Concepts of Animating Activities Developed and Constructed on the Ground of Polish Pedagogy: Historical-Comparative, Political-Institutional, and Paradigmatic-Applied “Loops”

Dariusz Kubinowski

Abstrakt

The article highlights and justifies the sources, achievements and need to further develop the pedagogy of animating activities. The author points to the multiple “loops” accompanying the constitution of this relatively new pedagogical sub discipline, referring to history and a comparative perspective. Animation is an original field of pedagogical activity with a significant educational, social, cultural and even economic potential. The achievements of Polish pedagogy of animating activities are impressive but little known around the world. The author refers to key academic centres, scientific publications and concepts regarding components of knowledge about animation, noting the need for its permanent updating.

Słowa kluczowe: pedagogy of animating activities, Polish pedagogy, the essence of animation, the aspects of animating activities, the social role of an animator 1
References

Besnard, Pierre. Animateur socioculturel – fonctions, formation, profession. Paris: Eme Editions Sociales Françaises, 1986.

Besnard, Pierre. L’animateur socio-culturel, une profession differente. Paris: Editions sociales de France, 1980.

Besnard, Pierre. “Problematyka animacji społeczno-kulturalnej”. In: Rozprawy o wychowaniu, t. 2: Rola i kształcenie nauczycieli, edukacja permanentna, animacja, red. Maurice Debesse, Gaston Mialaret. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1988, 341–376.

Bobrowska, Ewa. “Animacja jako teoria normatywna oraz teoria zmiany społecznej”. In: Animacja kultury: współczesne dyskursy teorii i praktyki, red. Dariusz Kubinowski, Urszula Lewartowicz. Lublin: Wydawnictwo “Makmed”, 2013, 23–35.

Bobrowska, Ewa. Przemiany modelowe instytucji domu kultury. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1997.

Cierniak, Jędrzej. Źródła i nurty polskiego teatru ludowego: wybór pism, inscenizacji i listów. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1963.

Červinkova, Hana (red.). Animatorzy społeczni na rzecz osób niepełnosprawnych. Aktywizacja środowiska na pograniczu. Wrocław: Elwoj Jerzy Wojciechowski, 2008.

Delecka-Bury, Alicja. Źródła sukcesu pedagogicznego animatorów kultury muzycznej: studium przypadków. Kraków: Oficyna Wydawnicza “Impuls”, 2015.

Dragićević-Šešić, Milena, Stojković, Branimir. Kultura: zarządzanie, animacja, marketing. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2010.

Gajda, Janusz (red.). Animacja kulturalna jako problem pedagogiczny. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 1994.

Gajda, Janusz (red.). Wybrane problemy animacji kulturalnej (animator – proces i formy animacji kulturalnej – efekty): materiały. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 1993.

Gajda, Janusz, Żardecki, Wiesław (red.). Dylematy animacji kulturalnej. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2001.

Gierszewski, Dorota, Nosek, Beata. “Wzmacnianie aktywności społeczeństwa obywatelskiego poprzez animację społeczno-kulturową”. In: Animacja kultury: współczesne dyskursy teorii i praktyki, red. Dariusz Kubinowski, Urszula Lewartowicz. Lublin: Wydawnictwo “Makmed”, 2013, 157–176.

Hensler, Piotr, Skrzypczak, Bohdan (red.). Kim jest animator społeczny. Warszawa: Centrum Wspierania Aktywności Lokalnej CAL, 2006.

Idzikowski, Bogdan. “Teoria i praktyka animacji kultury w czasach ponowoczesnych”. In: Animacja kultury: współczesne dyskursy teorii i praktyki, red. Dariusz Kubinowski, Urszula Lewartowicz. Lublin: Wydawnictwo “Makmed”, 2013, 37–52.

Jankowski, Dzierżymir. Dom kultury: studium socjologiczno-pedagogiczne. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury, 1977.

Jankowski, Dzierżymir, Kargul, Józef, Kowalewski, Franciszek, Przyszczypkowski, Kazimierz. Podstawy działalności kulturalno-oświatowej. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury, 1985.

Jedlewska, Barbara. Animatorzy kultury wobec wyzwań edukacyjnych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1999.

Jedlewska, Barbara. “Elementy teorii animacji społeczno-kulturalnej”. In: Pedagogika i kultura – między teorią a praktyką, red. Wojciech Bobrowicz. Lublin: Oficyna Wydawnicza “Verba”, 2009, 25–52.

Jedlewska, Barbara (red.). Akademickie kształcenie animatorów i menedżerów kultury w Polsce: koncepcje, doświadczenia, wyzwania. Lublin: Oficyna Wydawnicza “Verba”, 2006.

Jedlewska, Barbara, Skrzypczak, Bohdan (red.). Dom kultury XXI wieku: wizje, niepokoje, rozwiązania. Olsztyn: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych, 2009.

Kargul, Józef. Od upowszechniania kultury do animacji kulturalnej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 1996.

Kargul, Józef. Pracownik kulturalno-oświatowy: problemy zawodu i modele działania. Warszawa: Instytut Wydawniczy CRZZ, 1976.

Kargul, Józef. Rozważania nad kryteriami oceny działalności kulturalno-oświatowej. Warszawa: Centralny Ośrodek Metodyki Upowszechniania Kultury, 1984.

Kargul, Józef. Upowszechniania, animacja i komercjalizacja kultury. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.

Kargul, Józef (red.). Domy kultury w Polsce Ludowej. Wrocław–Ciechanów: Uniwersytet Wrocławski, 1985.

