Znaczenie zabytkowej zieleni w mieście Zabrze

Ewa Waryś,

Katarzyna Hodor

Abstrakt

Zieleń, w tym ta nawiązująca do historycznych układów, w przestrzeniach miast przemysłowych stanowi niezwykle cenny walor. Zachowane elementy szaty roślinnej posiadają znaczące korzyści ekologiczne, podnoszą wartość krajobrazową otoczenia i przyczyniają się do poprawy jakości życia mieszkańców. Celem artykułu jest ukazanie dużego zróżnicowania form terenów zieleni, umiejscowionych w obrębie zabytkowych zespołów mieszkaniowych w mieście Zabrze.

Słowa kluczowe: krajobraz miasta, dziedzictwo kulturowe, tereny zieleni
References

[1] Benedict M.A., McMahon E.T., Green Infrastructure: smart conservation for the 21st century, “Renewable Resources Journal”, Vol. 20, No. 3, 2002 (http://www.sprawlwatch.org/greeninfrastructure.pdf [dostęp: 29.12.2013]).
[2] Cempulik P., Sochacka M., Żyła W., Hadaś T.B., Gajdzikowe Górki: przyrodnicza ścieżka edukacyjno-rekreacyjna w Zabrzu-Rokitnicy, Bytom 2004.
[3] Gasidło K., Zielone dziedzictwo przemysłu, ,,Czasopismo Techniczne”, z. 7-A/2007, Kraków 2007, s. 35-42.
[4] Hornig A., Formy powierzchni ziemi stworzone przez człowieka, [w:] Górny Śląsk. Prace i materiały geograficzne, (red.) A. Wrzosek, Kraków 1955, s. 125-149.
[5] Knie J.G., Geographische Beschreibung von Schlesien preußischen Antheils, der Grafschaft Glatz und der preußischen Markgrafschaft Ober-Lausitz, Wrocław 1830.
[6] Łakomy K., Pracownicze ogrody górnośląskich osiedli przemysłowych z przełomu XIX i XX wieku w świetle wybranych publikacji z epoki, „Czasopismo Techniczne”, z. 8-A/2012, Kraków 2012, s. 197-196.
[7] Majdecki L., Historia ogrodów, Warszawa 1972.
[8] Oleksa A., Pożytki z alej dla przyrody i człowieka, [w:] Aleje skarbnice przyrody. Praktyczny podręcznik ochrony alej i ich mieszkańców, (red.) P. Tyszko-Chmielowiec, Wrocław 2012.
[9] Sokołowska-Mostowiak J., ,,Idea miasta-ogrodu” na przykładach osiedli miast górnośląskich, Gliwice 2011.
[10] Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta Zabrze, uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego, t. I-III, załącznik nr 1 do uchwały nr XII/126/11 Rady Miejskiej w Zabrzu z dnia 4.07.2011, Zabrze 2011.
[11] Sulimowska-Ociepka A., Osiedla patronackie Górnego Śląska: studium miejsca oraz znaczenie kultury przemysłowej w przestrzeni zurbanizowanej, praca doktorska, Politechnika Śląska, promotor: prof. dr hab. inż. arch. Nina Juzwa, Gliwice 2004.
[12] Szczypka-Gwiazda B., Pomiędzy praktyką a utopią: trójmiasto Bytom – Zabrze – Gliwice jako przykład miasta przemysłowego czasów Republiki Weimarskiej, Katowice 2003.
[13] Urbańczyk Ł., Architektoniczne dziedzictwo przemysłowe szansą rozwoju Zabrza, praca doktorska, Politechnika Krakowska, promotor: prof. dr hab. inż. arch. A. Kadłuczka, Kraków 2008.
[14] Wach J., Konecki R., Ścisłowski M., Wach M., Warunki ekofizjograficzne miasta Zabrze, Dąbrowa Górnicza 2007.
[15] Wagner T., Wizja i rzeczywistość – projekty przekształceń centrum Zabrza jako przykład współczesnych problemów miasta postindustrialnego, ,,Czasopismo Techniczne”, z. 4-A/2008, Kraków 2008, s. 207-212.
[16] Wagner T., Zabrze: nieznane oblicza śląskiej architektury, t. 1, Katowice – Zabrze 2003.
[17] Walker M., Zieleń w osiedlach i koloniach robotniczych, [w:] Historyczne osiedla robotnicze, (red.) G. Bożek, Katowice 2005, s. 70-84.
[18] Zachariasz A., Zieleń jako współczesny czynnik miastotwórczy ze szczególnym uwzględnieniem roli parków publicznych, Monografia 336, Kraków 2006.
[19] http://issuu.com/bafana/docs/monografia_5_prev.
[20] http://wsew.edu.pl/uploaded/journal/jecolhealth5_10_2.pdf.
[21] http://www.szybmaciej.pl/download/szyb-maciej-w-zabrzu_Zakonczenie-eksploatacji-wegla-przez-skonsolidowana-Kopalnie-Pstrowski_dr-Zbigniew-Barecki.pdf.
[22] http://www.um.zabrze.pl/mieszkancy/miasto/historia/rozwoj-przemyslu.