Etyka czytania. Na marginesie szkicu Thomasa Pavla

Anna Głąb

Abstrakt

The Ethics of Reading. Side Notes to Thomas Pavel’s Sketch

The author considers the method used by Thomas Pavel in his essay. This is a method of the ethics of reading, or rather of ethical literary criticism. Literary fiction is considered to be a record of human experience, which purifies human perception. If literature is viewed as a source of moral understanding, then works of literature can be seen as arising awareness of the sorts of questions from which mature and responsible thinking arises. The author points to the fact that literary fiction might be a source of knowledge about the consciousness of the Other, as well as a space which safeguards individuality. Moreover, she claims that the understanding we acquire while reading works of literature can have moral significance, in the sense that it instils empathy and respect for otherness in the reader.

Słowa kluczowe: history of the novel, Thomas Pavel, ethics of reading, ethical literary criticism
References

Barnes J., The Art of Fiction, „The Paris Review” 2000, nr 165, rozmawiała Sh. Guppy [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarzami z „The Paris Review”. Antologia wywiadów I, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, tłum.. D. Jankowska, A. Pluszka, Wrocław 2016.

Bellow S., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1966, nr 37, rozmawiał G.L. Harper [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017. t. 2.

Chiang T., Wieża Babel, tłum. M. Jakuszewski, D. Kopociński, A. Sylwanowicz, Poznań 2016.

Coetzee J.M., Wiek żelaza, tłum. A. Mysłowska, Kraków 2004.

Conrad J., Lord Jim, tłum. M. Kłobukowski, Kraków 2009.

Conrad J., Przedmowa [w:] tegoż, Murzyn z załogi „Narcyza”, tłum.. B. Zieliński, Warszawa 1961.

Faulkner W., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1956, nr 12, rozmawiała J. Stein [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Gaita R., Mój ojciec Romulus, tłum. M. Budzińska, Wołowiec 2013.

Głąb A., Etyczne aspekty klonowania ludzi. W nawiązaniu do powieści Kazuo Ishiguro  „Nie opuszczaj mnie”, ICF „Diametros” 2012, nr 32, http://www.diametros. iphils.uj.edu.pl/index.php/diametros/article/download/476/564, dostęp: 27.06.2017.

Głąb A., Literatura a poznanie moralne. Epistemologiczne podstawy etycznej krytyki literackiej, Lublin 2016.

Iwaszkiewicz J., Szkice o literaturze skandynawskiej, Warszawa 1977.

Kundera M., Sztuka powieści. Esej, tłum. M. Bieńczyk, Warszawa 1998.

Le Guin U.K., The Art of Fiction, „The Paris Review” 2013, nr 221, rozmawiał J. Wray [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Lodge D., Consciousness and the Novel: Connected Essays, London 2002.

Manguel A., Moja historia czytania, tłum. H. Jankowska, Warszawa 2003.

Mantel H., The Art of Fiction, „The Paris Review” 2015, nr 226, rozmawiała M. Simpson [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

McCarthy M., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1962, nr 27, rozmawiała E. Sifton [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

McEwan I., Czarne psy, tłum. M. Fedyszak, Warszawa 2010.

Morrison T., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1993, nr 134, rozmawiała E. Schappell [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Müller H., The Art of Fiction, „The Paris Review” 2014, nr 225, rozmawiał Ph. Boehm [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Munro A., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1994, nr 137, rozmawiały J. McCulloch, M. Simpson [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Murdoch I., Prymat dobra, tłum. A. Pawelec, Kraków 1996.

Nussbaum M., Flawed Crystals: James’s „The Golden Bowl” and Literature as Moral Philosophy [w:] tejże, Love’s Knowledge: Essays on Philosophy and Literature, New York, Oxford 1990.

Nussbaum M., Introduction: Form and Content. Philosophy and Literature [w:] tejże, Love’s Knowledge: Essays on Philosophy and Literature, New York, Oxford 1990.

Nussbaum M., Love’s Knowledge [w:] tejże, Love’s Knowledge: Essays on Philosophy and Literature, New York, Oxford 1990.

O’Connor F., Trudno o dobrego człowieka [w:] tejże, Trudno o dobrego człowieka, tłum. M. Skibniewska, Warszawa 1970.

Pamuk O., Muzeum niewinności, tłum. A. Akbike Sulimowicz, Kraków 2010.

Przełęcki M., Intuicje moralne, Warszawa 2005.

Przełęcki M., Sens i prawda w etyce, Warszawa 2004.

Ricoeur P., O sobie samym jako innym, tłum. B. Chełstowski, wstęp M. Kowalska, Warszawa 2003.

Salinger J.D., Franny i Zooey, tłum. M. Skibniewska, Warszawa 1981.

Sawicki S., Problematyka aksjologiczna w badaniach literackich [w:] Problematyka aksjologiczna w nauce o literaturze, red. S. Sawicki, A. Tyszczyk, Lublin 1992.

Smith Z., O pięknie, tłum. Z. Batko, Kraków 2006.

Sontag S., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1995, nr 143, rozmawiał E. Hirsch [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. 496

A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Waugh E., Znowu w Brideshead, tłum. I. Doleżał-Nowicka, Warszawa 1998.

Winterson J., The Art of Fiction, „The Paris Review” 1997, nr 150, rozmawiała A. Bilger [w:] Sztuka powieści. Wywiady z pisarkami z „The Paris Review”, tłum. A. Pluszka, Ł. Buchalski, wybór tekstów K. Cieślik, G. Krzymianowski, t. 2, Wrocław 2017.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie. Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line