Kluzowicz, Julia. Teatr codzienności. Animacyjne i samokształtujące funkcje twórczości Alvisa Hermanisa i Stefana Kaegiego. Warszawa: Wydawnictwo “Nomos”, 2017.

Kopczyńska, Małgorzata. Animacja społeczno-kulturalna: podstawowe pojęcia i zagadnienia. Warszawa: Centrum Animacji Kulturalnej, 1993.

Korniłowicz, Kazimierz. Pomoc społeczno-kulturalna dla młodzieży pracującej i dorosłych: wybór pism. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1976.

Kubinowski, Dariusz. “Kultura animacji jako humanistyczna pedagogia”. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne 3: 2 (2016), 97–108.

Kubinowski, Dariusz, Lewartowicz, Urszula. Animacja kultury w perspektywie pedagogicznej: studia i szkice. Kraków: Oficyna Wydawnicza “Impuls”, 2018.

Kubinowski, Dariusz, Lewartowicz, Urszula (red.). Animacja kultury: współczesne dyskursy teorii i praktyki. Lublin: Wydawnictwo “Makmed”, 2013.

Labourie, Raymond. Les institutions socioculturelles. Paris: Presses universitaires de France, 1978.

Limbos, Edouard. Pratique et instruments de l’animation socio-culturelle. Broche: Editions Fleurus, 1974.

Maccio, Charles. Animation de groupes. Lyon: Chronique Sociale de France, 1972.

Matyjewicz, Marek. Animacja kulturalna. W poszukiwaniu obszarów współczesnego wychowania. Olsztyn: M. Matyjewicz, 2010.

McElwee, Gerard, Smith, Rob, Somerville, Peter. “Conceptualising animation in rural communities: The Village SOS case”. Entrepreneurship & Regional Development. An International Journal 30: 1–2 (2017), 174–198.

Mendel, Maria (red.). Animacja współpracy środowiskowej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2004.

Mendel, Maria (red.). Animacja współpracy środowiskowej na wsi. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005.

Nawroczyński, Bogdan. Życie duchowe. Zarys filozofii kultury. Kraków–Warszawa: Księgarnia Wydawnicza “F. Pieczątkowski i S-ka”, 1947.

Olbrycht, Katarzyna, Głyda, Barbara, Matusiak, Agnieszka (red.). Kompetencje do prowadzenia edukacji kulturalnej. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014.

Olbrycht, Katarzyna, Sieroń-Galusek, Dorota (red.). Inicjatorzy, projektodawcy i realizatorzy edukacji kulturalnej i upowszechniania kultury. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010.

Olszewska-Gniadek, Joanna, Sojka, Agnieszka. “Animacja ‘dzieci ulicy’ na przykładzie działalności Fundacji Teatru Ludowego w Krakowie-Nowej Hucie”. In: Animacja kultury: współczesne dyskursy teorii i praktyki, red. Dariusz Kubinowski, Urszula Lewartowicz. Lublin: Wydawnictwo “Makmed”, 2013, 209–225.

Opaschowski, Horst W. Einführung in die Freizeit – kulturelle Breinteinarbeit. Methoden und Modelle der Animation. Bad Heilbrun: OBB Klinkhardt, 1979.

Opaschowski, Horst W. Methoden der Animation. Praxisbeispiele. Bad Heilbrun: OBB Klinkhardt, 1981.

Pollo, Mario. Animazione culturale. Teoria e metodo. Roma: Libreria Ateneo Salesiano, 2002.

Poujol, Geneviene. Le metier d’animateur. Toulouse: Privat, 1978.

Radlińska, Helena. Oświata dorosłych. Zagadnienia, dzieje formy, pracownicy, organizacja. Warszawa: Ludowy Instytut Oświaty i Kultury, 1947.

Radlińska, Helena. Stosunek wychowawcy do środowiska społecznego. Szkice z pedagogiki społecznej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1935.

 Słowińska, Sylwia. Sensy oddolnych inicjatyw kulturalnych w interpretacji ich realizatorów. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2017.

Smith, Robert. “Developing and animating enterprising individuals and communities: A case study from rural Aderdeenshire, Scotland”. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy 6: 1 (2012), 57–83.

Suchodolski, Bogdan. Uspołecznienie kultury. Warszawa: Towarzystwo Wydawnicze “Rój”, 1937.

Suchodolski, Bogdan. Uspołecznienie kultury, wyd. 2. Warszawa: Trzaska, Evert i Michalski, 1947.

Szmidt, Krzysztof J. “Animacja kulturalna – ingerencja czy pomoc?”. In: Animacja kulturalna jako problem pedagogiczny, red. Janusz Gajda. Lublin: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, 1994, 61–68.

Theiss, Wiesław, Skrzypczak, Bohdan (red.). Edukacja i animacja społeczna w środowisku lokalnym. Warszawa: Centrum Wspierania Inicjatyw Lokalnych CAL, 2006.

Thery, Henri. Emergence, nature et fonctions de l’animateur. Rapport de la Commision “Animation” du VI Plan 1970.

Zierkiewicz, Edyta, Wnuk, Walentyna (red.). Tworzyć, zmieniać, aktywizować… Animacja społeczno-kulturalna jako mobilizowanie potencjału indywidualnego i przeciwdziałanie bezradności społecznej. Wrocław: MarMar, Marian Kaczorowski, 2006.

Żebrowski, Jan. Zawód i osobowość animatorów kultury (w świetle nowych koncepcji wychowania zintegrowanego). Gdańsk: Wojewódzki Ośrodek Kultury, 1987.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.