Maria Skłodowska-Curie i Ernest Rutherford – przyjaźń, współpraca i rywalizacja

Jan Piskurewicz

Abstrakt

For the first quarter of the 20th century, the Curie Laboratory and the Ernest Rutherford Laboratory were the two main research centers for radioactivity. Both dealt with the same field, but had different priorities from the beginning. The Paris laboratory focused on discovering and studying the properties of new radioactive elements, while Rutherford in his laboratories in Montreal, and later in Manchester and Cambridge, tried, above all, to explain the very nature of radioactivity. There was a clear competition between the two laboratories, which, however, did not preclude personal and scholarly cooperation between their heads of research, i.e. Maria Skłodowska-Curie and Ernest Rutherford.

The article discusses the main topics of this collaboration, such as developing a radium template, assigning scientific terminology, organizing scientific conferences, and preparing students. In addition, a few passages were devoted to the private relations between both scientists, which had a direct impact on their collaboration.

Słowa kluczowe: Maria Skłodowska-Curie, Ernest Rutherford, promieniotwórczość, badania naukowe, współpraca, przyjaźń, rywalizacja
References

Źródła archiwalne

Bibliothéque Nationale (BN), NAF 18461, Korespondencja Marii Skłodowskiej-Curie

Cambridge University Library (CUL), Add 7653, Korespondencja Ernesta Rutherforda

 

Źródła drukowane

Blanc K., Marie Curie et le Nobel, Uppsala 1999.

La structure de la matière. Rapports et discussions du Conseil de Physique tenu a Bruxelles du 27 au 31 octobre 1913 sous les auspices de l’Institut International de Physique Solvay, Paris 1921.

La théorie du rayonnement et les quanta. Rapports et discussions, Paris 1912.

Mehra J., The Solvay Conferences on Physics: Aspects of the Development of Physics since 1911, Boston 1975.

Rutherford E., The Collected Papers of Lord Rutherford of Nelson, t. 1–2, London 1962–1963.

Rutherford and Boltwood. Letters on Radioactivity, red. L. Badash, New Haven, London 1969.

Skłodowska-Curie M., Autobiografia, Warszawa 2004.

Structure et propriétés des noyaux atomiques. Rapports et discussions du septieme Conseil de Physique tenu a Bruxelles du 22 au 29 octobre 1933 sous les auspices de l’Institut International de Physique Solvay, Paris 1934.

 

Literatura przedmiotu

Bensaude-Vincent B., Langevin 1872–1946. Science et Vigilance, Paris 1987.

Evans I., Man of Power. The Life Story of Baron Rutherford of Nelson, London 1939.

Hurwic J., Maria Skłodowska-Curie i promieniotwórczość, Warszawa 2001.

Pawłowski C.A. Zdobycze naukowe Marii Skłodowskiej-Curie i nadane przez nią kierunki prac badawczych w Paryskim Instytucie Radowym, [w:] Wkład Marii Skłodowskiej-Curie do nauki. Szkice monograficzne, red. J. Hurwic, Warszawa 1954.

Piskurewicz J., Zakochana w fizyce. Udział i rola Marii Skłodowskiej-Curie w organizacji i pracach konferencji Solvaya, „Analecta” 2017, nr 1.

Rowland J., Ernest Rutherford Atom Pioneer, New York 1957.

Quinn S., Życie Marii Curie, Warszawa 1997.

Starosielska-Nikitina O., Starosielska H., Rola Marii Skłodowskiej-Curie w rozwoju fizyki jądrowej [w:] Studia poświęcone Marii Skłodowskiej-Curie i Marianowi Smoluchowskiemu, Wrocław 1968.

Wróblewski A.K., Historia fizyki, Warszawa 2006.