„Dziennik” i dziennik Jana Lechonia

Jakub Osiński

Abstrakt

“Journal”and the Journals of Jan Lechoń

This article argues for the need of preparing a new, complete edition of Jan Lechoń’s (1899–1956) journal. The author describes the importance that keeping a diary had for the poet, and traces Lechoń’s own efforts to get this work published. Moreover, previous editions of the work – the exile version from 1967–1973 (ed. Mieczysław Grydzewski and Juliusz Sakowski) and the domestic one from 1992–1993 (ed. Roman Loth) – are reconsidered here, revealing the necessity of preparing a new edition. The final part of the article contains some practical solutions which might be taken into account while preparing a new edition of the journal (base text, critical apparatus, digital version).

Słowa kluczowe: Jan Lechoń, Mieczysław Grydzewski, Kazimierz Wierzyński, journal, émigré literature, autobiography
References

Adamczyk K., Dziennik jako wyzwanie (Lechoń, Gombrowicz, Herling-Grudziński), Kraków 1994.

Adamczyk K., Między milczeniem a potrzebą mówienia. „Dziennik” Jana Lechonia [w:] Literatura a wyobcowanie. Studia, red. J. Święch, Lublin 1990 [przedruk w: K. Adamczyk, Dziennik jako wyzwanie (Lechoń, Gombrowicz, Herling-Grudziński), Kraków 1994].

Bajer E., Spory ideologiczne wokół ustroju PRL w świetle „Dziennika” Jana Lechonia [w:] Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej: Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork, t. 2, red. V. Wejs-Milewska, E. Rogalewska, Białystok 2016.

Bernat A., Czytając „Dziennik” Jana Lechonia, „Więź” 1983, nr 7.

Czarnecka B., Ruchomy na szali wagi. Lechoń homotekstualny, Toruń 2013.

Dąbrowska M., Dzienniki 1914–1965, red. W. Starska-Żakowska, t. 1–13, Warszawa 2009.

Dorosz B., Lechoń i Tuwim. Dzieje trudnej przyjaźni, Warszawa 2004.

Dorosz B., Nowojorski pasjans. Polski Instytut Naukowy w Ameryce – Jan Lechoń, Kazimierz Wierzyński. Studia o wybranych zagadnieniach działalności 1939–1969, Warszawa 2013.

Dorosz B., O listach Jana Lechonia i Kazimierza Wierzyńskiego (Kilka uwag na marginesie przygotowania edycji krytycznej), „Tematy i Konteksty” 2012, nr 2 (7).

Galant A., Prywatne, publiczne, autobiograficzne. O dziennikach i esejach Jana Lechonia, Zofii Nałkowskiej, Marii Kuncewiczowej i Jerzego Stempowskiego, Warszawa 2010.

Gosk H., „Dokument ludzki”. O „Dzienniku” Jana Lechonia, „Przegląd Humanistyczny” 1994, nr 3 [przedruk w: tejże, „A gdy to wszystko zapomnę…”. Szkice o polskim pisarstwie emigracyjnym XX wieku, Izabelin 1995].

Grydzewski M., Lechoń J., Listy 1923–1956, z autografu do druku przygotowała, wstępem i przypisami opatrzyła B. Dorosz, t. 1–2, Warszawa 2006.

Hendzel W., Henryk Sienkiewicz w „Dzienniku” Jana Lechonia, „Kwartalnik Opolski” 2008, nr 4.

Kochańska A., Niciński K., Cyfrowa edycja listów Lechonia, Wierzyńskiego i Grydzewskiego – założenia projektu i wstępne rozpoznania, „Sztuka Edycji” 2016, nr 2.

Koropeckyj R., Konstrukcje homoseksualizmu w „Dzienniku” Jana Lechonia (próba innej lektury), „Teksty Drugie” 1996, nr 4 (40).

Kowalski S.J., Jan Lechoń jako redaktor i publicysta w okresie nowojorskim, Lublin 1996.

Kulisy twórczości. Listy 14 pisarzy emigracyjnych do Juliusza Sakowskiego 1945–1977, Paryż [1979].

Lechoń J., Dziennik, t. 1, Londyn 1967; t. 2, Londyn 1970; t. 3, Londyn 1973.

Lechoń J., Dziennik, wstęp i konsultacja edytorska R. Loth, t. 1–2, Warszawa 1992; t. 3, Warszawa 1993.

