Kroki komandora Jerzego Lieberta. Konteksty interpretacyjne

Jadwiga Jęcz

Abstrakt
Dzieje don Juana wielokrotnie stanowiły kanwę utworów poetyckich, dowodząc niezwykłej żywotności mitu, a zarazem głębi zawartej w pozornie banalnej opowieści o poczynaniach zdeprawowanego szlachcica. Historia o grzechu i karze, albo o odpowiedzialności za popełnione przewinienia, stała się wypadkową twórczej inspiracji, owocując powstaniem wiersza Kroki komandora Jerzego Lieberta. Autorka szkicu przyjmuje perspektywę dwubiegunową, traktując utwór z jednej strony jako przekład (Kroki Komandora Aleksandra Błoka), pozostający tym samym w ścisłym związku z rosyjskim oryginałem, i jako dzieło nowe, w pełni autonomiczne – uwzględniające biografię autora oraz konteksty związane z estetyką epoki i środowiskiem artystycznym spod znaku Skamandra.
Słowa kluczowe: Jerzy Liebert, Aleksander Błok, komandor, don Juan
References

Balcerzan E., Pisarze polscy sztuce przekładu 1440–1974. Antologia, Poznań 1977.

Barański Z., Aleksander Błok [w:] Literatura rosyjska zarysie, red. Z. Barański, A. Semczuk, Warszawa 1976.

Bieńkowski Z., Legenda poezja Lieberta [w:] J. Liebert, Poezje, Warszawa 1963.

Błok A., Dzienniki 1901–1921, tłum. M. Leśniewska, Kraków 1974.

Błok A., Kroki Komandora, tłum. K.A. Jaworski, „Kamena” 1946, nr 8–10.

Błok A., Poezje, oprac. S. Pollak, Kraków 1981.

Całbecki M., „Czarna kropla nieskończoności”. Fenomen lęku poezji Jerzego Lieberta, Władysława Sebyły Aleksandra Rymkiewicza, rozdział: „Jerzy Liebert”, Jerzy Liebert, – – – Harmonia, przemoc ironia jako egzystencjały twórczości Jerzego Lieberta, Wrocław 2008.

Carpentier A., Święto wiosny, tłum. J. Carlson, Warszawa 1997.

Dudin M., Rzecz Aleksandrze Błoku, „Literatura Radziecka” 1980, nr 11.

Jaworski K.A., Kroki Komandora, „Kamena” 1946, nr 8–10.

Kot S., Poezja lęku, „Poezja” 1978, nr 10.

Kott J., Don Juan, albo pożądaniu, „Zeszyty Literackie” 1994, nr 47.

Kott J., Katolicyzm liryki Lieberta, „Przegląd Współczesny” 1935, nr 155.

Kubaszczyk J., Przekład jako przedmiot przedstawiający: ku ontologicznej definicji przekładu, „Przekładaniec” 2016, nr 32.

Kułakowski S., Trzy miłości Aleksandra Błoka [w:] K.A. Jaworski, kręgu Kameny, Lublin 1973.

Legeżyńska A., Interpretacja translatorska polskiej serii tłumaczeń „Dwunastu” Aleksandra Błoka, „Studia Rossica Posnaniensia” 1979, nr 11.

Libera A., Madame, Kraków 2008.

Liebert J., Kołysanka jodłowa, Warszawa 1932.

Liebert J., Listy do Agnieszki, oprac. S. Frankiewicz, Warszawa 2002.

Liebert J., Pisma zebrane, t. 1: Poezja–proza, oprac. S. Frankiewicz, Warszawa 1976.

Liebert J., Poezje, wstęp B. Ostromęcki, Warszawa 1983.

Misiniec S., Ślady na niebie. Duchowa droga Jerzego Lieberta, Kraków 1997.

Molière, Don Juan czyli Kamienny Gość, tłum. T. Boy-Żeleński, Kraków 2003.

Molina T. de, Zwodziciel Sewilli Kamienny Gość, tłum. M. Pabisiak, Wrocław 2000.

Nowaczyński P., Kłopoty kogutem. dziejów poetyckiego obrazowania, „Twórczość” 2000, nr 3.

Nowaczyński P., Liebert polskiej liryce religijnej, „Znak” 1971, nr 10.

Nowaczyński P., miejscu Lieberta polskiej poezji religijnej [w:] tegoż, Studia literatury XX wieku, Lublin 2004.

Od Łomonosowa do Jewtuszenki, wybór, tłum. K.A. Jaworski, Lublin 1972.

Pękacki S., liryce Jerzego Lieberta, „Twórczość” 1965, nr 12.

Plutarch, Moralia, rozdział: odwlekaniu kary przez bogów, tłum. Z. Abramowiczówna, Warszawa 1988.

Podhorski-Okołów L., obronie nowych rymów, „Skamander” 1926, nr 44–46.

Pollak S., Posłowie [w:] A. Błok, Poezje, oprac. S. Pollak, Kraków 1981.

Pomirowski L., Nowa literatura nowej Polsce, Warszawa 1933.

Poźniak T., Aleksander Błok kręgu spraw polskich, „Literatura Radziecka” 1980, nr 11.

Sławińska I., Groza słowa (poezji Jerzego Lieberta), „Znak” 1949, nr 2.

Sobieska A., Wokół Aleksandra Błoka. dziejów polskich fascynacji kulturą literaturą rosyjską, rozdział: Pożoga wir – Jerzy Liebert chłystowskich „Ćwiczeniach pokutnych”, Warszawa 2015.

Szczepan-Wojnarska A.M., ogniem będziesz się żenił”. Doświadczenie transcendencji życiu twórczości Jerzego Lieberta, Kraków 2003.

Szymak-Reiferowa J., Jak Błok brzmi po polsku?, „Literatura Radziecka” 1980, nr 11.

Szymborska W., Lektury nadobowiązkowe, „Życie Literackie” 1977, nr 13.

Współczesne teorie przekładu. Antologia, red. M. Heydel, P. Bukowski, Kraków 2009.

Zorrilla J., Don Juan Tenorio, wolny przekład S. Miłaszewskiego, Warszawa 1925.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line