Wypisywanie życia. Etnograficzne spotkanie z Walerią Prochownik – pisarką z żywieckiego Sporysza

Ewa Hübner

Abstrakt

Writing a life out. An ethnographic meeting with Waleria Prochownik – a writer from Sporysz district of Żywiec

“What is writing to Waleria Prochownik?” was the leading question for hours of conversation between me and the writer from Żywiec. The following paper is the outcome of our struggle to confront the writer’s views and feelings with thoughts of philosophers, historians, ethnologists, and writers I selected about the nature of writing. It is also an attempt to reflect on mutual understanding, following the main assumptions of collaborative ethnography inspired by methodological conceptions of Luke Eric Lassiter and reflections of Anna Wyka about social research through shared experience. The paper is the result  of my field research in Żywiec carried out in 2013, 2014 and 2015.

Słowa kluczowe: writing, collaborative ethnography, Żywiec/Sporysz, Waleria Prochownik, dialogue
References

Bachtin, M. (1983a). Kierować się odwagą. Przeł. D. Danek. W: E. Czaplejewicz, E. Kasperski (red.). Bachtin. Dialog - Język - Literatura (s. 364-370). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Bachtin, M. (1983b). O metodologii badań literackich i humanistycznych. Przeł. S. Zapaśnik. W: E. Czaplejewicz, E. Kasperski (red.). Bachtin. Dialog - Język - Literatura (s. 232-240). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Brocki, M. (2013). Badania oparte na współudziale, badania w działaniu i etnografia współpracująca - argumenty przeciw. Zeszyty Etnologii Wrocławskiej, 2(19), 5-16.

Burzyńska, A. (2006). Anty-teoria literatury, Kraków: Universitas.

Czają, D. (2002). Życie czyli nieprzejrzystość. Poza antropologię - kultury. Konteksty. Polska Sztuka Ludowa, 56(3-4), 6-22.

Czaplejewicz, E. (1983). Bachtin i jego idee. W: E. Czaplejewicz, E. Kasperski (red.). Bachtin. Dialog - Język - Literatura (s. 9-26). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Gąsiorek, J., Juraszek, T. (2011). Słownik gwary żywieckiej. Żywiec.

Geertz, C. (2003). Opis gęsty. W stronę interpretatywnej teorii kultury. Przeł. S. Sikora. W: M. Kempny, E. Nowicka (red.). Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej (s. 35-58). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Figiel, S. i in. (2006). Beskid Żywiecki. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz".

Foucault, M. (1999). Sobą pisanie. W: M. Foucault. Szaleństwo i literatura (s. 303-319). Warszawa: Fundacja Aletheia.

Futoma, A., Cebrat, J. (2006). Bogactwo kultury górali żywieckich. W górach, 3(9). http://www.wgorach.com/?id=43182&locati. [dostęp: 31.03.2015].

Hali, E.T. (2005). Ukryty wymiar. Przeł. T. Hołówka. Warszawa: Muza S.A.

Kapuściński, R. (2007). Lapidarium VI. Warszawa: Czytelnik.

Kastelik-Herbuś A. (2007). Żywieccy Zbójnicy w ludowych opowiadaniach. Literatura Ludowa, 4-5(51), 73-82.

Lassiter, L.E. (2005). The Chicago Guide to Collaborative Ethnography. Chicago - London: University of Chicago Press.

Levinas, E. (1998). Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności. Przeł. M. Kowalska. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Młodzianowski, L. (2009-2012). Harnasiowy żywot - krótko, zwięźle i na temat. Zbójnicki Szlak, http://www.zbojnickiszlak.pl/index.php?menu=b&id_menu=145 [dostęp: 01.04.2015].

Nagrody im. Oskara Kolberga „Za zasługi dla kultury ludowej". http://www.nagrodakol-berg.pl/181 [dostęp: 21.08.2015].

Niewiadomski, D. (2011). „Kocham ziemię beskidzką miłością wierną" - życie i twórczość Walerii Prochownik. Kultura Ludowa.pl. http://www.kulturaludowa.pl/widok/163/ 2236 [dostęp: 24.07.2015].

Ong, W.J. (2003a). Pismo a struktura świadomości. W: A. Mencwel, R. Sulima, G. Godlewski (red.). Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów (s. 368-380). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Ong, W.J. (2003b). Psychodynamika Oralności. W: A. Mencwel, R. Sulima, G. Godlewski (red.). Antropologia słowa. Zagadnienia i wybór tekstów (s. 191-202). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.

Pietrowiak, K. (2014). Etnografia oparta na współpracy. Założenia, możliwości, ograniczenia. Przegląd Socjologii Jakościowej, 4(10), 18-37.

Platon (2000). Fajdros. W: Platon. Dialogi (s. 5-37). Gdańsk: Wydawnictwo Tower Press.

Prochownik, W. (2010). Wcielenia. O kobietach prawie wszystko. Żywiec: Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, Grupa Literacka „Gronie".

Prochownik, W. (2002). Johanino krzywda (wspomniyeni z dziecijstwa). W: M. Jurasz (red.). Na góralskich posiadach (s. 22-25). [b.m]: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne „GROJCOWIANIE" z Wieprza.

Rabinów, P. (2010). Refleksje na temat badań terenowych w Maroku. Przeł. K.J. Dudek, S. Sikora. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki.

Rappaport, J. (2013). Poza obserwacją uczestniczącą - etnografia oparta na współpracy jako innowacja teoretyczna. Tematy z Szewskiej, 1(9), 15-37.

Swoboda, T. (2012). Przedmowa. W: G. de Nerval. Śnienie i życie (s. 1-5). Gdańsk: słowo/ obraz terytoria.

Wyka, A. (1993). Badacz społeczny wobec doświadczenia. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.