Otwarcie na wiarę w filozoficzno-pedagogicznej koncepcji Stefana Szumana

Marek Mariusz Tytko

Abstrakt

Openness to Belief in the Thinking of Stefan Szuman

1. The goal of this article is to present the openness to belief in Stefan Szuman’s thinking. 2. Methodology. The author uses the historiographical method. 3. The main results of the analysis. The author discusses the following philosophical (metaphysical and ethical) and pedagogical (educational) issues: the virtue of belief (the virtue of faith) and the  non-virtue of atheism (the un-virtue of atheism), and Szuman’s arguments concerning, among other things, the relation between man and God, the relation between belief (faith) and reason, and the relations of human rights to belief (faith) and to salvation. Quotations for the analysis have been taken from Szuman’s published works, written before, during or after World War II. The author also presents the influence of Szuman’s ideas on Karol Wojtyła (1920–2005), who was a participant in his 1949 university seminar on philosophical anthropology (i.e.: “characterology,” or personalism) at the Jagiellonian University in Krakow. 4. Limitations of the analysis. This article encourages further discussion of the place of belief (faith) in the Humanities, albeit the discussion is limited to the ideas of Stefan Szuman. 5. Practical implications. The results of the analysis may be used as a rational argument for the greater presence of belief (faith) in the Humanities. 6. Social implications. The results of the analysis are of value to teachers. 7. The originality of the article (new value, novelty). The paper is the first to present a primary source and example-based discussion of Stefan Szuman’s ideas regarding belief and openness to God.

Słowa kluczowe: Stefan Szuman (1889–1972), belief, faith, creed, philosophy of being, metaphysics, ethics, philosophy of culture, human nature, pedagogy, belief and reason, virtue, non- -virtue (un-virtue), atheism, Jagiellonian University, Krakow, conscience, personalism, human rights, Christianity, culture, man, God, Absolute, human dignity, John Paul II (1978–2005), Karol Wojtyła (1920–2005), Zygmunt Mysłakowski (1890–1971), communism in Poland
References

Archiwalia

Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu – Oddziałowe Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w Krakowie, teczka S. Szumana, sygnatura: IPN Kr 010/5529.

Publikacje

Bartnik, Czesław, Zdzisław Chlewiński. „Fideizm”.W: Powszechna encyklopedia filozofii, t. 3: E–G,Andrzej Maryniarczyk (red. nacz),427–429. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, 2002.

Czachowski, Kazimierz Stanisław. Obraz współczesnej literatury polskiej 1884–1933, t. 3: Ekspresjonizm i neorealizm.Lwów:P.W.K.S., 1936.

Flis, Łukasz [= Szuman, Stefan]. Drzwi uchylone.Warszawa: Księgarnia Hoesicka, 1933.

Nicieja, Stanisław S. Cmentarz Łyczakowski we Lwowie w latach 1786–1986. Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, 1988.

Ostrowska, Krystyna. „Stefan Szuman – w setną rocznicę urodzin”. Przegląd Psychologiczny. Kwartalnik 2 (1989 [wyd. 1990]): 515–522.

Szuman, Stefan. Afirmacja życia. Lwów: Lwowska Biblioteczka Pedagogiczna, 1938. Seria: Licealna Biblioteczka Filozoficzna, t. 12.

Szuman, Stefan. „Instynkty u człowieka”. Kwartalnik Pedagogiczny. Organ Sekcji Pedagogicznej Stowarzyszenia Chrześcijańsko-Narodowego Nauczycielstwa SzkółPowszechnych 1 (1934): 1–27.

Szuman, Stefan. Natura, osobowośći charakter człowieka, przedmową opatrzyły Grażyna Czyżewicz, Zofia Skórzyńska. Kraków: Wydawnictwo WAM, Księża Jezuici, 1995.

Szuman, Stefan. Poważne i pogodne zagadnienia afirmacji życia. Katowice: Józef Nawrocki, 1947.

Szuman, Stefan. Psychologia wychowawcza wieku szkolnego. Podręcznik dla nauczycieli i studentów. Kraków: Wiedza. Zawód. Kultura. Księgarnia. Wydawnictwo. Skład Nut, 1947.

Szuman, Stefan. „Wstęp zasadniczy do zagadnień wychowania estetycznego”. Marchołt. Kwartalnik poświęcony sprawom literatury i kultury 3 (1936/1937): 305–330.

Thomae, Summa contra gentiles, I.

Zawodziński, Karol Wiktor. „Liryka”. Rocznik Literacki, 1933 [wyd. 1934]: s. 14–47.

Zawodziński, Karol Wiktor. Wśród poetów,oprac. Wanda Achremowiczowa, wstęp Jerzy Kwiatkowski. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1964.

Netografia

Jan Paweł II. Homilia na Placu Zwycięstwa, Warszawa, 2 czerwca 1979 roku (film, fragment), https://www.youtube.com/watch?v=A3eN9xMSuxc (dostęp: 9.03.2017).

Jan Paweł II. Homilia na Placu Zwycięstwa, Warszawa, 2 czerwca 1979 roku (tekst, fragment), http://www.zrodlo.krakow.pl/rocznik-2011/numer-18/czlowieka-nie-mozna-do-konca-zrozumiec-bez-chrystusa/ (dostęp: 9.03.2017).

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.