Od amerykańskiego snu Thompsona po ukraiński Mordor Szczerka. Estetyzacja świata w duchu gonzo

Edyta Żyrek

Abstrakt

Artykuł jest próbą komparatystycznego spojrzenia na dwa teksty reportażowe wpisujące się w tradycję Nowego Dziennikarstwa i klasyfikowane dziś jako przykłady stylu gonzo. Analizom poddane zostają książki: Lęk i odraza w Las Vegas Huntera S. Thompsona z 1971 roku oraz Przyjdzie Mordor i nas zje, czyli tajna historia Słowian autorstwa Ziemo­wita Szczerka z 2013 roku. Szkic ten ma na celu pokazanie, że reportaże będące realizacją estetyki gonzo naśladują strategie narracyjne zaczerpnięte z literatury (ze szczególnym wskazaniem na powieść sensacyjną czy powieść drogi), a także wielokrotnie w sposób otwarty dyskutują z ich założeniami.

Słowa kluczowe: reportaż literacki, gonzo, Hunter S. Thompson, Ziemowit Szczerek, estetyka, powieść drogi
References

Adamczewska I., Gonzo journalism, „Zagadnienia Rodzajów Literackich” 2014, z. 1.

Adamczewska I., Wariacje na temat pewnego paktu. dziennikarstwie gonzo, „Łódzkie Studia Literaturoznawcze” 2014, nr 3 (1).

Bauer Z., Dziennikarstwo „gonzo”: epizod czy trwały trend dziennikarstwie? [w:] Dziennikarstwo literatura XX XXI wieku, red. K. Wolny-Zmorzyński, W. Furman, J. Snopek, Warszawa 2011.

Bielik-Robson A., Inna nowoczesność. Pytania współczesną formułę duchowości, Kraków 2000.

Boynton R., The New New JournalismConversations with America’s Best Nonfiction Writers on Their Craft, New York 2005.

Drozdowicz J., Lęk odraza. popkulturowej obecności Huntera S. Thompsona [w:] Kultura popularna społeczeństwie współczesnym. Teoria rzeczywistość, red. J. Drozdowicz, M. Bernasiewicz, Kraków 2010.

Featherstone M., Postmodernizm estetyzacja życia codziennego, tłum. P. Czapliński, J. Lang [w:] Postmodernizm: antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1998.

Franklin B., Gonzo Journalism [w:] Key Concepts in Journalism Studies, red. B. Franklin, M. Hamer, M. Hanna, Trowbridge, Wiltshire 2005.

Frukacz K., Amerykańskie Nowe Dziennikarstwo po polsku? Transfer poetyk, problemy adaptacyjne, „Biblioteka Postscriptum Polonistycznego” 2015, nr 5.

Gorner P., Tom Wolfe: in Big League as Writer [w:] Conversations with Tom Wolfe, red. D. McInnis Scura, Mississippi 1990.

Hartsock J.C., History of American Literary Journalism: The Emergence of Modern Narrative Form, Massachusetts 2000.

Kapuściński R., Lapidaria IV–VI, Warszawa 2008.

Kapuściński R., Nowe dziennikarstwo, „Akcent” 2012, nr 3.

Kąkolewski K., Wańkowicz krzepi, Lublin 1984.

Keeler J.D., Brown W., Tarpley D., Ethics [w:] American JournalismHistoryPrinciplesPractices, red. W.D. Sloan, L. Mullikin Parcell, Jefferson, North Carolina–London 2002.

Nowacka B., Magiczne dziennikarstwo. Ryszard Kapuściński oczach krytyków, Katowice 2004.

Puto K., Małecka A., Bińczycki J., Wstęp, „Ha!art” 2013, nr 1 (41).

Swigger J., New Journalism [w:] Culture WarsAn Encyclopedia of IssuesViewpoints, and Voices, red. R. Chapman, Armonk, NY 2010.

Szczerek Z., Przyjdzie Mordor nas zje, czyli tajna historia Słowian, Kraków 2013.

The Reporter as Artist: Look at the New Journalism Controversy, red. R. Weber, New York 1974.

Thompson H.S., Lęk odraza Las Vegas, tłum. M. Wróbel, M. Potulny, b.m. 2013.

Tochman W., Wściekły pies, Kraków 2007.

Welsch W., Estetyka anestetyka, tłum. M. Łukasiewicz [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1998.

Welsch W., Procesy estetyzacji. Zjawiska, rozróżnienia, perspektywy, tłum. J. Gilewicz [w:] Sztuka estetyzacja, red. K. Zamiara, M. Golka, Poznań 1999.

Wolny-Zmorzyński K., Reportaż – jak go napisać, Warszawa 2004.

Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Gatunki dziennikarskie. Teoria, praktyka, język, Warszawa 2006.

Zelizer B., Allan S., Keywords in News and Journalism Studies, Glasgow 2010.

Zimnoch M., Reportaż płynnej nowoczesności, „Znak” 2012, nr 3.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line