Od reportażu społeczno-obyczajowego do opowieści geohistorycznej. Ewolucja prozy Małgorzaty Szejnert

Monika Wiszniowska

Abstrakt

From Social Journalism to Geohistorical Writing. The Evolution of Małgorzata Szejnert’s Prose

The essay discusses changes in Małgorzata Szejnert’s writing, proposing a thesis that her journalist prose has evolved from social journalism to geohistorical writing. Her four so far, latest books: Czarny ogród (2007), Wyspa klucz (2009), Dom żółwia. Zanzibar (2011) and Usypać góry. Historie z Polesia (2015) are evidence that not until the 21st century has she found her own, original and interesting writing style. A groundbreaking moment consisted in discovering the possibilities offered by exploring histories. Szejnert’s writing became more mature, and finally it managed to combine the historical interest with the focus on the micro-world, the little corners of the globe, and their thorough description. Turning to geohistorical journalism didn’t make Szejnert resign either from the distinct axiological element or from presenting topical issues; on the contrary, it opened much more possibilities to address, more broadly and in diverse contexts, the problems of our times.
Słowa kluczowe: Małgorzata Szejnert, reportaż, opowieść geohistoryczna
References

Bibliografia podmiotowa

Szejnert M., Borowiki przy ternpajku, Warszawa 1972.

Szejnert M., Czarny ogród, Kraków 2007.

Szejnert M., Dom żółwia. Zanzibar, Kraków 2011.

Szejnert M., niespokojnie tu tam, Olsztyn 1980.

Szejnert M., My, właściciele Teksasu. Reportaże PRL-u, Kraków 2013.

Szejnert M., Sława infamia. Rozmowa Bohdanem Korzeniewskim, Londyn 1988.

Szejnert M., Śród żywych duchów, Kraków 2012 (wyd. 1, Londyn 1990).

Szejnert M., Ulica latarnią, Warszawa 1977.

Szejnert M., Usypać góry. Historie Polesia, Kraków 2015.

Szejnert M., Wyspa klucz, Kraków 2009.

Szejnert M., Zalewski T., Szczecin: grudzień – sierpień – grudzień, Szczecin 2008 (wyd. 1, Warszawa 1984; wyd. 2, Londyn 1986).

 

Bibliografia przedmiotowa

Balcerzan E., Przygody człowieka książkowego (ogólne szczególne), Warszawa 1990.

Brandys M., Dziennik 1976–1977, Warszawa 1996.

Chrzanowski T., Kresy, czyli obszary tęsknot, Kraków 2013.

Czapliński P., Ślady przełomu. prozie polskiej 1976–1996, Kraków 1997.

Dębska-Kossakowska A., Gontarz B., Wiszniowska M., Literackie reprezentacje historii. Świadectwa – mediatyzacje – eksploracje, Katowice 2013.

Historyk bez patentuM. Szejnert rozmawia D. Lis, „Znak” 2011, nr 12.

Kalaga W., Pamięć, interpretacja, tożsamość, „Teksty Drugie” 2012, nr 1–2.

Kasperski E., Sprawa podmiotu. Szkic antropologii literatury, „Przegląd Humanistyczny” 1993, nr 5.

Kisielewski S., Rzeczy małe, Warszawa 1998.

Kula M., Reportaż historyczny jako rodzaj współczesnej historiografii [w:] Historia kulturze współczesnej. Niekonwencjonalne podejścia do przeszłości, red. P. Witek, M. Mazur, E. Solska, Lublin 2011.

Nawarecki A., Czarna mikrologia [w:] Skala mikro badaniach literackich, red. A. Nawarecki, M. Bogdanowska, Katowice 2005.

Nowacka B., Ziątek Z., Ryszard Kapuściński. Biografia pisarza, Kraków 2008.

Piechota M., Bohater „małego realizmu” – zwykły człowiek reportażach Małgorzaty Szejnert („My, właściciele Teksasu”), „Zeszyty Naukowe KUL” 2015, nr 2.

Rosiński C., Śląska okolica, „Śląskie Studia Polonistyczne” 2013, nr 2.

Rybicka E., Geopoetyka (mieście, przestrzeni miejscu we współczesnych teoriach praktykach kulturowych) [w:] Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia problemy, red. M.P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006.

Rybicka E., Geopoetyka. Przestrzeń miejsce we współczesnych teoriach praktykach literackich, Kraków 2014.

Siembieda M., Reportaż po polsku, Poznań 2003.

Tokarska-Bakir J., Biało-czerwone czarne [recenzja książki M. Szejnert Dom żółwia. Zanzibar], „Gazeta Wyborcza” 2011, nr 265.

Uniłowski K., Czarny ogród, czyli maszyna do mieszkania, „Opcje” 2010, nr 2.

Urbanek M., Niezgoda na niepamięć, „Odra” 2016, nr 6.

Wiszniowska M., Między mitem, pamięcią historią. Literacki obraz Śląska „Czarnym ogrodzie” Małgorzaty Szejnert, „Anthropos” 2014, nr 22–23.

Wiszniowska M., Zobaczyć – opisać – zrozumieć. Polskie reportaże literackie rosyjskim imperium, Katowice 2017.

Zaleski M., Formy pamięci, Gdańsk 2004.

Ziątek Z., Sierpień – grudzień – historia. Od dokumentów czasu do literatury miejsca [w:] Sporne sprawy polskiej literatury współczesnej, red. A. Brodzka, L. Burska, Warszawa 1998.

Zimand R., Rozmowa ... – dokument czy literatura [w:] tegoż, Czas normalizacji. Szkice czwarte, Londyn 1989.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line