Dziedzictwo ogrodów mauretańskich w Andaluzji

Izabela Sykta

Abstrakt

Ogrody islamu należą do najbardziej wysublimowanych w dziejach sztuki ogrodowej. Uniwersalne piękno, wyrafinowana kompozycja, nasycenie symboliką sprawiają, że dziedzictwo ogrodów mauretańskich w Andaluzji jest ponadczasowe. Zachowane bez większych zmian obiekty, na czele z ogrodami Alhambry, dawne islamskie ogrody, na których odcisnęły swoje piętno kolejne epoki i style chrześcijańskiego kręgu kulturowego, są dzisiaj wspaniałym świadectwem trwałości i nośności ideałów sztuki islamu, wcielonej w życie na andaluzyjskiej ziemi wizji rajskiego ogrodu. Ogrody mauretańskie stanowią wciąż niewyczerpane źródło inspiracji. Genius loci dzieł mauretańskich mistrzów przenika ogrody Andaluzji, przywołując często nostalgiczne i sentymentalne echa arabskiej historii i kultury regionu. Przedstawiona poniżej pierwsza część pracy prezentuje najbardziej znaczące, stworzone przez Maurów, założenia ogrodowe, które zachowały wiele z oryginalnych islamskich planów i elementów ogrodowych.

Słowa kluczowe: ogrody islamu, ogrody mauretańskie, Alhambra, Generalife, ogrody meczetowe
References

[1] Charageat M., Sztuka ogrodów, Warszawa 1978.
[2] Dutkowska J., Dutkowski F., Jankowska A., Siewak-Sojka Z., Sojka L., Hiszpania, Bielsko-Biała 2007.
[3] Ellingham M., Fisher J., Kenyon G., Brown J., Hiszpania. Część wschodnia, Bielsko-Biała 1995.
[4] Frazik J.T., Arabska architektura Tunezji, Algierii, Maroka oraz mauretańskiej Hiszpanii, Monografia 149, Kraków 1993.
[5] Grabar O., Alhambra, Warszawa 1990.
[6] Hintzen-Bohlen B., Andaluzja. Sztuka i architektura, Ożarów Mazowiecki 2008.
[7] Hobhouse P., Historia ogrodów, Warszawa 2005.
[8] Jellicoe G., Jellicoe S., The Landscape of Man, London 2006.
[9] Majdecki L., Ochrona i konserwacja zabytkowych założeń ogrodowych, Warszawa 1993.
[10] Majdecki L., Historia ogrodów, t. 1: Od starożytności po barok, Warszawa 2007.
[11] Mitkowska A., Historia ogrodów europejskiego kręgu kulturowego, Cz. I: Od starożytności do renesansu, Kraków 2011.
[12] Pijoan J., Sztuka Islamu, [w:] Sztuka Świata, T. 4, Warszawa 1990.
[13] Różańska A., Krogulec T., Rylke J., Ogrody. Historia architektury i sztuki ogrodowej, Warszawa 2002.
[14] Siewniak M., Mitkowska A., Tezaurus sztuki ogrodowej, Warszawa 1998.
[15] Spencer-Jones R. (ed.), 1001 ogrodów, które warto w życiu zobaczyć, Warszawa 2008.