Wyposażenie w usługi wybranych zrewitalizowanych dworców kolejowych w Polsce i ich otoczenia

Piotr Kosmowski

Abstrakt

Rewitalizacja w swoim podstawowym znaczeniu jest procesem, który ma na celu ożywienie obszarów zdegradowanych (materialnie i społecznie). Problem degradacji przestrzeni nie ominął terenów komunikacyjnych, w tym tych otaczających dworce kolejowe w Polsce. W ostatnich latach wiele obiektów kolejowych wraz z kwartałami je otaczającymi zostało poddanych procesowi rewitalizacji, w celu przywrócenia ich do użytkowania oraz nadania im nowego programu funkcjonalnego. Podstawowym problemem badawczym jest pytanie: jakie podmioty lokowane są w zespole dworca kolejowego i jego bezpośrednim sąsiedztwie w wyniku procesu rewitalizacji? Prezentowane w opracowaniu badanie objęło 5 dworców kolejowych wraz z terenami sąsiednimi, zlokalizowanych w dużych polskich miastach, zrewitalizowanych po 2010 roku. Każdy z obiektów jest innej wielkości i znajduje się w innym mieście. Wyniki badań zaprezentowano w postaci rycin i typogramów struktury programu usługowego nowego użytkowania zrewitalizowanych obiektów. W konkluzji zidentyfikowano cechy tego zróżnicowania oraz wyjaśniono jego uwarunkowania.

Słowa kluczowe: dworzec kolejowy, jakość przestrzeni miejskiej, rewitalizacja, transport kolejowy
References

Czarnecki W., 1962, Planowanie miast i osiedli, t. IV, Sieć komunikacji dalekiego zasięgu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, Poznań.

Kaczmarek S., 2001, Rewitalizacja terenów poprzemysłowych. Nowy wymiar w rozwoju miasta, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Kaczmarek S., 2005, The space of exchange: revitalisation of postindustrial areas in modern cities [w:] Y. Murayama, G. Du (eds.), Cities in Global Perpective: Diversity and Transition, Rikkyo University with IGU Urban Commission, Tokyo, 270–278.

Kaczmarek S., 2010, Proces rewitalizacji terenów poprzemysłowych a organizacja przestrzeni miejskiej Łodzi, Studia KPZK PAN, t. CXXXII, 7-18.

Kosmowski P., 2015, Jakość przestrzeni miejskiej wokół wybranych obiektów związanych z komunikacją w Łodzi i Warszawie, Prace Geograficzne, z. 140, 39-55. (DOI:10.4467/20833113PG.15.003.3532)

Lijewski T., 1959, Rozwój sieci kolejowej Polski, Dokumentacja Geograficzna, 5, IG PAN, Warszawa.

Majewski B., Beim M., 2008, Dostępność komunikacji publicznej w Poznaniu [w:] T. Czyż, T. Stryjakiewicz, R. Churski (red.), Nowe kierunki i metody w analizie regionalnej, Seria Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna, nr 3, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 115-124. Nasze dworce, http://pkpsa.pl/pkpsa/nasze-dworce/. [15.04.2016]

Pięt A., 2014, Przestrzeń publiczna wewnątrz dworców kolejowych i w ich otoczeniu, Architecturae et Artibus, Vol. 6, no. 3, 45-53.

Pukowiec K., Kurda W., 2015, Potencjał turystyczny wybranych dworców kolejowych w Polsce, Turystyka Kulturowa, Vol. 10, 6-20.

Romanowicz A., 1970, Dworce i przystanki kolejowe, Wydawnictwo Arkady, Warszawa.

Stan techniczny i przygotowanie kolejowych obiektów dworcowych do obsługi pasażerów, 2008 https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/kontrole,3638.html. [15.04.2016]

Smoliński T., 2010, Mały dworzec kolejowy i jego otoczenie – rewitalizacja oparta na wzajemnych relacjach, Czasopismo Techniczne, 1-A/2010, z. 3, Rok 107, 299-309.

Szmajdowicz E., 1968, Podstawy programowania i projektowania dworców kolejowych [w:] B. Jarmul (red.), Konferencja naukowo-techniczna nt. Podstawy programowania i projektowania dworców kolejowych, Stowarzyszenie inżynierów i techników komunikacji, Warszawa, 5-67.

Taylor Z., 2007, Rozwój i regres sieci kolejowej w Polsce, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego PAN, Warszawa.