Początki radiologii w Polsce w świetle dokumentów i eksponatów znajdujących się w zbiorach Uniwersytetu Jagiellońskiego

Andrzej Urbanik,

Ewa Wyka,

Monika Urbanik

Abstrakt
The origins of radiology in Poland according to documents and exhibits
in the collections of the Jagiellonian University 
 
In January 1896, a few days after the announcement of the discovery of X-rays, experiments with X-ray photography began in Cracow, giving the beginnings of Polish radiology. 
To this day, radiographs of various objects, like high-quality medical x-ray photographs, X- ray apparatuses, and lamps have survived from this period. A description of early X-ray photographs and scientific publications by professors of the Jagiellonian University are kept as a valuable source of information on the level of conducted experiments. The Polish pioneers of this field were Karol Olszewski (first Polish X-ray photographs) and the doctors of medicine Alfred Obaliński, Mieczysław Nartowski, Walery Jaworski, and Karol Mayer.
The authors describe the publications and objects stored in the units of the Jagiellonian University documenting the beginnings of Polish radiology.
Słowa kluczowe: history of Polish radiology, history of medicine, Polish radiology pioneers, collections of the Jagiellonian University
References

„Czas” 1896, nr 34, s. 3.

„Ilustracya Polska” 1902, nr 3, s. 4.

Chlumsky V., Oceny i sprawozdania. Promienie Roentgena i ich zastosowanie do celów rozpoznawczych i leczniczych, „Przegląd Lekarski” 1900, nr 48, s. 694.

Dobek J., Dr Karol Mayer profesor zwyczajny radiologii uniwersytetu poznańskiego (1882–1946), „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 1966, s. 381–392.

Eine sensationelle Entdeckung, „Die Presse” 1896, nr 5, s. 1–2.

Estreicher K., Odkrycie Roengena, „Przegląd Lekarski” 1896, nr 7, s. 89.

Estreicher K., Promienie Roengena, Doświadczenia krakowskie, „Tygodnik Ilustrowany” 1896, nr 8, s. 148.

Franaszek P., Zdrowie publiczne w Galicji w dobie autonomii, Kraków 2002.

Frommer A., Badanie promieniami Roentgena i jego rozwój w ostatnich dwóch latach, Kraków 1902.

Januszkiewicz S., Karp W., Marcinkowski M., Naturska-Targosz H., Szul H., Rozwój radiologii lekarskiej w Krakowie, „Polski Tygodnik Lekarski” 1964, nr 21, s. 778. 

Jaworski W., Znaczenie rozpoznawcze X – prześwietlenia, „Przegląd Lekarski” 1896, nr 34, s. 435–436; nr 35, s. 449–450.

Leszczyński S., Historia radiologii polskiej na tle radiologii światowej, Kraków 2000.

Mayer K., O sposobie skupiania promieni Roentgena na wspólnym polu dla celów leczniczych i rozpoznawczych, „Przegląd Lekarski” 1913, nr 50, s. 661–663.

Mayer K., Radiologiczne rozpoznanie różniczkowe chorób serca i aorty, Kraków 1916, Biblioteka Jagiellońska, sygn. 77870 II.

Meissner R.,Światowy priorytet Karola Mayera w dziedzinie radiodiagnostyki przyczynek do dziejów tomografii, „Kwartalnik do dziejów Historii Nauki i Techniki” 1982, nr 1, s. 128.

Muzeum UJ, nr inwentarzowy AF MUJ nr 1831.

Muzeum UJ, nr inwentarzowy AF MUJ nr 1203.

Muzeum UJ, nr inwentarzowy AF MUJ nr 1207.

Nartowski M., Elektrodiagnostyka i elektroterapia dla użytku uczniów i lekarzy, Kraków 1901.

Nartowski M., Promienie Roentgena i ich zastosowanie do celów rozpoznawczych i leczniczych, Kraków 1900.

Obaliński A., O zużytkowaniu promieni Roentgena w celach diagnostycznych, „Przegląd Lekarski” 1896, nr 8, s. 93–94.

Odkrycie Roentgena, „Czas” 1896, nr 16, s. 2.

Reklama zakładu leczniczego Mieczysława Nartowskiego, „Józefa Czecha Kalendarz Krakowski na rok 1900”, Kraków 1900, s. LXXII.

Kluczycki S., O zadziwiającym odkryciu Roentgena, „Czas” 1896, nr 9, s. 3.

Sensacyjne odkrycie, „Czas” 1896, nr 5, s. 3.

Sprawozdanie z posiedzenia Towarzystwa Lekarskiego krakowskiego z dnia 4 lutego 1914 roku, „Przegląd Lekarski”1914, nr 19, s. 277.

Urbanik M., Urbanik A., Radiologia w kręgu Uniwersytetu Jagiellońskiego 1996–2016, Kraków 2016, s. 23–24.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.