Baranek czy tygrys? Nie-ludzkie oblicza Boga w poezji T. S. Eliota i R. S. Thomasa

Małgorzata Grzegorzewska

Abstrakt

Tekst ukazuje zmianę przedstawień Niewidzialnego w poezji religijnej: kryzys języka wynikający z odrzucenia przez kulturę zachodnią pojęcia Logosu skutkuje odejściem od symbolicznej przejrzystości sztuki sakralnej epok dawnych. Tradycyjna symbolika zwierzęca, służąca ukazywaniu tajemnic wiary, w poezji religijnej XX wieku zostaje zastąpiona przez nieprzenikliwe obrazy nie-ludzkiego oblicza Boga. Ilustracją tej tezy są zawarte w tekście analizy „mówiących”, lecz zarazem „niemych” obrazów w wierszach T.S. Eliota oraz Walijczyka, R.S. Thomasa. Twórczość Thomasa, w której wyraźnie widać wpływ tradycji apofatycznej, można uznać za odpowiedź na wyzwania epoki postsekularnej.

Słowa kluczowe: T.S. Eliot, R.S. Thomas, mówiący obraz, teologia apofatyczna, symbolika zwierzęca, postsekularyzm
References

Agamben G., Homo sacer. Suwerenna władza nagie życie, tłum. M. Salwa, Warszawa 2008.

Edwards M., Ku poetyce chrześcijańskiej, tłum. M. Szuba, Gdańsk, Pelplin 2017.

Eliot T.S., Gerontion, tłum. W. Dulęba [w:] tegoż, Poezje wybrane, tłum. W. Dulęba in., Warszawa 1989 (wydanie dwujęzyczne).

Gish N.K., Time in the Poetry of T.S. Eliot: Study in Structure and Theme, London, Basingstoke 1981.

Marion J.-L., Bóg bez bycia, tłum. M. Frankiewicz, Kraków 1996.

Od Chaucera do Larkina. 400 nieśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych 8 stuleci, tłum. S. Barańczak, Kraków 1993.

Pismo Święte Starego Nowego Testamentu, Poznań 2007.

Ratzinger J., Opera omnia, t. 9: Teologia liturgii, tłum. W. Szymona OP, Lublin 2012.

Romantic Poetry and Prose, red. H. Bloom, L. Trilling, Oxford, New York 1973.

Sławek T., Ogród przebaczenia, http://www.rozswietlamykulture.pl/reflektor/2010/
10/06/ogrod-przebaczenia-tekst-wystapienia-prof-tadeusza-slawka-podczas-konferencji-miasto-marzen/, dostęp: 27.11.2018.

Soćko J., Poezja (meta)fizyczna. Materialność twórczości R.S. Thomasa, War­-
szawa 2017.

Thomas R.S., Biały tygrys. Wiersze lat 1945–1990, wyb., tłum., oprac. A. Szuba, Legnica 2001.

Thomas R.S., The Collected Poems 1945–1990, London 2000.

Thomas Wynn M., R.S. Thomas: Serial Obsessive, Cardiff 2013.

Tranströmer T., 7 marca 1979, tłum. C. Miłosz, „Gazeta Wyborcza”, 7.10.2011, http://wyborcza.pl/1,75410,10429542,Wiersze_Tomasa_Transtromera.html, dostęp: 27.11.2018.

Viladesau R., The Pathos of the Cross: The Passion of Christ in Theology and the Arts – the Baroque Era, New York 2014.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line