„Bezwstydne wstydy żarty” – poetyckie zabawy Janusza Szubera

Krystyna Latawiec

Abstrakt
W artykule omówione zostały humorystyczne aspekty poezji Janusza Szubera.
Wyodrębniono trzy podstawowe strategie: minimalizowanie roli poety, zabawy filologiczne,
„libertyński” dowcip. Analiza wybranych wierszy dowodzi, że twórca operuje żartem,
zabawą słowną, językową stylizacją. Sięga do tradycji barokowej, odnawiając motyw
vanitas. Korzysta ze staropolskiej wersyfikacji i topiki, przywołuje gatunki ze swej istoty humorystyczne,
takie jak limeryk. Z dystansem łagodnej ironii traktuje przemijanie i erotykę.
Za podsumowanie praktyk obliczonych na wywołanie u czytelnika uśmiechu posłużył żartobliwy
utwór o pośmiertnej pozie hrabiny na nagrobku w Dukli.
Słowa kluczowe: Janusz Szuber, humor, poetycki żart, stylizacja, barok, vanitas, Dukla
References

Chomiszczak T., „Jednogłośnie wybrany naszym dyżurnym guru”. Od ironii poetyckiej do poezji ironii Janusza Szubera, „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej. Rocznik” 2003, nr 3.

Cieślak-Sokołowski T., „Mój wszechświat uczyniony”. poezji Janusza Szubera, Kraków 2004.

Curtius E.R., Literatura europejska łacińskie średniowiecze, tłum. A. Borowski, Kraków 1997.

Geier M., czego śmieją się mądrzy ludzie. Mała filozofia humoru, tłum. J. Czudec, Kraków 2007.

I w odmianach czasu smak jest”. Antologia polskiej poezji epoki baroku, oprac. J. Sokołowska, Warszawa 1991.

Ligęza W., „Żart jest najlepszą dla mnie rekomendacją powagi”. humorze poetyckim oraz Wisławy Szymborskiej zabawach słowem obrazem, „Polonistyka. Innowacje” 2015, nr 2.

Łojek J., Libertyńska literatura francuska XVIII wieku, „Teksty” 1974, nr 1.

Łysiak-Łątkowska A., Konteksty zjawiska libertynizmu. Kilka uwag badawczych, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Philosophica” 2008, z. 21.

Nycz R., Gest śmiechu. przemian świadomości literackiej początku wieku XX [w:] tegoż, Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 2002.

Od poetyki przestrzeni do geopoetyki, red. E. Konończuk, E. Sidoruk, Białystok 2012.

Orska J., Mistrz, czyli sztukmistrz, „Odra” 2000, nr 11.

Poeta czułej pamięci. Studia szkice twórczości Janusza Szubera, red. J. Pasterska, M. Rabizo-Birek, Rzeszów 2008.

Sulikowski A., Epos sanocki Janusza Szubera, Szczecin 2010.

Szuber J., 19 wierszy, Lesko 2000.

Szuber J., Emeryk wód, Rzeszów 2012.

Szuber J., Glina, ogień, popiół, Berlin–Toronto 2004.

Szuber J., Lekcja Tejrezjasza inne wiersze wybrane, Kraków 2003.

Szuber J., chłopcu mieszającym powidła. Wiersze wybrane 1968–1997, Kraków 1999.

Szuber J., Powiedzieć. Cokolwiek, Kraków 2011.

Szymborska W., Wiersze wybrane, Kraków 2005.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line