Pedagogika człowieka samotnego? Kilka refleksji na temat pedagogiki Janusza Korczaka w perspektywie jego Pamiętnika

Romuald Grzybowski

Abstrakt

Pedagogy of a Lonely Man? Reflections on the Pedagogy of Janusz Korczak from the Perspective of His Diary

Janusz Korczak, the creator of a unique pedagogical system, has been captivating and inspiring successive generations of educators all over the world for several decades. On the one hand, they continue his legacy and perform their own research, on the other, they try to thoroughly understand his ideas and the assumptions of his pedagogy. His Diary suggests that the decision to devote his life to neglected children as well as the main assumptions of his pedagogical system could be traced back to his childhood feelings of loneliness and alienation and the resulting suffering and shame, which in adulthood transformed into affirmation of his separateness. Therefore, in the text I ask the question whether the concept of loneliness (in its essence and with its consequences) can be considered one of the keys to understanding Janusz Korczak and his pedagogy.

Słowa kluczowe: Janusz Korczak, system opieki nad dzieckiem, dziecko opuszczone, samotność
References

Bocheński, Józef Maria. Podręcznik mądrości tego świata. Kraków: Wydawnictwo PHILED, 1994.

Gajda, Janusz. Samotność i kultura. Warszawa: Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, 1987.

Gurycka, Antonina. Korczakowskie inspiracje… Warszawa: Scholar, 2002.

„Idź, Doktoru, z mojego domu. Rozmowa Jarosława Mikołajewskiego z Joanną Olczak-Ronikier”, Gazeta Wyborcza, 31 maja – 1 czerwca 2014.

Korczak, Janusz. Jak kochać dziecko, red., posłowie i kalendarium Wiesław Theiss. Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski, 1992.

Korczak, Janusz. Pamiętnik. Warszawa: Wydawnictwo Siedmioróg, 1990.

Lewin, Aleksander. Korczak znany i nieznany. Warszawa: Wydawnictwo WSP ZNP, 1999.

Łopatkowa, Maria. Samotność dziecka. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1989.

Łukaszewski, Wiesław. Szanse rozwoju osobowości. Warszawa: Książka i Wiedza, 1984.

Olczak-Ronikier, Joanna. Korczak. Próba biografii. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B., 2011.

Pawłowska, Róża. „Samotność człowieka – rozważania teoretyczne”. W: Pedagogika człowieka samotnego, red. Róża Pawłowska, Elżbieta Jundziłł. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskiej Wyższej Szkoły Humanistycznej, 2003.

Russo, Francine. „Toksyczna samotność”. Świat Nauki 319 (3) (2018).

„Samotność”. W: Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Samotno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 20.07.2019).

Smolińska-Theiss, Barbara. Korczakowskie narracje pedagogiczne. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2013.

Suchodolski, Bogdan. Kształt życia. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1979.

Szczepański, Jan. Sprawy ludzkie. Warszawa: Czytelnik, 1984.

Theiss, Wiesław. „Dziecko to człowiek. Pedagogiczne dziedzictwo Janusza Korczaka”. Pedagogika Społeczna 4 (2012).

Theiss, Wiesław. „Korczak – pół wieku później”. W: Janusz Korczak, Jak kochać dziecko. Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski, 1992.

Wołoszyn, Stefan. Korczak. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.

Wołoszyn, Stefan (wyb. i oprac.). Źródła do dziejów wychowania, t. III, księga pierwsza: Myśl pedagogiczna
w XX stuleciu. Kielce: Dom Wydawniczy Strzelec, 1998.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.