Natężenie ruchu a zagospodarowanie Łodzi – zarys problematyki w świetle danych z Obszarowego Systemu Sterowania Ruchem

Michał Kowalski,

Szymon Wiśniewski

Abstrakt

W niniejszym artykule skupiono się na przedstawieniu natężenia ruchu w Łodzi na tle jej struktury funkcjonalnej. Na potrzeby badań wykorzystano dane z Obszarowego Systemu Sterowania Ruchem (OSSR) i Bazy Danych Obiektów Topograficznych (BDOT). W procedurze badawczej przeprowadzono analizy przestrzenne wykonywane w środowisku ArcMap oraz podstawowe metody badań statystycznych. Artykuł zawiera przegląd lokalnych uwarunkowań mobilności, takich jak sieć drogowo-uliczna, poziom motoryzacji oraz lokalna struktura funkcjonalno-przestrzenna. W oparciu o wspomniany zarys uwarunkowań zaprezentowano wielkości przemieszczeń realizowanych przez pojazdy samochodowe korzystające z tej części sieci dróg miejskich w Łodzi, które są objęte monitoringiem, w rejonie występowania wybranych elementów struktury przestrzennej miasta. Wynikiem badań, poza zaprezentowaniem części zjawiska mobilności, było wykazanie, iż dane z OSSR mogą być wykorzystywane w badaniach geograficznych wskazując jednak na ich niedoskonałość w kontekście szeroko zakrojonych badań nad przemieszczeniami w dość skomplikowanej strukturze dużego miasta.

Słowa kluczowe: mobilność, struktura funkcjonalno-przestrzenna, Obszarowy System Sterowania Ruchem, Łódź
References

Adamiak M., Napierała T., Wiśniewski S., 2013, Regionalna sieć transportowa determinantą lokalizacji centrów logistycznych w województwie łódzkim, Transport miejski i regionalny, 9, s. 14-16.

Badanie pilotażowe zachowań komunikacyjnych ludności w Polsce, etap III – raport końcowy, GUS, 2015.

Bartosiewicz B., Wiśniewski S., 2016a, Kolej Aglomeracyjna jako element systemu lokalnego transportu zbiorowego w Łodzi [w:] Masierek E. (red.), Uwarunkowania po- lityki mieszkaniowej w Polsce i na Ukrainie, Space–Societ y–Economy, 18, Wydawnic t wo Uniwersy tetu Łódzkiego, Łódź, s. 49–65.

Bartosiewicz B., Wiśniewski S., 2016b, Lokalny transport zbiorowy w Łodzi w świetle badań dostępności, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 19(2), s. 31-43.

Barwiński S., Kotas P., 2015, Inteligentne Systemy Transpor- towe jako narzędzie rozwiązywania problemów komu- nikacyjnych miast na przykładzie Łodzi, [w:] Grzegorczyk W. (red.), Wybrane problemy z ar ządz ania i finansów. Studia przypadków, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 143-151.

Beim M., Rusak Z., 2006, Miejskie rowery publiczne w ob- słudze transporotowej kampusu uniwersyteckiego „Morasko” w Poznaniu, Transport Miejski i Regionalny, 12, s. 30-37.

Birr K., Jamroz K., Kustra W., 2013, Analiza czynników wpły- wających na prędkość pojazdów transportuzbiorowe- go na przykładzie Gdańska, Prace naukowe Politechniki Warszawskiej-Transport, 96, s. 19-29.

Bronk H., 2009, Mobilność transportu samochodowego w przewozie ładunków w Polsce, Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Szczecinie, 16(88), s. 18-26.

Czochański M., 2002, Ochrona zdrowia i opieka społeczna [w:] Liszewski S. (red.), Atlas Miasta Łodzi, UMŁ, ŁTN, Łódź, plansza XX.

Gadziński J., 2010, Ocena dostępności komunikacyjnej przestrzeni miejskiej na przykładzie Poznania, Biuletyn Instytutu Geografi i Społeczno-Ekonomicznej i Gospo- darki Przestrzennej UAM, 13, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Gadziński J., Radzimski A., 2016, The first rapid tram line in Poland: How has it affected travel behaviours, housing choices and satisfaction, and apartment prices?, Jour- nal of Transport Geography, 54, s. 451-463.

Gajda J., Sroka R., Stencel M., Żegleń T., Burnos P., Marsza- łek Z., 2013, Selektywna klasyfikacja pojazdów samo- chodow ych z w ykorzystaniem pętli indukcyjnych, Publikacja konferencyjna.

Ingram K. G., Liu Z., 1999, Vehicles, roads, and road use. Alternative empirical specifications, Policy Research Working Paper 2036, The World Bank, Washington DC.

Kędroń K., 2010, Badanie wielkości ruchu ciężarowego związanego z funkcjonowaniem wielkopowierzchnio- wych sklepów budowlanych w Krakowie, Zeszyty Naukowo-Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyjne, 94(153), s. 118-127.

Klima E., 2015, Atlas katolickiej Łodzi, WBAIS PŁ, Łódź. Komornicki T., 2011, Przemiany mobilności codziennej Polaków na tle rozwoju motoryzacji, Prace Geograficzne, 227, IGiPZ PAN, Warszawa.

Kowalski M., Wiśniewski S., 2013, Ocena możliwości reali- zacji transportu zbiorowego przez Miejskie Przedsię- biorstwo Komunikacyjne w Łodzi na terenie kształtu- jącego się Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego. Transport Miejski i Regionalny, 3, s. 26-32.

