Zespolenie idei narodowej, odrodzenia religijnego z pracą społeczną dla rozwoju rodzimej koncepcji wczesnej edukacji

Maria Opiela

Abstrakt

The Polish conception of early childhood education was understood to be part of a larger whole, including the relationship between the state of society, its socio-cultural and political situation, its moral and mental concepts, the educational ideal and contemporary pedagogical theory and practice. Its constituent elements were used to achieve specific goals, and they were combined into a coherent and dynamic pedagogical system. Eventually such a system was created thanks to the cooperation of such great personalities as August Cieszkowski (1814-1894), Edmund Bojanowski (1814-1871), Jan Koźmian (1814-1877) and the priest, Piotr Semenenko (1814-1886). A characteristic feature of their contribution to the development of native foundations of theory and practice of early education in the concept of rural orphanages is the fusion of the national idea and religious revival with social work.

Streszczenie

Polska koncepcja wczesnej edukacji została wpisana w uzasadnioną całość obejmującą związek między stanem społeczeństwa, jego sytuacją społeczno-kulturową, polityczną, jego pojęciami moralnymi i umysłowymi a ideałem wychowawczym, ówczesną praktyką i teorią pedagogiczną. Tworzące ją elementy służą realizacji określonego celu i zostały ujęte w spójny, dynamiczny system pedagogiczny. Ostatecznie ukształtował się on dzięki współpracy takich wielkich osobowości jak: Edmund Bojanowski (1814-1871), August Cieszkowski (1814-1894), Jan Koźmian (1814-1877) i Piotr Semenenko (1814-1886). Cechą charakterystyczną ich wkładu w rozwój podstaw rodzimej teorii i praktyki wczesnego wychowania w koncepcji ochron wiejskich jest zespolenie idei narodowej i odrodzenia religijnego z pracą społeczną.

Słowa kluczowe: dziecko, rodzina, naród, ochrona, wczesna edukacja
References

Archiwum Główne Służebniczek Dębickich w Dębicy (AGSD), Notatki Edmunda Bojanowskiego, (B).

Bobrowska-Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, Warszawa 1978.

Bojanowski E., Dziennik, t. I-IV, Wrocław 2009.

Cieszkowski A., O ochronach wiejskich, Poznań 1849.

„Czas”, nr 42 z 1859 r.

Legocki A. B., O współczesnym rozumieniu polskości, w: „Nauka”, 4/2013, s. 19-24.

Kaszuba T., Niektóre charakterystyczne elementy filozofii ks. Piotra Semenenki CR, w: „Zeszyty Historyczno-Teologiczne” 10 (2004), s. 21–33.

Kłoczowski J., Dzieje chrześcijaństwa polskiego, t. II, Paryż 1991.

Korespondencja Edmunda Bojanowskiego z lat 1853-1871, t. I-II, Objaśnił, skomentował i zarysem monograficznym poprzedził Leonard Smołka, Wrocław 2001.

Kostkiewicz J. (red.), Pedagogie katolickich zgromadzeń zakonnych, Kraków 2012.

Kot S., Historia wychowania. Zarys podręcznikowy, Lwów 1934.

Pełkowska-Turati J., Instytucje przedszkolne w Wielkim Księstwie Poznańskim w latach 1842-1918 ze szczególnym uwzględnieniem wychowania fizycznego, Poznań 1969.

Powszechna encyklopedia filozofii, Lublin 2000-2010, http://www.ptta.pl.

„Przyjaciel Ludu” nr.4, R. XIV, 23.01.1847 r.

Reguła Zgromadzenia Służebniczek Boga Rodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej, Poznań 1867.

Urbański S. (red.), Dziedzictwo Bogdana Jańskiego. Służba Narodowa, Warszawa 2007.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.