Neurologia i psychiatria na wileńskim Uniwersytecie Stefana Batorego – do roku 1934 (czasów reorganizacji). Warunki funkcjonowania i kadra naukowa.

Bożena Urbanek

Abstrakt

The article concerns the circumstances of the creation of neurology and psychiatry faculties at the Stefan Batory University in Vilnius, established in 1919. It presents the difficult working conditions of the teaching faculties created after the Partitions period – the strive for the correct equipment, localization and staff. It examines the changes in those two faculties in the period of 15 years, until they were merged into one administrative structure in 1934. It also shows the scientific and didactic efforts of those faculties, underlining the independence of the teaching from the usual European approaches to neurology and psychiatry. The article is based on the analysis if the sources taken from the Vilnius archives.

Data zgłoszenia artykułu: 25 stycznia 2019

Data przyjęcia do druku: 25 lutego 2019

Słowa kluczowe: Uniwersytet Stefana Batorego, Wilno, psychiatria, neurologia w pierwszej połowie XX wieku, organizacja klinik i katedr , Stefan Batory University, Vilnius, psychiatry, neurology in the first part of the 20th century, organization of clinics and chairs
References

Źródła archiwalne

Lietuvos centrinis valstybės archyvas w Wilnie [LCVA]: 
F. 175,. ap I, A b nr 115; F. 175, ap. I, A b nr 116; F. 175, ap. I, A b nr 119; F. 175, ap. I, A b nr 128; F.175, ap. I, A b nr 129 ; F. 175, ap. I, A b nr 139 ; F. 175, ap. I, A b nr 145; F.175, ap. I,A b nr 146; F.175. ap. I, A b nr 152; F. 175, ap. I, A b nr 161; F. 175, ap. I, A b nr 182; F. 175, ap. I, A b nr 208; F. 175, ap. I, A b nr 313; F. 175. ap I, A b nr 315; F. 175, ap. 3, IX B nr 18/1; F. 175, ap. 3,IX B nr 88; F. 175, ap. 3, I X B nr 89; F. 175, ap. 3, IX B nr 223; F. 175, ap. 1, I A nr 145; F. 175, ap, 1, I A nr 146; 175, ap. 1, I A nr 767.

Lietuvos mokslų akademijos Vrublevskių biblioteka Zbiory Specjalne [LMAV Zb. Spec.]:
F. 98–443, F. 98–445, F. 98–446, F 98–574, F 98–846.

Zbiory Specjalne Głównej Biblioteki Lekarskiej w Warszawie [Zb. Spec. GBL]:
zespół A. Januszkiewicza sygn. 1/993, t. 9, t. 13,
sygn. 1/1035, Dr Jerzy Borysowicz jeden z lekarzy 1904–1980. Wspomnienia pośmiertne dr. med. Jerzego Borysowicza,
sygn. op. 8317, Stanisław Karol Władyczko (1878–1936), ksero z Centralnego Archiwum Wojskowego,
sygn. 215, 6871. J. Hurynowicz, Wpływ insuliny na układ nerwowy wegetatywny (rozprawa doktorska, Wilno 1927).

 

Źródła prasowe

„Medyk Białostocki” 2005, nr 11, s. 26–29.

„Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 1990, t. 53,

„Czas” („Nasz Czas”) 2003, nr 36 (625),

„Neurologia Polska” 1939, nr 1,

„Nowiny Psychjatryczne” 1927, nr 1–2,

”Nowa Wilejka, Znad Wilii” 2011, nr 1 (45),

„Pamiętnik Wileńskiego Towarzystwa Lekarskiego” 1925, z. 2; 1930, z. 45; 1931, z. 5; 1933, z. 6; 1934, z. 5–6, 

„Psychiatria Polska” 1970, nr 6,

„Rocznik Psychjatryczny” 1926, z. 3,

„Rocznik Psychjatrczny” 1928, z. 7,

„Warszawskie Czasopismo Lekarskie” 1925, nr 5.

 

Literatura przedmiotu

Chajn L., Polskie wolnomularstwo 19201938, Warszawa 1984.

Herman E., Neurolodzy polscy, Warszawa 1958.

Janowski L., W promieniach Wilna i Krzemieńca, Wilno 1923.

Ruszczyc F., Dziennik cz. II, W Wilnie 19191932, Warszawa 1996.

Sadowska J., Jędrzejewiczowska reforma oświaty 19321933 (rozprawa doktorska, Instytut Historii Uniwersytetu Białostockiego, 1999).

Skład Uniwersytetu w roku akademickim 1933/1934, Wilno 1934.

Skład Uniwersytetu w roku akademickim 1934/1935, Wilno 1935.

Spis wykładów USB na rok akademicki 1924/1925, Wilno 1924.

Szkoły lwowska i wileńska – ich wpływa na rozwój medycyny polskiej, red. B. Zawadowicz, Częstochowa 2012.

Trzebiński S., Wydział Lekarski USB w latach 19191929, [w:] Księga pamiątkowa ku uczeniu CCCL rocznicy założenia i X wskrzeszenia Uniwersytetu Wileńskiego, t. 2, Dziesięciolecie 19191929, Wilno 1929.

Urbanek B., Wileńskie placówki naukowe Uniwersytetu Stefana Batorego na przykładzie niektórych klinik „niezabiegowych” w latach 19191944, „Medycyna nowożytna. Studia nad kulturą medyczną” t. 23, 2017, z. 1.

Zahorski W., Przewodnik po Wilnie, Wilno 1927.

Polski Słownik Biograficzny, t. 21, Wrocław 1976; t. 30/1, z. 124, Wrocław 1987; t. 32, Wrocław 1989–1991.