Pedagogika personalno-egzystencjalna ks. Janusza Tarnowskiego. Dialog wychowawczy jako propozycja metody wychowania we współczesnej rodzinie, szkole, społeczeństwie

Wiesława Buczek

Abstrakt

The Personal-Existential Pedagogy of Janusz Tarnowski. Educational Dialogue as a Methodological Proposition for Education in the Contemporary Family, School and Society

The notion of dialogue is a basic challenge of human existence, especially in interpersonal communications and interpersonal relations. It has appeared as a pedagogical category in many scientific disciplines, such as philosophy, theology, psychology and pedagogy. On the basis of Polish pedagogy and in connection with philosophical thinking, Janusz Tarnowski (1919–2012) proposed his personal-existential approach to pedagogy, strongly rooted in the notion of dialogue. Dialogue, according to father Tarnowski, is not simply a conversation. Dialogue is a method, a process, and an attitude.
In the process of constructing an approach to Christian education focused on the person, Tarnowski utilized such categories, taken from existentialism, as authenticity, dialogue, and involvement. These categories find expression during that process of upbringing which has three goals as its aim: authenticity, dialogue and involvement. Educational dialogue, in which there is room for conversation, understanding, agreement and eventual cooperation, constitutes a method of universal utility in the process of upbringing.

Słowa kluczowe: Father Janusz Tarnowski, pedagogy of dialogue, educational dialogue, upbringing
References

ALA – szkoła: przyjaźni, samodzielności i odpowiedzialności, http://ala.art.pl/szkola/o-szkole (dostęp: 1.02.2017).

Buber, Martin. „Wychowanie”, tłum. M. Ś., Znak 16 (1968): 448–449.

Chałas, Krystyna. Wychowanie ku wartościom. Elementy teorii i praktyki, t. 1.Lublin–Kielce: Wydawnictwo Jedność, 2003.

Nowak, Marian. Podstawy pedagogiki otwartej. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2000.

Nowak, Marian. Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 2008.

Rutkowiak, Joanna. „O dialogu edukacyjnym. Rusztowania kategorialne”.W: Pytanie, dialog, wychowanie, red. J. Rutkowiak, 38–56. Warszawa:Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.

Śliwerski Bogusław. „Tutoring – nowomowa”, http://sliwerski-pedagog.blogspot.com/2015/01 (dostęp: 5.10.2016).

Śnieżyński, Marian. Sztuka dialogu, teoretyczne założenia a szkolna i akademicka rzeczywistość. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, 2008.

Tarnowski, Janusz. „Dialog w wychowaniu”. W:Dialog w katechezie, red. ks. Stanisław Kulpaczyński. Lublin: Wydawnictwo KUL, 1998.

Tarnowski, Janusz. Jak wychowywać? Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej, 1993.

Tarnowski, Janusz. Jak wychowywać? W ogniu pytań. Ząbki: Apostolicum, 2003.

Tarnowski, Janusz. Jak wychowywać? Chronićtylko…? Umacniać! W ogniu pytań. Ząbki: Apostolicum, 2003.

Tarnowski, Janusz. „Kto kogo wychowuje?”. Znak 32 (1980): 1153–1164.

Tarnowski, Janusz. „Podzwonne dla pedagogiki egzystencjalistów?”. W: Idee pedagogiki filozoficznej, red. Sławomir Sztobryn, Bogusław Śliwerski, 82–92. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2003.

Tarnowski, Janusz. „Twórcze perspektywy dialogu wychowawczego”. Chrześcijanin w Świecie 5 (1977) 53: 104–110.

Wilk, Teresa. Edukacja, wartości i style życia reprezentowane przez współczesnąmłodzieżw Polsce w odmiennych regionach gospodarczych.Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2003.

Wojdecki, Waldemar. „Uczniowie o nauczycielach w świetle pedagogiki personalno-egzystencjalnej”. Warszawskie Studia Teologiczne 11 (1998): 427–480.

Zimny, Jan. Súčasný model autority učitel’a. Rużomberok–Lublin: Wydawnictwo KUL, 2006.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.