Główne czynniki spadku dynamiki handlu międzynarodowego w latach 2008–2015

Tomasz Białowąs

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest ocena wpływu głównych czynników na wartość i dynamikę handlu międzynarodowego w latach 2008–2015. W opracowaniu wskazano najważniejsze czynniki załamania handlu międzynarodowego w roku 2009 oraz jego stagnacji w latach 2012–2015. Wyniki przeprowadzonej analizy pozwalają stwierdzić, że zasadniczym czynnikiem spadku eksportu w roku 2009 i w latach 2012–2015 było spowolnienie gospodarcze, a zwłaszcza załamanie inwestycji. Istotną rolę w spowolnieniu wymiany odegrało ponadto osłabienie powiązań w ramach globalnych łańcuchów wartości. Zmiany w polityce handlowej nie wywarły istotnego wpływu na załamanie handlu w roku 2009 i jego stagnację w latach 2012–2015. Dla lat 2012–2015 wykazano istotny wpływ spadku cen eksportowych na wartość światowego handlu, który w ujęciu wolumenowym rozwija się w tempie zbliżonym do globalnego PKB, jednak w ujęciu wartościowym tempo wzrostu obrotów jest znacznie niższe.

Słowa kluczowe: handel międzynarodowy, polityka handlowa, wzrost gospodarczy
References

AIECE, 2015, World Trade and Commodity Prices in 2015–2016.
Amiti M., Weinstein D., 2011, Exports and Financial Shocks, Quarterly Journal of Economics, vol. 126, no. 4.
Asmundson I., Dorsey T., Khachatryan A., Niculcea I., Saito M., 2011, Trade Finance in the 2008–2009 Financial Crisis. Evidence from IMF and BAFT-IFSA Surveys of Banks, [w:] Trade Finance during the Great Trade Collapse, ed. J-P. Chauffour, M. Malouche, The World Bank, Washington.
Bems R., Johnson R.C., Yi K-M., 2013, The Great Trade Collapse, Annual Review of Economics, vol. 5, no. 1.
Bussière M., Callegari G., Ghironi F., Sestieri G., Yamano N., 2013, Estimating Trade Elasticities. Demand Composition and the Trade Collapse of 2008–2009, American Economic Journal: Macroeconomics, vol. 5, no. 3.
Constantinescu C., Mattoo A., Ruta M., 2015, The Global Trade Slowdown. Cyclical or Structural?, IMF Working Paper, no. 15/06.
Datt M., Hoekman B., Malouche M., 2011, Taking Stock of Trade Protectionism Since 2008, World Bank Economic Premise, no. 72.
EORA, 2017, Multi-region input-output table, http://www.worldmrio.com/ [dostęp:15.03.2017].
Evenett S.J. (ed.), 2011, Tensions Contained... For Now: The 8th GTA Report, Centre for Economic Policy Research, London.
Freund C., 2016, The Global Trade Slowdown and Secular Stagnation, https://piie.com/blogs/trade-investment-policy-watch/global-trade-slowdown-and-secular-stagnation [dostęp:15.03.2017].
Gawande K., Hoekman B., Cui Y., 2011, Determinants of Trade Policy Responses to the 2008 Financial Crisis, World Bank Policy Research Working Paper, no. 5862.
Global Trade Alert, 2017, http://www.globaltradealert.org/data-exports [dostęp:15.03.2017].
Hansen A.H., 1939, Economic Progress and Declining Population Growth, American Economic Review, vol. 29, no. 1, Part I.
Henn Ch., McDonald B., 2011, Protectionist Responses to the Crisis. Damage Observed in Product-Level Trade, IMF Working Paper, no. 139.
IMF, 2016a, World Economic Outlook: Subdued Demand – Symptoms and Remedies.
IMF, 2016b, World Economic Outlook Database, October 2016, http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/index.aspx [dostęp:15.03.2017].
Korinek J., Le Cocguic J., Sourdin P., 2010, The Availability and Cost of Short-Term Trade Finance and its Impact on Trade, OECD Trade Policy Working Paper, no. 98.
Levchenko A.A., Lewis L.T., Tesar L.L., 2010, The Collapse of International Trade during the 2008–2009 Crisis. In Search of the Smoking Gun, IMF Economic Review, vol. 58, no. 2.
Mucha-Leszko B., 2014, Globalna czy regionalna liberalizacja handlu międzynarodowego?, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Współczesne Problemy Ekonomiczne. Globalizacja. Liberalizacja. Etyka, nr 8.
Summers L.H., 2016, The Age of Secular Stagnation. What It Is and What to Do About It. Foreign Affairs, https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2016-02-15/age-secular-stagnation [dostęp:15.03.2017].
Summers L.H., 2014, Reflections on the “New Secular Stagnation Hypothesis” [w:] Secular Stagnation. Facts, Causes, and Cures, ed. C. Teulings, R. Baldwin, CEPR Press, London.
Timmer M., Los B., Stehrer R., de Vries G.J., 2016, An Anatomy of the Global Trade Slowdown based on the WIOD 2016 Release, GGDC Research Memorandum, no. 162.
UNCTAD, 2017, UNCTADStat, http://unctadstat.unctad.org/ [dostęp:15.03.2017].
Wojtas M., 2016, Negocjacje Rundy Doha – postępy w czasie Konferencji Ministerialnych w Bali i Nairobi, Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, nr 3.
World Bank, 2017a, Temporary Trade Barriers Database, http://siteresources.worldbank.org/INTTRADERESEARCH/Resources/544824-1272916036631/TTBD_2016.zip [dostęp:15.03.2017].
World Bank, 2017b, World Development Indicators, 23 March, 2017, http://databank.worldbank.org/data/download/WDI_excel.zip [dostęp:15.03.2017].
WTO, 2009, World Trade Report 2009.
WTO, 2016, World Trade Statistical Review 2016.
WTO, 2017b, Quarterly world merchandise export developments since 2005, http://www.wto.org/english/res_e/statis_e/quarterly_world_exp_e.htm [dostęp: 15.03.2017].
 

Wersją pierwotną czasopisma jest wersja elektroniczna