Iura Masoviae Terrestria: o edycji i perspektywach jej kontynuacji  

Adam Moniuszko

Abstrakt

Iura Masoviae Terrestria: Concerning the Work Itself, and Some Perspectives on Its Continuation

The present paper focuses on Iura Masoviae Terrestria – an unfinished collection of sources for Masovian law. Work on the volume started back in the latter half of the 20th century. Back in 1956, Professor Jakub Sawicki obtained financial support from the Polish Academy of Sciences [PAN] to produce the publication. These funds allowed him to assemble a project team and begin research in the archives. The main goal of the project was to publish all general individual public acts of Masovian law from a period beginning in the 13th century through 1577, i.e. up to the introduction of Polish law in the former Duchy of Masovia. Despite an advanced level of preparation, financial support for the project was withheld in 1958, and progress on its preparation was stopped for a decade. Work was resumed in 1969 with plans for publishing the sources of Masovian law in five volumes, the last with indexes and translation into Polish of the most important Latin acts of the Masovian law. Finally, the first three volumes were published in 1972–1974. Due to health problems and ultimately the passing of Prof. Sawicki, the fourth volume, containing the acts from the 1541–1577 period was never published. Materials for its completion are preserved in Prof. Sawicki’s papers in PAN archives. They are to a great extent ready for publishing, although some additional research seems inevitable. The current paper presents perspectives for completing the fourth volume, as well as for possible continuation of the completion of Iura Masoviae Terrestria.

Słowa kluczowe: Prawo mazowieckie, edytorstwo źródeł historii prawa, Jakub Sawicki, historiografia polska po 1945 r., Iura Masoviae Terrestria / Masovian law, edition of legal sources, Polish historiography after 1945, Iura Masoviae Terrestria
References

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Księgi grodzkie wieczyste wyszogrodzkie, t. 17. Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, III-236, sygn. 114, 261, 264–267.

 

Źródła wydane

Iura Masoviae Terrestria, wyd. J. Sawicki, t. I–III, Warszawa 1972–1974.

Ius polonicum, codicibus veteribus manuscriptis et editionibus quibusque collatis, wyd. J.W. Bandtkie-Stężyński, Warszawa 1831.

Metryka Koronna nr 8. Liber intitulatus: Varsavia Boleslai, Conradi, Janussii et Annae ducum Masoviae ab anno 1471 usque ad 1526, wyd. A. Salina, I. Stembrowicz, Warszawa 2018.

Nowy kodeks dyplomatyczny Mazowsza, cz. 2: Dokumenty z lat 1248–1355, wyd. I. Sułkowska-Kuraś, S. Kuraś, K. Pacuski, H. Wajs, Warszawa 1989; cz. 3: Dokumenty z lat 1356–1381, wyd. I. Sułkowska-Kuraś, S. Kuraś, Warszawa 2000.

Starodawne prawa polskiego pomniki, wyd. A.Z. Helcel, t. I, Kraków 1856.

Średniowieczne prawa mazowieckiego pomniki z rękopisu petersburskiego, wyd. O. Balzer, Archiwum Komisyi Prawniczej, t. V, Kraków 1897.

Volumina Constitutionum, t. II, vol. 1, wyd. S. Grodziski, I. Dwornicka, W. Uruszczak, Warszawa 2005.

 

Opracowania

Balzer O., Corpus Iuris Polonici medii aevii, Lwów 1891 (nadbitka z: „Kwartalnik Historyczny”, 1891, t. 5, s. 314–358).

Bałtruszajtys G., Jakub Sawicki 1899–1979 [w:] Profesorowie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego 1808–2008, red. G. Bałtruszajtys, Warszawa 2008, s. 184–187.

Bardach J., Historia prawa na Uniwersytecie Warszawskim (1915–1988) [w:] J. Bardach, Themis a Clio czyli Prawo i historia, Warszawa 2001, s. 303–326.

Brześkiewicz K., Ekscepta mazowieckie geneza i zakres przedmiotowy, „Zeszyty Naukowe Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku” 1988, z. 61: „Prawo i Ekonomia”, t. 14, s. 7–55.

Brześkiewicz K., Mazowsze pod rządem koronnym w latach 1526–1577. Studium  prawno-historyczne, maszynopis pracy doktorskiej na Wydziale Prawa i Administracji UW, Warszawa 1985.

Choińska-Mika J., Mazowiecki parlamentaryzm XVI–XVII wieku [w:] Dzieje Mazowsza, t. II: Lata 1527–1794, red. J. Tyszkiewicz, Pułtusk 2015, s. 116–168.

