Nauczanie prawa na Państwowym Uniwersytecie we Wrocławiu (1811–1945)

Marian J. Ptak

Abstrakt

Teaching Law at the State University of Wroclaw (1811–1945)

This study is an attempt to synthesize a presentation of the tradition of teaching law in Wroclaw and in Frankfurt-am-Oder, and its continuation in the organization of the University of Wroclaw and the Legal Faculty, from its establishment in 1811 to its liquidation in 1945.
The article describes the legal foundation of the legal faculty, paying particular attention to its Rules of 1840, as well as the teaching staff, the organizational structure of the faculty, and housing conditions. Based on preserved lists of lessons (lectures and other classes) special attention was paid to the particular subjects taught in the curriculum. The study takes into account the number of students and their ethnic backgrounds, shedding particular light on the way the regulations and practices discriminated against Jews and Poles. Towards the end of the study, the author discusses the activities of the faculty during the Second World War. It is worth mentioning how the organizational framework of the legal faculty combined the teaching of law with the teaching of statecraft, economics, and politics.

 

Słowa kluczowe: Wrocław, Uniwersytet, Fakultet Prawniczy, nauczanie prawa.
References

Opracowania
Achremowicz E., Żabski T., Towarzystwo Słowiańskie we Wrocławiu, Wrocław 1973.
Barcz H., Rola Polaków na Uniwersytecie Wrocławskim, Wrocław 1946.
Bardong O., Die Breslauer an der Universität Frankfurt (Oder). Ein Beitrag zur schlesischen Bildungsgeschichte 1648–1811, Würzburg 1970.
Brünneck A., Wydział Prawa Uniwersytetu Viadrina we Frankfurcie nad Odrą w latach 1506–1811, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 2007, t. LIX, z. 1.
Czapliński M., Uniwersytet Wrocławski i wrocławscy profesorowie prawa w XIX w. w ocenie Berlina (przyczynek do polityki naukowej Królewskiego Pruskiego Ministerstwa Wyznań i Edukacji), „Studia i Materiały z Dziejów Uniwersytetu Wrocławskiego” 1995, t. IV.
Czapliński M., Verzeichnis der Professoren der Juristischen Fakultät der Universität Breslau (1811–1945), „Jahrbuch der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau” 1993, nr 34.
Dolata T., Nadzwyczajni dwudziestoletni – rzecz o najmłodszych profesorach zwyczajnych na Wydziale Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1811–1945, „Studia Historycznoprawne, Acta Universitatis Wratislaviensis 3602. Prawo” 2014, CCCXVI/2.
Harc P., Założenie Uniwersytetu Wrocławskiego w 1811 roku. Rozkaz gabinetowy Fryderyka Wilhelma III z 24 kwietnia 1811 roku i Plan połączenia Uniwersytetu we Frankfurcie z Uniwersytetem we Wrocławiu z 3 sierpnia 1811 roku [w:] Cztery Początki. Dokumenty fundacyjne Uniwersytetu Wrocławskiego, red. R. Żerelik, Wrocław 2002.
Koredczuk J., Wrocławski okres w życiu Józefata Zielonackiego [w:] Świat, Europa, Mała Ojczyzna. Studia ofiarowane Profesorowi Stanisławowi Grodziskiemu w 80-lecie urodzin, red. M. Małecki, Bielsko-Biała 2009.
Kulak T., Dzieje Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1918–1945 [w:] Historia Uniwersytetu Wrocławskiego 1702–2002, Wrocław 2002.
Kulak T., Wartości uniwersalne w funkcjonowaniu Uniwersytetu Wrocławskiego w okresie Republiki Weimarskiej, „Studia i Materiały z Dziejów Uniwersytetu Wrocławskiego” 2004, t. V.
Nadbyl B., Chronik und Statistik der königlichen Universität zu Breslau, Breslau 1861.
Pater M., Od piastowskich prapoczątków do upadku Hohenzollernów [w:] T. Kulak, M. Pater, W. Wrzesiński, Historia Uniwersytetu Wrocławskiego 1702–2002, Wrocław 2002.
Piątkowski L., Żydzi na studiach prawniczych Uniwersytetu Wrocławskiego w XIX wieku „Studia i Materiały z Dziejów Uniwersytetu Wrocławskiego” 1995, t. IV.
Popiński K., Pierwsze kobiety na studiach na Uniwersytecie Wrocławskim (1895–1918), „Studia i Materiały z Dziejów Uniwersytetu Wrocławskiego” 1995, t. IV.
Ptak M.J., Nauki prawne i ekonomiczne [w:] Księga Pamiątkowa Jubileuszu 200-lecia utworzenia Państwowego Uniwersytetu we Wrocławiu. Commemorative Book for the 200th Anniversary of the Establishment of the State University in Wrocław, Tom II/Volume II, Universitas litterarum Wratislavinsis 1811–1945, red. J. Harasimowicz, Wrocław 2013.
Ptak M.J., Nauka i nauczanie prawa na Śląsku do początku XIX wieku – zarys problematyki [w:] Nauka i nauczanie prawa w dziejach, red. T. Kruszewski, Wrocław 2011.
Ptak M.J., Profesor Johann Ch.F. Meister i jego pogląd na obowiązywanie prawa saskiego na Śląsku [w:] Prawnicy na Uniwersytecie Wrocławskim, red. M. Marszał, J. Przygodzki, Wrocław 2012.
Puzio J, Wrocławska szkoła katedralna, „Colloquium Salutis” 1970 (2).
Rabe K., Alma Mater Leopoldina. Kolegium i Uniwersytet Jezuicki we Wrocławiu 1638–1811, Wrocław 2003.
Stopka K., Szkoły katedralne metropolii gnieźnieńskiej w średniowieczu, Kraków 1994.
Szymański J., Nauki pomocnicze historii, Warszawa 1983.
Wiszniewski P., Kolegium Jezuickie we Wrocławiu i utworzenie Uniwersytetu Leopoldyńskiego
w 1702 roku. Złota Bulla cesarza Leopolda I z 21 października 1702 roku [w:] Cztery Początki. Dokumenty fundacyjne Uniwersytetu Wrocławskiego, red. R. Żerelik, Wrocław 2002.
Wójcik M.L., Próba założenia Uniwersytetu Wrocławskiego w 1505 roku. Dokument fundacyjny Władysława Jagiellończyka z 20 lipca 1505 roku [w:] Cztery Początki. Dokumenty fundacyjne Uniwersytetu Wrocławskiego, red. R. Żerelik, Wrocław 2002.
Ziekursch J., Bericht über die Jahrhundertfeier der Schlesischen Friedrich-Wilhelms-Universität zu Breslau vom 1.–3. August 1911, Breslau 1912.
 

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.