Nie mów fałszywego świadectwa… Kryzys na uczelni wyższej a medialne zjawisko postprawdy  

Beata Czechowska-Derkacz,

Małgorzata Łosiewicz

Abstrakt

Thou shall not bear false witness… Crisis at the university and the post-truth phenomenon

This article’s objective is to discuss how the media present crisis situations related to violations of moral norms. The authors employ the symbolism of the Ten Commandments, with reference to one of them: “Thou Shall Not Bear False Witness…”.The case of Professor Jan Miodek, a well-known linguist accused of cooperation with the Security Service, was analysed. The communications crisis, triggered by the accusation, had a broad media resonance, hitting the emotions related to the heated political discussion about vetting at universities. The phenomenon of post-truth served as the interpretive context.

Streszczenie

Celem artykułu jest przedstawienie sposobów prezentacji w mediach sytuacji kryzysowych związanych z naruszaniem norm moralnych. Autorki posłużyły się symboliką dekalogu w nawiązaniu do przykazania – nie mów fałszywego świadectwa. Analizie poddano przypadek znanego językoznawcy, profesora Jana Miodka, oskarżonego o współpracę ze Służbą Bezpieczeństwa. Kryzys komunikacyjny wywołany oskarżeniem miał szeroki medialny wydźwięk, trafiając w emocje związane z gorącą polityczną dyskusją na temat lustracji na uczelniach wyższych. Za kontekst interpretacyjny posłużyło pojęcie postprawdy.

Słowa kluczowe: kryzys, uczelnia, naukowiec, wartości, postprawda
References

Bendyk E., Prolog. Kryzys rzeczywistości, „Niezbędnik inteligenta. Polityka” 2017, nr 1.

Braun kontra Miodek w Starsburgu, „Do Rzeczy”, 27.10.2014 (dostęp: materiały przygotowane przez IMM).

Budrewicz L., Rubaj M., Prof. Miodek to TW „JAM”, dziennik.pl, 10.04.2007 (dostęp: 30.04.2018).

CBOS, Religijność Polaków i ocena sytuacji Kościoła katolickiego, Komunikat z badań nr 147, Warszawa, listopad 2018.

CBOS, Zasady moralne a religia, Komunikat z badań nr 4, Warszawa 2017.

Cieniek R., Postprawda. Niebezpieczne zjawisko, https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/postprawda-niebezpieczne-zjawisko/71h1bq5 (dostęp: 30.04.2018).

Czapliński P., W poszukiwaniu prawdy, „Niezbędnik inteligenta. Polityka” 2017, nr 1.

Czechowska-Derkacz B., Łosiewicz M., Ostrowski A., Nie zabijaj, Nie kradnij. Sytuacje kryzysu najwyższego ryzyka na uczelniach wyższych w relacjach mediów, „Studia Medioznawcze” 2017, nr 3(70).

Łosiewicz M., Czechowska-Derkacz B., Funkcjonowanie dualizmu wizerunkowego polskich naukowców w przekazach medialnych [w:] Komunikowanie o nauce, E. Żyrek-Horodyska, M. Hodalska (red.), Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2016.

Keyes R., Czas postprawdy. Nieszczerość i oszustwa w codziennym życiu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.

Murdoch A., Komunikowanie w kryzysie. Jak ratować wizerunek firmy, Poltext, Warszawa 2003.

Nazwał prof. Miodka agentem, teraz musi przeprosić, wiadomości wp.pl, 10 września 2009 (dostęp: materiały przygotowane przez IMM).

Pawełczyk P., Jakubowski J., Postprawda i nowe media. Czy potrzebujemy postprawdy? [w:] „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” Poznań 2017, nr 1, red. A. Stelmach.

Polska naruszyła prawo do swobody wypowiedzi wobec Grzegorza Brauna, wrocław.gazeta.pl, 4.11.2014 (dostęp: materiały przygotowane przez IMM).

Stary Testament, Księga Przysłów, Biblia Tysiąclecia, Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Pallotinium, http://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=550 (dostęp: 13.02.2019).

Szulc A., Prof. Miodek: Jestem belfrem i naprawdę mi z tym dobrze, newsweek.pl, 05.09.2012 (dostęp: 30.04.2018).

Wronowska K., Szymborski T., Bartoszko M., Prof. Miodek zaprzecza, że był agentem bezpieki, „Dziennik Gazeta Prawna”, 21.04.2007 (dostęp: materiały przygotowane przez IMM).