Zabytkowe planty miejskie w Brzegu

Monika Ewa Adamska

Abstrakt

Pierwsze parki miejskie Śląska Opolskiego zaczęto zakładać w 1 poł. XIX wieku na terenach wyburzanych układów fortyfikacji stopniowo przekształcanych w zieleń publiczną. W Brzegu, mieście lokowanym w połowie XIII w. na lewym brzegu Odry, likwidacja fortyfikacji nowożytnych rozpoczęła się na początku XIX wieku. Z inicjatywy władz miejskich założono promenady spacerowe, a w 2 poł. XIX wieku trzy parki składające się na brzeskie planty: park Nadodrzański, park Chrobrego i park Centralny o łącznej powierzchni ok. 15 ha. Planty miejskie o krajobrazowym charakterze otaczają stare miasto od północy, zachodu i południa, a ich układ odwzorowuje częściowo gwiaździsty narys dawnych fortyfikacji. W artykule scharakteryzowano poszczególne parki wskazując wartości stanowiące o ich atrakcyjności i indywidualności, określono również współczesne zagrożenia.

Słowa kluczowe: zieleń publiczna, planty, Brzeg, Śląsk Opolski
References

[1] Bińkowska I., Natura i miasto. Publiczna zieleń miejska we Wrocławiu od schyłku XVIII do początku XX wieku, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Wrocław 2011.
[2] Czyżowski F., Ewidencja plant miejskich w Brzegu (mps w WUOZ Opole), 1989.
[3] Czyżowski F., Ewidencja plant miejskich w Paczkowie (mps w WUOZ Opole), 1990.
[4] Ilkosz J., Wodzińska A., Studium historyczno-urbanistyczne miasta Brzeg, PKZ Wrocław (maszynopis w WUOZ Opole), t. 5, 1986.
[5] Majdecki L., Historia ogrodów, t. 2, PWN, Warszawa 2010.
[6] Majdecki L., Ochrona i konserwacja zabytkowych założeń ogrodowych, PWN, Warszawa 1993.
[7] Pevsner N., Fleming J., Honour H., Encyklopedia architektury, przekład A. Dulewicz, WAiF, PWN, Warszawa 1997.
[8] Pilch J., Leksykon zabytków architektury Górnego Śląska, Arkady, Warszawa 2008.