Dzięgielewski J., Życie polityczne na Mazowszu od schyłku XV do połowy XVII wieku [w:] Dzieje Mazowsza, t. II: Lata 1527–1794, red. J. Tyszkiewicz, Pułtusk 2015, s. 29–115.

Grabowski J., Sobol Bogdan (1929–1999) [w:] Słownik biograficzny archiwistów polskich, t. III: 1835–2015, red. E. Rosowska, Warszawa 2017, s. 220–221.

Grodziski S., Konferencja Komisji Redakcyjnej Wydawnictw Źródłowych Komitetu Nauk Praw- nych Polskiej Akademii Nauk, CPH 1957, t. 9, z. 1, s. 424–428.

Kulecka A., Rutkowski T.P., Oczami agenta. Środowiska naukowe i archiwalne w doniesieniach TW „Zyg” – Zygmunta Kolankowskiego, Warszawa 2012.

Makarczyk  W.,  Sprawozdanie  z  działalności  Mazowieckiego  Towarzystwa  Kultury  łącznie z Mazowieckim rodkiem Badań Naukowych w 1967 r., „Rocznik Mazowiecki” 1969, t. 2, s. 441–450.

Moniuszko A., Relikt sądownictwa średniowiecznego o jurysdykcji wojewody płockiego nad szlachtą w połowie XVII w., „Zeszyty Prawnicze” 2011, t. 11, z. 2, s. 317–336.

Pasternak F., Szkic biograficzny i bibliografia prac naukowych prof. Jakuba Sawickiego, „Prawo Kanoniczne” 1978, t. 21, z. 1–2, s. 195–221.

Russocki S., Formy władania ziemią w prawie ziemskim Mazowsza (koniec XIV połowa XVI wieku), Warszawa 1961.

Russocki S., Mazowieckie rody gniazdowe. Kilka uwag na temat ich genezy i charakteru, PH 1961, t. 52, z. 1, s. 1–11.

Russocki S., Z badań nad statutami książąt mazowieckich w XIV i XV wieku, CPH 1956, t. 8, z. 2, s. 227–252.

Russocki S., Z dziejów prac przygotowawczych do ostatecznej redakcji zwodu prawa mazowiec- kiego z 1540 r., CPH 1957, t. 9, z. 1, s. 4–28.

Rutkowski T.P., Nauki historyczne w Polsce w latach 1944–1970. Zagadnienia polityczne i orga- nizacyjne, Warszawa 2009.

Sawicki J., Izdebski H., Materiały do polskiej bibliografii historyczno-prawnej za rok 1977, CPH 1979, t. 31, z. 1, s. 253–344.

Sawicki J., Prace przygotowawcze do publikacji pomników dawnego prawa mazowieckiego, PH 1958, t. 49, z. 1–2, s. 360–368.

Senkowski J., Sawicki Jakub (Jakób) Teodor Walery [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 35, Warszawa–Kraków 1994, s. 313–316.

Senkowski J., Skarbowość Mazowsza od końca XIV wieku do 1526 roku, Warszawa 1965. Sędek M., Wójcik Ch., Jakub Sawicki, CPH 1981, t. 33, z. 1, s. 249–256.

Sobol B., O podstawie prawnej stosowania statutów i zwyczajów sądowych na Mazowszu w latach 1532–1540, CPH 1957, t. 9, z. 1, s. 45–74.

Sobol B., Ostatnie statuty mazowieckie z lat 1525 i 1526, PH 1958, t. 49, z. 2, s. 278–295. Sobol B., Sejm i sejmiki ziemskie na Mazowszu książęcym, Warszawa 1968.

Sobol B., Sprawa sankcji zbioru Prażmowskiego w nieznanej zapisce sądowej z 1542 r., CPH 1958, t. 10, z. 1. s. 278–295.

Stanisław Russocki badacz dziejów i prawa. W 45-lecie pracy naukowej, red. H. Dziewanowska, Warszawa 1999.

Szkice z dziejów ustroju i prawa Polski. In memoriam dr Krzysztof Brześkiewicz, red. A. Nowakowski, Rzeszów 2006.

Wajs H., Sułkowska-Kuraś Irena Jadwiga (1917–2006) [w:] Słownik biograficzny archiwistów polskich, t. III: 1835–2015, red. E. Rosowska, Warszawa 2017, s. 231–232.

Wolff A., Studia nad urzędnikami mazowieckimi 1370–1526, Wrocław 1962.

Zakrzewski A., Jakub Sawicki 1899–1979 [w:] Portrety uczonych. Profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego po 1945. S–Ż, red. W. Baraniewski, W. Tygielski, A.K. Wróblewski, Warszawa 2016, s. 48–55.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.