Działalność Komisji Historii Nauk Medycznych przy Radzie Naukowej Ministerstwa Zdrowia w latach 1952–1956 w świetle dokumentów Archiwum Akt Nowych

Magdalena Paciorek

Abstrakt

The activities of the Medical Sciences History Committee at the Science Council of the Ministry of Health between 1952–1956, as detailed in documents of the Archives of Modern Records

In a post-war reality, especially in the early 1950s, the issue of conducting medical history research in Poland was the subject of factual analysis. The Marxist-Leninist ideology enforced by the then-contemporary state authorities demanded such an approach. A special Medical Sciences History Committee was established on 18.01.1952 at the request of the Science Council of the Ministry of Health. It was located on Chocimska 22 street in Warsaw and was given the task to ‘Rebuild the history of medicine based on a new foundation’. Minutes from the sessions of the Committee and the discussed topics were recorded in a file kept by the Ministry of Health that was found in the Archives of Modern Records. The following topic is indeed worthy of investigation, as it was that Committee that gave rise to the shaping of history of medical sciences according to new rules of the post-war period. The Ministry of Health had received regular reports on the sessions of the Committee and the topics discussed.

Słowa kluczowe: Komisja Historii Nauk Medycznych, okres stalinowski, dokumenty archiwalne
References

AAN, Ministerstwo Oświaty, sygn. 2858.

AAN, Ministerstwo Zdrowia, sygn. 21/1.

AAN, Ministerstwo Zdrowia, sygn. 5/25, k. 67, referat pt. Problematyka historii medycyny w Polsce Ludowej.

Archiwum IHN PAN, Zakład Historii Nauki i Techniki, 1959–1960, sygn. 32, poz. 1, b.p. Z. Skubała, Dziesięć lat historii nauki w Polskiej Akademii Nauk 1952–1962, s. 7.

Archiwum IHN PAN, Zespół Historii Nauk Medycznych, Sprawozdania za styczeń 1967 r., b.p.

„Archiwum Historii i Filozofii Medycyny i Nauk Przyrodniczych” 1939–1947, t. 18.

Albert A., Najnowsza historia Polski 1914–1993, t. 2, Londyn 1994.

Eisler J., Zarys dziejów politycznych Polski 1944–1989, Warszawa 1992.

Kersten K., Narodziny systemu władzy, Polska 1943–1948, Warszawa 1990.

Lipińska M., Historia medycyny na łamach „Służby Zdrowia” w latach 1949–1956, „Medycyna Nowożytna. Studia nad Kulturą Medyczną” 2018, t. 24, z. 2.

Ostromęcka H., O Stanisławie Szpilczyńskim (1910–1980), „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1983, t. 28/2,  http://bazhum.muzhp.pl/media//files/
Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki/Kwartalnik_Historii_Nauki_i_Techniki-r1.

Paczkowski A., Pół wieku dziejów Polski 1939–1989, Warszawa 1996.

Paczkowski A., Zdobycie władzy 1945–1947, Warszawa 1993.

Podgórska-Klawe Z., Urbanek B., Zespół, pracownia i Zakład Historii Nauk Medycznych, [w:] J. Schiller, L. Zasztowt (red.), Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w latach 1953–2003, Księga jubileuszowa z okazji pięćdziesięciolecia działalności, Warszawa 2004.

Schiller J., Zasztowt L. (red.), Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w latach 1953–2003. Księga jubileuszowa z okazji pięćdziesięciolecia działalności, Warszawa 2004.

Sowa A., Historia polityczna Polski 1944–1991, Kraków 2011.

Sygocki W., Instytut Historii Nauki PAN w latach 1953–2003. Kalendarium, [w:] J. Schiller, L. Zasztowt (red.), Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w latach 1953–2003, Księga jubileuszowa z okazji pięćdziesięciolecia działalności, Warszawa 2004.

Widy-Wirski F., Burżuazyjna historia medycyny – zaprzeczeniem nauki, „Służba Zdrowia” 1951, nr 25.

Zembrzuski L., Dzieje kierunków, teoryi i doktryn filozoficzno-lekarskich, Warszawa 1935.

Żaryn J., Ostatnia legalna opozycja polityczna w Polsce, [w:] B. Otwinowska,

J. Żaryn (red.), Polacy wobec przemocy 1944–1956, Warszawa 1996.