Христианский похоронный обряд в романах Фёдора Достоевского и Льва Толстого

Agata Kilar

Abstrakt

Tematem referatu jest chrześcijański obrządek pogrzebowy omówiony na przykładzie dwóch powieści Lwa Tołstoja: Wojny i pokoju (śmierć starego hrabiego Biezuchowa) oraz Anny Kareniny (zgon Mikołaja Lewina), a także dzieła Fiodora Dostojewskiego Bracia Karamazow (śmierć starca Zosimy, pogrzeb Iljuszy).
Przytoczone przykłady pokazują główne cechy obrzędu pogrzebowego praktykowanego w tradycji prawosławnej. W artykule główny nacisk został położony na ukazanie chrześcijańskich aspektów związanych z przygotowaniem zmarłego do jego ostatniej drogi, a także na to, jak ważne jest przestrzeganie tych rytuałów w tradycji chrześcijańskiej, w szczególności rosyjskiej. Aby w pełni ukazać specyfikę pogrzebowego obrzędu, autorka omówiła różne rodzaje pochówku: laika, mnicha i dziecka. Dzięki temu czytelnik zobaczy, że XIX-wieczna literatura rosyjska zaczerpnęła sposób przedstawiania śmierci i obrzędu pogrzebowego bezpośrednio z chrześcijaństwa, jednocześnie korzystając ze specyfiki literackiego języka rosyjskiego i tradycji prawosławnej. Czytelnik dowie się, że przypadki śmierci i związanych z nimi rytuałów są zdefiniowane przez tradycję i prawosławne pojmowanie śmierci.

 

Christian Funeral Rite in the Novels of Fyodor Dostoevsky and Leo Tolstoy

SUMMARY

The theme of the essay is the Christian funeral rite is discussed based on two novels by Leo Tolstoy: War and peace (the death of old count Bezuchow) and Anna Karenina (the death of Nikolai Levin), as well as works F. Dostoevsky, The Brothers Karamazov (the death of the old man Zosima, funeral of Iliusza). The arguments are intended to show the features of the funeral rites in the Orthodox tradition.
In the presentation the main emphasis is to raise the visibility of Christian aspects related to the preparation of the deceased to his last path, but also pay attention to how important rituals in the Christian tradition, then the Russians. Account was taken of different types of burial: layman, monk and child, in order to fully show the specificity of the Orthodox funeral rite.
The examples are intended to demonstrate that nineteenth-century Russian literature adopted the image of death and the funeral rites annually on Christian soil the Russian language combined with the traditions of the Orthodox. Show that cases of death and related rituals are predefined this tradition and affiliated with the Orthodox understanding of death.

Słowa kluczowe: tradycja prawosławna, chrześcijaństwo, pogrzeb, rytuał, literatura rosyjska, śmierć , the Orthodox tradition, the Christian funeral rite, ritual, Russian literature, death
References

Аriès, F., Człowiek i śmierć, tłum. E. Bąkowska, Warszawa 2011, Belyaewa, V., Śmierć w tradycji rosyjskiej – obrzędy cerkiewne, ludowe i socjalistyczne, http://etnologia.pl/europa/teksty/smierc-w-tradycji-rosyjskiej.php.

Blaza, М., Modlitwa za zmarłych w Kościele prawosławnym, „Przegląd Powszechny” 11/1011, listopad 2005.

Достоевский, Ф., Братья Карамазовы, https://vk.com/doc182722547_388745311.

Кerrigan, М., Historia śmierci. Zwyczaje i rytuały pogrzebowe od starożytności do czasów współczesnych, tłum. S. Klimkiewicz, Warszawa 2009.

Ławreszuk, М., о., Obrzędy pogrzebowe w Kościele prawosławnym, http://sakramenty.cerkiew.pl/pogrzeb-czytelnia.

Nola, А. М. di, Tryumf śmierci. Antropologia żałoby, red. nauk. M. Woźniak, tłum. J. Kornecka [et al.], Кraków 2006.

Панкеев, И., Обычыи и традиции русского народа, Москва 1999.

Sarwa, А., Rzeczy ostateczne człowieka i świata. Eschatologia Kościoła wschodniego, Łódź 2002.

Semczuk, A., Lew Tołstoj, Warszawa 1987.

Tofiluk, J., Eschatologia. Wyznanie prawosławne [w:] Porównanie wyznań rzymsko-katolickiego, prawosławnego, ewangelicko-augsburskiego, ewangelicko-reformowanego, pod red. A. Zuberbiera, E. Pokorskiej, Warszawa 1988.

Толстой, Л., Война и мир, http://vk.com/doc17604442_162770688?hash=ac9c5db97953ac2a65&dl=28aabb49a7217e1962, т. 1.

Vasiliadis, N., Obrządek pogrzebowy, tłum. A. Bień, K. Korszak http://dormitorium.lublin.pl/94/obrz%C4%85dek-prawos%C5%82awny.htm.

Cайт http://azbyka.ru/1/eleosvyaschenie, дост. 29.02.2016.

Cайт https://azbyka.ru/pogrebenie, дост. 17.11.2015.