Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie – przeszłość i teraźniejszość

Alicja Zemanek

Abstrakt

Museum of the Botanic Garden, Jagiellonian University in Cracow – past and present

The Museum of the Botanic Garden, the Jagiellonian University in Cracow (the oldest Polish botanical garden founded in 1783) holds materials illustrating scientific and didactic activity of the Cracow botanical centre. In 1983, exhibition was arranged in the Garden, on the first floor of the Śniadecki Collegium. The botanical collection includes dendrological and carpological (fruits and seeds) specimens, as well as plant organs stored in liquid, gathered in the Botanic Garden or during field research of botanists in Africa, America, Asia, Europe, and the polar regions, mostly in the 19–21th centuries. Among the largest, there is the collection of Marian Raciborski (1863–1917) (Java, Indonesia, 1896–1900). Additionally, the Museum holds various materials about the history of botany. The subject of the exhibition is the history of the Cracow Botanic Garden and various tropical specimens from Africa, and Asia, as well as plants and lichens from the polar regions. Temporary exhibitions are mostly devoted to the plant motives in art. The research program focuses on the history of botany, ethnobotany, as well as the question of the relations between nature, science, and culture. Throughout the year the Museum is open to students, while normal visitors may access the Museum in time the Botanic Garden is open i.e. from April to October.

Słowa kluczowe: Afryka, dendrologiczne okazy, Dyakowska, etnobotanika, historia botaniki, Jawa, Kraków, muzeum botaniczne, karpologiczne okazy, „Kilimandżaro 75”, Kornaś, Medwecka-Kornaś, Ogród Botaniczny, Olech, Raciborski, relacje przyroda – nauka – kultura, Rostafiński, Szafer, Śniadecki, Uniwersytet Jagielloński, Warszewicz, Africa, Botanic Garden, botanical museum, carpological specimens, Cracow, dendrological specimens, ethnobotany, history of botany, Jagiellonian University, Java, ‘Kilimanjaro 75’, nature – science – culture relations
References

Wybrane materiały archiwalne

Muzeum Ogrodu Botanicznego, Instytut Botaniki, Wydział Biologii, Uniwersytet Jagielloński – Teczki archiwalne: B (Botanicy) – B-109; Muzeum Ogr. Bot. UJ – sygnatury od Muz. 1 do Muz. 32; OB – sygnatury OB-43, OB-93

Archiwalne materiały biograficzne można znaleźć w cytowanych poniżej opracowaniach drukowanych. 

Opracowania

Bobbé I., Kilimandżaro-75, „WTK” 33(1129), 15 VIII 1976, ss. 2 nlb. [Luźne kartki w zbiorach Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ, sygn. B-109].

Botanic gardens. A living history, red. N.K. Monem, London 2007.

Köhler P., Dziewiętnastowieczne pomoce naukowe w zbiorach Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. The 19th century educational appliances in the Museum of the Jagiellonian University Botanic Garden, „Wiadomości Botaniczne” 1991, vol. 35, nr 3/4, s. 96–99.

Köhler P., Najstarsze zbiory Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. The oldest collections in the Museum of the Jagiellonian University Botanic Garden, „Wiadomości Botaniczne” 1991, vol. 35, nr 1, s. 74–78.

Köhler P., Zbiory archiwalne Muzeum Botanicznego i Pracowni Historii Botaniki im. J. Dyakowskiej Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, „Krakowski Rocznik Archiwalny” 1999, t. 5, s. 190–197.

Köhler P.S., Zbiory dendrologiczne dawnego Krakowskiego Muzeum Techniczno-Przemysłowego w Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. The dendrological collection of the former Cracow Technical-Industrial Museum in the Museum of the Jagiellonian University Botanic Garden, „Wiadomości Botaniczne” 1990, vol. 34, nr 4, s. 70–72.

Köhler P., Zemanek A., Dziesięciolecie otwarcia Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (1983–1993). Ten years of the Museum of the Jagiellonian University Botanic Garden, Cracow, Poland (1983–1993), „Wiadomości Botaniczne” 1994, vol. 38, nr 3/4, s. 170–174.

Köhler P.S., Zemanek A., Zbiory Mariana Raciborskiego w Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. The Marian Raciborski collection in the Museum of the Jagiellonian University Botanic Garden, „Zeszyty Naukowe UJ. Prace Botaniczne” 1989, z. 18, s. 135–148.

Köhler P., Zemanek A., Zespół pałacowy Collegium Śniadeckiego UJ. Zakończenie rewaloryzacji [The Śniadecki Collegium JU, former palace The end of restoration], „Alma Mater”, czerwiec–wrzesień 2015, nr 175–176, s. 54–57.

Kornaś J., A new species of Athyrium (Aspleniaceae) from Zambia, „Kew Bulletin” 1978, vol. 33, nr 1, s. 99–101.

Kornaś J., Life-forms and seasonal patterns in the pteridophytes in Zambia, „Acta Societatis Botanicorum Poloniae” 1977, vol. 46, nr 4, s. 669–690.

Mägdefrau K., Historia botaniki. Życie i dokonania wielkich badaczy, przeł. M. Mularczyk, Wrocław 2004.

Morton A.G., History of botanical science. An account of the development of botany from ancient times to the present day, London, New York, Toronto, Sydney, San Francisco 1981.

