Alexa, play The Inspection Chamber. O interaktywnym słuchowisku produkcji BBC w obliczu zwrotu audytywnego

Eliza Matusiak

Abstrakt

Alexa, play The Inspection Chamber. About interactive radio drama by BBC in the face of audio turn

Radio, in the era of new media convergence, has found a perfect place in the space of interactive media. Acceptance practices of audience have changed, because multimedia imply asynchronism, individualization, hypertextuality. The sound environment, the audiosphere, becomes the space of experience, the field of interactive reception events in which action is a constitutive element. In addition, artistic broadcasting gains new media, with the help of which it is possible to participate interactively in the course of the phonic story, which raises questions about the transformation of audio art in the culture of interaction.

The listeners gained the possibility of individually adapting the audio content to their own needs and requirements, also in the art of sound. In this article, the considerations will be focused around the specifics of the interactive audio play The Inspection Chamber produced by BBC. The aim of the article is to indicate a new creative approach taking place in the audio art and to characterize its features on the example of The Inspection Chamber in the context of the audio turn. The basis for the goal is to answer research questions about the place of sound art in interactive culture, the specificity of interactive audio theatre.

Streszczenie

Doba mediów interaktywnych, poszukiwanie alternatywnych metod otwarcia dzieła prowadzi do zaistnienia utworów w pełni audialnych, jednak interaktywnych. Powstają słuchowiska bazujące na „polu zdarzeń”, w ramach którego odbiorca podejmuje interakcje z dziełem. Celem artykułu jest wskazanie nowego podejścia twórczego w sztuce audialnej, omówienie specyfiki interaktywnego słuchowiska The Inspection Chamber produkcji BBC w kontekście zwrotu audytywnego oraz poznawczo-edukacyjnego potencjału dzieła.

Słowa kluczowe: słuchowisko, sztuka audialna, sztuka interaktywna, zwrot audytywny, zwrot edukacyjny.
References

Aarseth E.J., Cybertekst. Spojrzenia na literaturę ergodyczną, przeł. M. Tabaczyński, Korporacja Ha!art, Kraków–Bydgoszcz 2014.

Addis M., New technologies and cultural consumption – edutainment is born!, „European Journal of Marketing” 2005, vol. 39, issue 7/8, s. 729–736.

Albińska K., Kilka uwag o przeobrażeniach środowiska medialnego współczesnego radiosłuchacza. Szkic przeglądowy, „Media i Społeczeństwo: medioznawstwo, komunikologia, semiologia, socjologia mediów” 2011, nr 1, s. 77.

Bachura J., Odsłony wyobraźni. Współczesne słuchowiska radiowe, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012.

Bachura-Wojtasik J., Literatura audialna między fikcją a niefikcją. „Upowieściowienie” dokumentu a narracje fikcyjne [w:] Między sztuką a codziennością. W stronę nowej syntezy (1), red. M. Hopfinger, Z. Ziątek, T. Żukowski, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2016.

Bachura-Wojtasik J., Odsłony wyobraźni. Współczesne słuchowiska radiowe, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012.

Chung H., Iorga M., Voas J., Lee S., Alexa, Can I Trust You?, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5714311/ (dostęp: 08.11.2019).

Czarnek-Wnuk P., Tradycyjne rozgłośnie radiowe w mediach społecznościowych, „Media – Kultura – Komunikacja Społeczna” 2016, nr 12/4, s. 41–50.

Gołaszewska M., Estetyka pięciu zmysłów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa–Kraków 1997.

Hopfinger M., Literatura i media, Oficyna Naukowa, Warszawa 2010.

Jenkins H., Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2007.

Kluszczyński R.W., Film – wideo – multimedia. Sztuka ruchomego obrazu w erze elektronicznej, Wydawnictwo Rabid, Kraków 2002, s. 31.

Kluszczyński R., Teoretyczno-kulturowe i filozoficzne konteksty sztuki interaktywnej [w:] Interaktywne media sztuki, red. A. Porczak, Wydawnictwo Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki, Kraków 2009.

Kowalska A., Uczestnik kultury – nowy czytelnik [w:] Między sztuką a codziennością. W stronę nowej syntezy (1), red. M. Hopfinger, Z. Ziątek, T. Żukowski, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2016.

Krzemińska W., Krzemińska A., Ekspansja nowych form komunikacyjnych w środowisku dźwiękowym człowieka [w:] Przestrzenie wizualne i akustyczne człowieka. Antropologia audiowizualna jako przedmiot i metoda badań, red. A. Janiak, W. Krzemińska, A. Wojtasik-Tokarz, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły  Wyższej Edukacji TWP, Wrocław 2007.

Lisowska-Magdziarz M., Metodologia badań nad mediami – nurty, kierunki, koncepcje, nowe wyzwania, „Studia Medioznawcze” 2013, nr 2, s. 27–42.

Maryl M., Pozorne otwarcie hipertekstu. Model komunikacyjny hiperprozy, http://rcin.org.pl/Content/65710/WA248_84421_maryl-pozorne_o.pdf (dostęp: 08.11.2019).

Ong W.J., Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii, przeł. J. Japola, Redakcja Wydawnictw Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1992.

Pisarski M., Hipertekst i hiperfikcja [w:] Liternet.pl, red. P. Marecki, Wydawnictwo Rabid, Kraków 2003.

Pisarski M., Kartografowie i kompilatorzy. Pół żartem, pół serio o praktyce i teorii hiperfikcji w Polsce [w:] Liternet.pl, red. P. Marecki, Wydawnictwo Rabid, Kraków 2003.

Pleszczyński J., Dźwięk i muzyka: między racjomorficznością a racjonalnością [w:] Media multimodalne. Zagadnienia ogólne i teoretyczne. Multimodalność mediów drukowanych, red. I. Hofman, D. Figura-Kępa. T. 1. Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2018.

Pleszkun-Olejniczakowa E., Muzy rzadko się do radia przyznają. Szkice o słuchowiskach i reportażach radiowych, Primum Verbum, Łódź 2012.

Płażewski J., Język filmu, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1961.

Prajzner K., Tekst jako świat i gra. Modele narracyjności w kulturze współczesnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2009.

Rogers F., Sharapan H., Special Issue on Counseling and Children’s Play, „Elementary School Guidance & Counseling”, 1993, vol. 28, no. 1.

Siwak W., Audiosfera na przełomie stuleci [w:] Nowe media w komunikacji społecznej w XX wieku. Antologia, red. M. Hopfinger, Oficyna Naukowa, Warszawa 2005.

Szeja J.Z., Tworzenie rzeczywistości wirtualnej [w:] Między sztuką a codziennością. W stronę nowej syntezy (1), red. M. Hopfinger, Z. Ziątek, T. Żukowski, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2016.