017, 82–85.

[24] Fortini J., Wpływ rzeźby terenu i zabudowy mieszkaniowej na kształtowanie się klimatu lokalnego, Instytut Kształtowania Środowiska, Warszawa 1985.

[25] Zielonko-Jung K., Kształtowanie przestrzenne architektury ekologicznej w strukturze miasta, Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Seria Architektura 9/2013.

[26] Flaga A., Inżynieria wiatrowa: podstawy i zastosowania, Arkady, Warszawa 2008.

[27] https://obserwatorium.um.krakow.pl/kompozycje/?config=config_halas_17.json (access: 10.10.2018)