Oldfield S., Botanic garden Modern-day arks, London, Cape Town, Sydney, Auckland 2010.

Pawęski F., Muzealnictwo botaniczne, praca doktorska, promotor: prof. dr Jakub Mowszowicz, b.r. Egzemplarz w Bibliotece Instytutu Botaniki im. W. Szafera PAN, sygn. III 3155.

Piekiełko A., Dwa osiemnastowieczne zielniki ze zbiorów Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego. (Sum.: Two 18-th century herbaria from the collection of the Institute of Botany of the Jagiellonian University), Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk 1981.

Piekiełko A., Historia Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Historia Horti Botanici Universitatis Iagiellonicae Cracoviensis. (Sum.:The history of the Jagiellonian University Botanical Garden in Cracow), Warszawa, Kraków 1983.

Piekiełko-Zemanek A., Kalendarium życia Mariana Raciborskiego. A calendar of life of Marian Raciborski [w:] Marian Raciborski. Studia nad życiem i działalnością naukową. De Mariani Raciborski vita et scriptis, red. J. Kornaś, Warszawa, Kraków 1986, s. 9–43, tabl. k. 1 nlb.

Piekiełko-Zemanek A., Zbiory muzealne Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Museum assemblage of Botanical Garden of the Jagiellonian University in Kraków, „Wiadomości Botaniczne” 1985, t. 29, z. 1, s. 59–68.

Raciborski M., Die Pteridophyten der Flora von Buitenzorg, Leiden 1898.

Świecimski J., Zemanek A., Muzeum Ogrodu Botanicznego Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. (Sum.: Botanical Garden Museum in the Institute of Botany, the Jagiellonian University in Cracow), „Zeszyty Naukowe UJ. Opuscula Musealia” 1992, z. 6, s. 7–19.

Warchałowska-Śliwa E., Jerzy Świecimski (1927–2012), prof. dr hab. [w:] Ćwierćwiecze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. 150 lat tradycji badawczych i muzealnych, red. E. Warchałowska-Śliwa, Kraków 2014, s. 99.

Zemanek A., Dziesięć lat Sekcji Historii Botaniki Polskiego Towarzystwa Botanicznego [Ten years of the History of Botany Section, Polish Botanical Society], „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1994, r. 39, nr 2, s. 159–165.

Zemanek A., Historia botaniki [History of botany] [w:] Dzieje nauki. Nauki ścisłe i przyrodnicze [History of science. Exact sciences and natural sciences], red. M. Siwiec, Warszawa, Bielsko-Biała 2011, s. 390–455.

Zemanek A., Koleje życia Józefa Rostafińskiego [w:] Józef Rostafiński botanik i humanista. (Sum.: Józef Rostafiński – a botanist and humanist), red. A. Zemanek, Kraków 2000, s. 19–106, ss. 30 nlb. (ilustracje).

Zemanek A., „Krakowski ogród wiedzy” – Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. (Sum.: „Cracow garden of knowledge” – Botanic Garden of the Jagiellonian University) [w:] XVII Międzynarodowe Seminarium Sacrum i Przyroda. Ogród Pana. 18th International Seminar Sacrum and Nature. The Garden of the Lord, red. J. Brusiło, Kraków 2010, s. 15–25, k. nlb. 6.

Zemanek A., Łowca roślin Józef Warszewicz (1812–1866) – w 200-lecie urodzin [Plant hunter Józef Warszewicz (1812–1866) – on the 200th anniversary of his birth], „Alma Mater”, grudzień–styczeń 2012–2013, nr 152–153, s. 43–46.

Zemanek A., Muzeum Ogrodu Botanicznego UJ [Museum of the Botanic Garden JU], „Alma Mater” 2013, nr specjalny, wrzesień, nr 158, s. 111–114.

Zemanek A., Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego [Museum of the Botanic Garden, Jagiellonian University] [w:] Muzea uczelniane Katalog [Association of University Museums Catalogue] red. K. Kowalski, M. Grassman, M. Bukowski, J. Ślaga, M. Piszczatowska, M. Przybyszewska (redaktor prowadzący), Warszawa 2017, s. 126–131.

Zemanek A., Sto lat Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego (1913–2013). (Sum.: 100 years of Institute of Botany of the Jagiellonian University), Kraków 2013.

Zemanek A., Klepacki P., Muzeum Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie [Museum of the Botanic Garden, Jagiellonian University in Cracow] [w:] Muzealnictwo przyrodnicze w Polsce [Museology of natural history in Poland], red. D.J. Gwiazdowicz, Gołuchów 2017, s. 105–113.

Zemanek A., Zemanek B., Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (Sum.: Jagiellonian University Botanic Garden in Cracow), Kraków 1996.

Zemanek B., Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego 230 lat dla nauki i społeczeństwa [Botanic Garden of the Jagiellonian University 230 years for science and society], Kraków 2013.

Zemanek B., Ogród Botaniczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie [Botanic Garden of the Jagiellonian University in Cracow] [w:] Ogrody botaniczne w Polsce [Botanic gardens in Poland], red. A. Łukasiewicz, J. Puchalski, przy współpracy W. Szumarskiego, W. Gawrysia, Warszawa 2002, s. 23–38.

Ziobrowski S., Rośliny nazwiskiem J. Warszewicza oznaczone, „Ogrodnictwo” 1927, r. 23, z. 1, s. 14–25.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.