Some issues in planning and revitalization of urban green space in the light of use of  the participatory GIS method based on Olsztyn geosurvey – study results (part 2)

Kamila Walenciak,

Zenon Kozieł,

Mariusz Antolak

Abstrakt

An Internet application in the form of geosurvey was designed and created for the aim of the study. An online survey, entitled promotionally “Have Influence on Olsztyn Green Space!” was on from mid-October 2014 to the end of January 2015. Respondents (residents of Olsztyn and the surrounding area) expressed their opinions and assessments on green spaces and recreation areas in the city on the geoankietaolsztyn.pl website. Based on voluntary geographic information, spatial analyses of urban greenery perception were made at the level of three scales: the town, the housing estate, the nearest area.
The paper presents a diagramme of the study process related to the problem of designing and revitalizing Olsztyn urban green space with the use of the participative GIS method (softGIS).
The suggested stages of the study process are:
1) Identifi cation of respondents general opinion on and assessment of green areas
2) Social development of urban space based on the perception of the area of residence
3) Analysis of detailed spatial data – respondents’ suggestions for changes
4) Identifi cation and development of positive, friendly and important places in the city or housing estate
5) Attempt to formulate design guidelines.
Selected results of the study have been presented in various parts of the paper.
The results of the fi rst stage serve to focus the general attention on areas of action that, according to residents, are not functioning well enough and need improvement.
Step two shows an average assessment of space in terms of a given factor to determine its social reception. Its effect is the  development of the space under study, which is to refl ect the degree of its social acceptance. Stage three is the main and most important stage in the study process. Its implementation may complement the two previous ones, and serves to draw up the guidelines for the design and revitalization actions, and to diagnose the most diffi cult areas in the scale of the city, or it can be carried out independently so as to follow the diagnosed local needs of the population. The social assessment of the sites in terms of the adopted factors in the fourth stage at the background of the expert opinion, may be successfully used to draw up urban greenfi eld programmes. The most valuable sites require diff erent guidelines for their maintenance and use in order to protect them. The summary of the study process was an attempt to form general design guidelines (assumptions) for the whole city in line with detailed guidelines for selected urban green spaces, in form of land cards as master cards.

Keywords: softGIS, geosurvey, volunteered geographic information (VGI), participatory GIS, public participation, landscape architecture, spatial planning, PostGIS, Django, webGIS, social shaping of urban space

Abstrakt
Wybrane problemy projektowania i rewitalizacji terenów zieleni miejskiej w świetle zastosowań innowacyjnych metod GIS’u partycypacyjnego na przykładzie olsztyńskiej geoankiety – wyniki badań (cz. 2)

Na potrzeby badania została zaprojektowana i utworzona aplikacja internetowa w postaci geoankiety. Badanie internetowe, pod hasłem promocyjnym „Wpłyń na zielony Olsztyn!”, przeprowadzono od połowy października 2014 r. do końca stycznia 2015 r. Na stronie geoankietaolsztyn.pl respondenci (mieszkańcy Olsztyna i okolic) wyrażali swoje opnie i oceny odnośnie do zielonej przestrzeni i miejsc rekreacji w mieście. Na podstawie wolontariackiej informacji geografi cznej zostały dokonane analizy przestrzenne percepcji zieleni miejskiej na poziomie trzech skali: miasto, osiedle, najbliższa okolica.
Artykuł prezentuje schemat procesu badawczego dotyczącego problematyki projektowania i rewitalizacji zielonej przestrzeni miejskiej Olsztyna przy zastosowaniu metody GIS’u partycypacyjnego (softGIS).
Zaproponowane etapy postępowania badawczego to:
1) Rozpoznanie ogólnej opinii i oceny respondentów względem terenów zieleni.
2) Społeczna waloryzacja przestrzeni miejskiej na podstawie percepcji okolicy miejsca zamieszkania.
3) Analiza szczegółowych danych przestrzennych – wskazań respondentów w zakresie propozycji zmian.
4) Identyfikacja i waloryzacja miejsc pozytywnych, przyjaznych i ważnych w skali miasta lub osiedla.
5) Próba sformułowania wytycznych projektowych.
W poszczególnych częściach artykułu zostały przedstawione wybrane wyniki badań.
Wyniki etapu pierwszego służą zwróceniu ogólnej uwagi na obszary działania, które według mieszkańców nie funkcjonują wystarczająco dobrze i wymagają udoskonalenia.
Etap drugi ukazuje uśrednioną ocenę przestrzeni pod względem danego czynnika determinującego jej społeczny odbiór. Jego efektem jest waloryzacja badanej przestrzeni, będąca obrazem stopnia jej akceptacji społecznej. Etap trzeci to główny i najważniejszy etap w procesie postępowania badawczego. Jego realizacja może stanowić uzupełnienie dwóch poprzednich etapów, służąc do opracowania kierunków działań projektowych i rewitalizacyjnych oraz diagnozowania obszarów najbardziej problemowych w skali miasta, bądź też może być prowadzona niezależnie, w ramach diagnozy lokalnych potrzeb mieszkańców. Społeczna ocena obiektów pod względem przyjętych czynników w etapie czwartym, w zestawieniu z oceną ekspercką, może być z powodzeniem wykorzystywana podczas sporządzania programów kształtowania terenów zieleni miejskiej. Obiekty najbardziej wartościowe wymagają odmiennych wytycznych dotyczących ich utrzymania i użytkowania w celu ich ochrony. Podsumowaniem procesu badawczego była próba sformułowania wytycznych projektowych (założeń) ogólnych w skali całego miasta oraz wytycznych szczegółowych dla wybranych obiektów zieleni miejskiej, w postaci tzw. kart terenów, jako kart wzorcowych.

Słowa kluczowe: softGIS, geoankieta, wolontariacka informacja geografi czna, GIS partycypacyjny, partycypacja społeczna, architektura krajobrazu, planowanie przestrzenne, PostGIS, Django, webGIS, społeczne kształtowanie przestrzeni
References

Hasanzadeh K., 2014, SoftGIS Data Mining and Analysis: A Case Study of Urban Impression in Helsinki (Master’s Thesis), https://aaltodoc.aalto.fi /bitstream/handle/123456789/13123/master_Hasanzadeh_Kamyar_2014.pdf?sequence=1 [dostęp: 15.05.2015].

Kozieł Z., 1993, Barwny kartogram złożony jako metoda badań i prezentacji wybranych zjawisk geograficznych. Toruń: Wydawnictwo UMK, 30–33.

Kozieł Z., 2003, Geokompozycyjno–wizualizacyjne aspekty modelowania rzeźby terenu wobec współczesnych procedur pozyskiwania i przetwarzania danych, Toruń: Rozprawy habilitacyjne UMK.

Silverman B. W., 1986, Density Estimation for Statistics and Data Analysis. New York: Chapman and Hall. Skiba M., 2008, Rozmyte miary percepcji krajobrazu, w: U. Myga-Piątek, K. Pawłowska (red.), Zarządzanie krajobrazem kulturowym, Sosnowiec: Komisja Krajobrazu Kulturowego PTG, 123–130.

Zachariasz A., 2006, Zieleń jako współczesny czynnik miastotwórczy ze szczególnym uwzględnieniem roli parków publicznych, Kraków: Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej