Methodical and technological assumptions for using of the participatory GIS method in planning and revitalization of urban green space (part 1)

Kamila Walenciak,

Zenon Kozieł,

Mariusz Antolak

Abstrakt

The growth of volunteered geographic information (VGI) has opened new possibilities for citizen participation in shaping the spatial policy of cities. Data are placed on maps by means of applications that can be accessed by widely available Internet browsers. The cradle of Internet Crowdsourcing application in spatial planning is Finland. The softGIS method, involving geographic data collection with the use of geo-questionnaires placed on the maps was developed there. Currently, in Poland, the potential of this kind of practice is recognized by more and more institutions and organizations.
This paper presents the background of the author’s project (some issues in social urban space shaping) and the methodical and technological aspect of the survey. The project deals with the issues of planning and revitalization of Olsztyn urban green space with the use of the participatory GIS method (softGIS). A web application in the form of a softGIS questionnaire was designed and created for the study. The online survey, under the promotional slogan “Have Influence on Olsztyn Green Space!”, was conducted from mid-October 2014 until the end of January 2015. On geoankietaolsztyn.pl website the respondents (residents of Olsztyn and the neighbourhood) expressed their opinions about green spaces and recreational areas in the city. On the basis of volunteered geographic information, analyses of urban open space perception have been made at three scales: the city, the housing estate, nearby surroundings.
The study serves, to a large extent, to shape the social importance of urban green spaces in the City. In accordance with the principle of Danish architect, Jan Gehl, “First we shape the city – then it shapes us” – the public space shall be people friendly, attract and retain them for a longer time. It shall invite residents to various activities. They can provide valuable feedback on urban space, which combined with expert knowledge can result in very well-designed surroundings.

Keywords: softGIS, geosurvey, volunteered geographic information (VGI), participatory GIS, public participation, landscape architecture, spatial planning, PostGIS, Django, webGIS, social shaping of urban space

Abstrakt
Założenia metodyczno-technologiczne zastosowania GIS’u partycypacyjnego do projektowania i rewitalizacji terenów zieleni miejskiej (cz. 1)

Rozwój wolontariackiej informacji geografi cznej otworzył nowe możliwości partycypacji społecznej obywateli w kształtowaniu polityki przestrzennej miasta. Dane umieszczane są na mapach za pomocą aplikacji, do których dostęp jest możliwy poprzez powszechnie dostępne przeglądarki internetowe. Kolebką wykorzystania internetowych danych społecznościowych w planowaniu przestrzennym jest Finlandia. To tu opracowana została metoda softGIS, polegająca na pozyskiwaniu danych geografi cznych od mieszkańców i użytkowników przestrzeni za pomocą geoankiet, czyli kwestionariuszy umieszczonych na mapach. Aktualnie w Polsce potencjał tego rodzaju praktyk dostrzega coraz więcej instytucji i organizacji.
Artykuł prezentuje przesłanki (problematykę społecznego kształtowania przestrzeni) oraz aspekt metodyczny i technologiczny badania, dotyczącego problematyki projektowania i rewitalizacji zielonej przestrzeni miejskiej Olsztyna przy zastosowaniu metody GIS’u partycypacyjnego (softGIS). Na potrzeby badania została zaprojektowana i utworzona aplikacja internetowa w postaci geoankiety. Badanie internetowe, pod hasłem promocyjnym „Wpłyń na zielony Olsztyn!” przeprowadzono od połowy października 2014 r. do końca stycznia 2015 r. Na stronie geoankietaolsztyn.pl respondenci (mieszkańcy Olsztyna i okolic) wyrażali swoje opnie i oceny odnośnie zielonej przestrzeni i miejsc rekreacji w mieście. Na podstawie wolontariackiej informacji geografi cznej zostały dokonane analizy przestrzenne percepcji zieleni miejskiej na poziomie trzech skal: miasto, osiedle, najbliższa okolica.
Badanie służy w znacznej mierze kształtowaniu znaczenia społecznego terenów zieleni w mieście. Zgodnie z zasadą duńskiego architekta Jana Gehla “najpierw my kształtujemy miasta – potem one kształtują nas” – przestrzeń publiczna powinna być dla ludzi przyjazna, ma ich przyciągać i zatrzymać na dłużej. Powinna zapraszać do różnego rodzaju aktywności. Mieszkańcy mogą dostarczyć cennych informacji na temat przestrzeni miejskiej, które w połączeniu z wiedzą ekspercką mogą zaowocować bardzo dobrze zaprojektowanym otoczeniem.

