Co wiemy o Muzeum Branickich? Listy Jana Sztolcmana do Benedykta Dybowskiego ze zbiorów poznańskiego oddziału Archiwum PAN – interesujący przyczynek dla historii zbiorów przyrodniczych w Polsce

Piotr Daszkiewicz,

Dariusz Iwan

Abstrakt

What Do We Know about the Branicki Museum? Jan Sztolcman’s Letters to Benedykt Dybowski from the Poznań PAS Archives – an Interesting Contribution to the History of Natural History Collections in Poland

In 1887 Ksawery Branicki founded a zoological museum. The private institution was to protect Warsaw’s natural collections against possible confiscation by the Russian authorities during anti-Polish repressions. The museum existed for 32 years until it was passed to the Polish nation in 1919, and the National Museum of Natural History was created. Jan Sztolcman managed the Branicki Museum throughout its entire existence. This museum was one of the most important zoological collections in Europe, especially famous for its rich ornithological collections from South America and Asia. The article analyses available, today very fragmented, sources of knowledge about the history of the Branicki Museum, and also presents the hitherto unknown correspondence of Jan Sztolcman with Benedykt Dybowski on the exchange of specimens between the Branicki Museum and the Museum of the University of Lwow.

Słowa kluczowe: Muzeum Branickich, kolekcje przyrodnicze, Jan Sztolcman, Benedykt Dybowski, historia zoologii, the Branicki Museum, natural history collections, history of zoology
References

Berlepsch H., Stolzmann J., Résultats des recherches ornithologiques faites au Pérou par M. Jean Kalinowski, „Proceedings of the zoological Society of London” 1892, s. 371–411.

Berlepsch H., Stolzmann J., Description de quelques Espèces nouvelles d’Oiseaux du Pérou Centrale, „The Ibis” 1894, s. 385–405.

Berlepsch H., Stolzmann J., On the ornithological researches de Mr Jean Kalinowski on Central Peru, „Proceedings of the zoological Society of London” 1896, s. 322–388.

Daszkiewicz P., Iwan D., Kowalski H., Mierzwa-Szymkowiak D., Zaborowski R., Z dziejów Gabinetu Zoologicznego. Korespondencja Jana Sztolcmana, Warszawa 2018 (Memorabilia Zoologica, nowa seria, 3).

Daszkiewicz P., Iwan D., Kowalski H., Mierzwa-Szymkowiak D., Raś M., Korespondencja Benedykta Dybowskiego do Janusza Domaniewskiego w latach 1917–1918, Warszawa 2018 (Memorabilia Zoologica, nowa seria, 4).

Domaniewski J., Kilka słów o organizacji Muzeum Zoologicznego przy Muzeum Narodowym w Warszawie, „Pamiętnik Fizyograficzny” t. 24, 1917, s. 6–9.

Kaczanowska J., Profesor Zygmunt Kraczkiewicz (1900–1971): wspomnienie o człowieku prawym w czterdziestą śmierci, „Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego” t. 73, 2010, s. 41–49.

Kowalska K., Mroczkowska A., Zielińska B., Władysław Taczanowski. Listy do Antoniego Wagi, Konstantego Branickiego i Benedykta Dybowskiego, Wrocław – Warszawa – Kraków 1964 (Memorabilia Zoologica, 12).

Magowska A., Udostępnienie poufnych akt prof. Adama Wrzoska, „Acta Medicorum Polonorum” r. 5, 2015, s. 99–112.

Mlíkovský J., Types of birds in the collections of the Museum and Institute of Zoology, Polish Academy of Sciences, Warszawa, Poland. Part 1: Introduction and European birds, „Journal of the National Museum (Prague), Natural History Series” t. 176 (3), 2007, s. 15–31.

Maćkowiak Z., Musielak M., Adam Wrzosek. Życie i działalność, Poznań, 2000.

Stronczyński K., Zbiory ś. p. prof. Antoniego Wagi, „Wszechświat” t. 10, 1891, nr 40, s. 625–628, nr 41, s. 643–647.

Sztolcman J., Muzeum zoologiczne hr Branickich, „Wszechświat” t. 7, 1888, nr 29, s. III.

Sztolcman J., Muzeum zoologiczne we Frascati, „Wszechświat” t. 8, 1889, nr 23, s. 372.

Sztolcman J., Muzeum hr. Branickich, „Wszechświat” t. 10, 1891, nr 14, s. 223.

Sztolcman J., Dwie kolekcyje ptaków, „Wszechświat” t. 11, 1892, nr 52, s. 831.

Sztolcman J., Nowości Muzeum Branickich, „Wszechświat” t. 16, 1897, nr 22, s. 341–347.

Sztolcman J., Peru. Wspomnienia z podróży, t. 1, Warszawa, Kraków 1912.

Sztolcman J., +Ksawery Branicki, „Historiae Naturalis” t. 5, 1926, nr 4, s. 295–297.

Taczanowski W., Kolekcyja ptaków z kraju Zakaspijskiego w gabinecie zoologicznym hr. Branickich, „Wszechświat” t. 8, 1889, nr 48, s. 771–772.