Kowalski M., Wiśniewski S., 2017, Centrum handlowe jako czynnik ruchotwórczy w transporcie samochodowym – przykład Portu Łódź, Przegląd Geograficzny, 89(4), s. 617-639.

Kulińska E., Rut J., Partyka P., 2014, Ograniczenia zjawiska kongestii z wykorzystaniem elastycznych pasów ruchu, Logistyka, 2, s. 26-34.

Lamprecht M., Wojnarowska A., 2013, The structure of urban space in Łódź [w:] Habrel M., Wojnarowska A. (red.), Lviv and Łódź at the turn of 20th century. Spatial devel- opment and functional structure of urban space, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, s. 165-191.

Lechowski Ł., 2016, Wykorzystanie danych z rejestru pozwoleń na budowę do oceny oddziaływania autostrad na ruch budowalny na przykładzie gminy Zgierz, Prace

Komisji Geografii Komunikacji PTG, 19(2), s. 56-71. Leśniewska K., Napierała T., 2015, Location-Based Determinants of Accommodation Prices [w:] Kozak M., Kozak N. (red.), Tourism Economics: A Practical Perspective, Cambridge Scholars Publishing, s. 124-139.

Liszewski S., 2012, Formy i struktury przestrzenne wielkich skupisk miejskich, [w:] Liszewski S. (red.), Geografia urbanistyczna, PWN, Warszawa, s. 409-428.

Liu D., Cheu R. L., 2004, Simulation evaluation of dynamic TRANSYT and SCATS-based signal control logic undertime varying traffic demand, [w:] Sinha K. C., Fwa T. F., Cheu R. L., Lee D. H. (red.), Applications of Advanced Technologies in Transportation Engineering, American Society of Civil Engineers, Pekin, s. 203-207.

Majewski B., Beim M., 2008, Dostępność komunikacji publicznej w Poznaniu, [w:] Czyż T., Stryjakiewicz T., Churski P. (red.), Nowe kierunki i metody w analizie regionalnej, Biuletyn IGSE i GP UAM, Seria: Rozwój Regionalny i Po- lityka Regionalna, 3, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.

Marcińczak S., 2007, The socio-spatial structure of post- socialist Łódź, Poland. Results of national census 2002., Bulletin of Geography. Socio-economic series, 8, s. 65-82.

Marcińczak S., Jakóbczyk-Gryszkiewicz J., 2006, Lokalizacja wewnątrzmiejska bezpośrednich inwestycji zagranicz- nych w Łodzi, Przegląd Geograficzny, 78 (4), s. 515-536.

Marcińczak S., Sagan I., 2011, The socio-spatial restructuring of Łódź, Poland, Urban Studies, 48(9), s. 1789-1809.

Milewska-Osiecka K., 2010, Budownictwo mieszkaniowe aglomeracji łódzkiej (zróżnicowanie i struktura prze- strzenna po roku 1994), Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź.

Pamuła T., 2012, Prognozowanie natężenia ruchu pojaz- dów na skrzyżowaniu za pomocą sieci neuronowej, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Transport, 74, s. 67-74.

Parysek J., 2016, Dla kogo miasto? Dla ludzi czy dla samo- chodów?, Studia Miejskie, 23, s. 9-27.

Podoski J., 1985, Transport w miastach, Wydawnictwo Ko- munikacji i Łączności, Warszawa.

Radzimski A., 2009, Wpływ budownictwa mieszkaniowego na system komunikacji zbiorowej w Poznaniu. Autobu- sy: technika, eksploatacja, systemy transportowe, 10, s. 14-17.

Romanowska A., Jamroz K., 2015, Wielkopowierzchniowe obiekty handlowe: zwykłe generatory ruchu czy źród- ła problemów transportowych?, Transport miejski i re- gionalny, 2, s. 4-13.

Rozkwitalska C., 1982, Metody społeczno-ekonomicznej oceny efektywności inwestycji komunikacji miejskiej, IKS, Warszawa.

Rudnicki A., Wojnar I., 2009, Ruchotwórczość obiektów hotelowych na przykładzie Krakowa, Zeszyty Naukowo -Techniczne Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Komunikacji w Krakowie. Seria: Materiały Konferencyj- ne, 90 (148), s. 197-214.

Tarkowski M., 2016, Mobilność miejska jako wyzwanie stra- tegicznego programowania rozwoju lokalnego – przy kład Gdańska, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 19(4), s. 7-18.

Wiśniewski S., 2015, Lokalizacja parkingów Park and Ride w przestrzeni Łodzi, Problemy Rozwoju Miast, 4, s. 37-45.

Wiśniewski S., 2016, Teoretyczna i rzeczywista wewnętrzna dostępność transportowa Łodzi, Prace i studia Geogra- ficzne, 61(3), s. 95-108.

Włodarczyk B., 2016, Łódź jako arena wielkich wydarzeń sportowych-wybrane przykłady, Turyzm, 26(1), s. 51-62. Wyszomirski O., 1998, Transport miejski, [w:] Rydzkowski W., Wojewódzka-Król K., Transport, PWN, Warszawa,

Akty prawne

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogo- wym. (Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602 z późniejszymi zmia- nami).

Strony internetowe

Strefa płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Łodzi: http://lodz.spp24.pl/ mapa-strefy