Lechoń J., Kartki z dziennika, „Wiadomości” 1951, nr 3; 1954, nr 51–52; 1955, nr 7, 13, 17; 1956, nr 17, 20, 48, 52–53; 1957, nr 4, 5, 11, 13, 16–17, 31, 34, 43, 47, 50; 1958, nr 2, 11, 18, 23, 34, 39; 1959, nr 16, 23, 24, 29–30, 32; 1973, nr 45.

Lechoń J., Tuwim [w:] tegoż, Poezje, oprac. R. Loth, Wrocław 1990.

Lechoń J., Wierzyński K., Listy 1941–1956, oprac. B. Dorosz przy współpracy P. Kądzieli, Warszawa 2016.

Listy K. Wierzyńskiego do M. Grydzewskiego, 3 lutego 1953 r., 17 października 1953 r., 28 października 1953 r., mps, Biblioteka Polska w Londynie, sygn. 1360/VI/1.f1.

Loth R., Nienapisany pamiętnik. Wątek wspomnieniowy w „Dzienniku” Jana Lechonia, „Rocznik Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza” 1993, R. 28.

Łukszo-Nowakowska W., Jan Lechoń. Zarys życia i twórczości, Warszawa 1996. Madyda A., Nożyczki i czerwony atrament. O praktykach redaktorskich Mieczysława Grydzewskiego (na przykładzie twórczości Zygmunta Haupta z lat 1944–1948) [w:] tegoż, Od filologii do antropologii. Szkice, Toruń 2015

Nowak M., Miniatury miejskie w „Dzienniku” Jana Lechonia [w:] Od Lema do Sienkiewicza (z Ingardenem w tle). Prace literaturoznawcze ofiarowane profesorowi Andrzejowi Stoffowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Cyzman, A. Skubaczewska-Pniewska, D. Brzostek, Toruń 2018.

Olejniczak J., „Dziennik” Jana Lechonia – próba lektury [w:] Skamander, t. 7: Szkice o twórczości Jana Lechonia, red. I. Opacki, Katowice 1991.

Osikowska A., Wybrane audycje radiowe „Dziennikiem” oświetlone. Jana Lechonia praca dla Radia Wolna Europa, „Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ. Nauki Humanistyczne” 2014, nr spec. 5: „Nigdy nie było tak pięknej plejady”. Skamander i skamandryci: poetyka, historia, tradycja, red. M. Makowska. Osiński J., Herb wygnania. Diarystyka Drugiej Emigracji (Czapski, Lechoń, Herling-Grudziński), „Rojsty. Rocznik Humanistyczny” 2016.

Podemska-Kałuża A., Dwudziestowieczne dzienniki pisarskie świadectwami doświadczeń emigracyjnych [w:] Polskie obywatelstwo na emigracji, red. S. Kowalska, D. Frątczak, Poznań–Kalisz 2016.

Rodak P., Między zapisem a literaturą. Dziennik polskiego pisarza w XX wieku (Żeromski, Nałkowska, Dąbrowska, Gombrowicz, Herling-Grudziński), Warszawa 2011.

Sakowicz K., Życie w snach Jana Lechonia, „Twórczość” 2004, nr 2–3.

Stępień I., Czesław Miłosz w „Dzienniku” Lechonia, „Zbliżenia Interkulturowe” 2011.

Stępień I., Jan Lechoń wobec innych narodów (w świetle „Dziennika”), „Zbliżenia Interkulturowe” 2010, nr 8. Urbańska M., „Udawać do końca”. „Dziennik” Jana Lechonia jako świadectwo, Łódź 2010.

Stępień I., Lechoń warszawski i Lechoń nowojorski. O „Dzienniku” Jana Lechonia, mps rozprawy doktorskiej napisanej pod kierunkiem dr hab. Elżbiety Hurnik, Katowice 2013, http://www.sbc.org.pl/Content/93279/doktorat3430.pdf, dostęp: 20.07.2017.

Stępień M., Jan Lechoń w Nowym Jorku, Katowice 2008.

Stępień M., Nad „Dziennikiem” Jana Lechonia, „Pamiętnik Literacki” 1981, nr 1 [przedruk w: tegoż, Dalekie drogi literatury polskiej (szkice o literaturze emigracyjnej), Kraków 1989].

Wyka M., „Dziennik” Jana Lechonia – autoterapia, sny, przepowiednie, „Teksty Drugie” 1991, nr 1–2 (7–8).

Wyskiel W., Kręgi wygnania. Jan Lechoń na obczyźnie (krąg pierwszy i drugi), Kraków 1988.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line