Słowa kluczowe: softGIS, geoankieta, wolontariacka informacja geografi czna, GIS partycypacyjny, partycypacja społeczna, architektura krajobrazu, planowanie przestrzenne, PostGIS, Django, webGIS, społeczne kształtowanie przestrzeni
References

Bronenberg W., 2007, Przestrzeń publiczna w osiedlach mieszkaniowych, metoda analizy społeczno–przestrzennej, Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej, Poznań, p. 49.

Chmielewski J. M., 2001, Teoria urbanistyki w projektowaniu i planowaniu miast, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa.

Czepkiewicz M., 2013, Systemy informacji geograficznej w partycypacyjnym zarządzaniu przyrodą w mieście. [w:] Zrównoważony rozwój – Zastosowania nr 4. „Przyroda w mieście – Rozwiązania”. Kraków: Fundacja Sendzimira, p. 111–123.

Gehl J., 2001, Life Between Buildings, The Danish Architectural Press, Copenhagen.

Gehl J., 2014, Miasta dla ludzi, Wydawnictwo RAM, Kraków.

Goodchild M.F., 2007, Citizens as sensors: the world of volunteered geography. GeoJournal 69(4), p. 211–221.

Hasanzadeh K., 2014, SoftGIS Data Mining and Analysis: A Case Study of Urban Impression in Helsinki (Master’s Thesis), https://aaltodoc.aalto.fi/bitstream/handle/123456789/13123/master_Hasanzadeh_Kamyar_2014.pdf?sequence=1 [accessed: 15.05.2015].

Januchta–Szostak A., 2011, Woda w miejskiej przestrzeni publicznej. Modelowe formy zagospodarowania wód opadowych i powierzchniowych, seria: Rozprawy nr 454, Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej, Poznań.

Januchta-Szostak A., 2012, Atrybuty dobrej przestrzeni publicznej w świetle badań jakości życia i percepcji przestrzeni miejskiej [w:] M. Kosmala (red.), Zieleń a klimat społeczny miasta, Polskie Zrzeszenie Inżynierów i Techników Sanitarnych Oddział Toruń, Toruń, p. 27–43.

Kahila M., Kyttä, M., 2010, SoftGIS as a bridge builder in collaborative urban planning [w:]: S. Wallin (red.), Digital tools in participatory planning, Espoo: Centre for Urban and Regional Studies Publications, p. 13–36.

Kantarek A.A., 2008, O orientacji w przestrzeni miasta, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.

Kęsek Z., 2010, Przestrzeń publiczna – współczesne oczekiwania, Czasopismo Techniczne 2–A/2010, z. 5, rok 107, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków.

Kropiewnicki T., 2008, Django – Python w zastosowaniach webowych. Software Developer’s Journal, p. 18–25.

Mordwa S., 2010, Krzywa wrażeń dla ulicy Piotrkowskiej w Łodzi, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio–Oeconomica 10(2010) p. 89–98.

NCGIA (National Center for Geographic Information and Analysis), 1996, Summary report: Public participation GIS workshop, Orono, ME, 10–13 July.

Pawłowska K. (red.), 2010a, Zanim wybuchnie konflikt: idea i metody partycypacji w ochronie krajobrazu i kształtowaniu przestrzeni, tom A: Dlaczego? Fundacja Partnerstwo dla Środowiska, Kraków.

Pawłowska K. (red.) 2010b, Zanim wybuchnie konflikt: idea i metody partycypacji w ochronie krajobrazu i kształtowaniu przestrzeni, tom B: Jak? Fundacja Partnerstwo dla Środowiska, Kraków.

Rzeszewski, M., Jasiewicz J., 2009, WebGIS – od map w Internecie do geoprzetwarzania [w:] Z. Zwoliński (red.), GIS – platforma integracyjna geografii, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, p. 23–33.

Schneider–Skalska G., 2006, Idea społecznościowego centrum projektowego [w:] W. Seruga (red.), Środowisko Mieszkaniowe – Housing Environment, Wydawnictwo Katedry Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego, tom 10, Kraków, p. 6–9.

Sieber R., 2006, Public Participation Geographic Information Systems: a literature review and framework, Annals of the Association of American Geographers, 96(3), p. 491–507.

Skiba M., 2008, Rozmyte miary percepcji krajobrazu [w:] U. Myga-Piątek, K. Pawłowska (red.), Zarządzanie krajobrazem kulturowym, Sosnowiec: Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, p. 123–130.

Talen E., 2000, Bottom-up GIS: a new tool for individual and group expression in participatory planning. Journal of the American Planning Association 66(3), p. 279–294.