Call for Papers

Prace Etnograficzne

Nr 2 i 3 (46) 2018

PROTESTY, DEMONSTRACJE, STRAJKI I OKUPACJE

Judith Butler we wprowadzeniu do Zapisków o performatywnej teorii zgromadzeń, stawia diagnozę, że „duże grupy zbierające się nagle w jednym miejscu mogą być źródłem tak strachu, jak i nadziei – chociaż zawsze istnieją powody, by obawiać się skutków działania tłumu, można też wskazać solidne podstawy, by dostrzec polityczny potencjał w niedających się przewidzieć nieplanowanych zgromadzeniach”. Protesty, okupacje, zgromadzenia, strajki, w ramach których ludzie łączą się w jawnej aktywności, stanowią nie tyle wszechobecne, ale i niezbywalne elementy procesów społecznych i rytuałów interakcyjnych współczesnych społeczeństw.Są momentami politycznymi w ich najczystszej postaci.

Niepewne obywatelstwo, kwestionowane historie i nierówności ekonomiczne, często powodują wzrost aktywizmu i „rodzą” rozgniewanych obywateli.Współcześnie obserwujemy swoistą intensyfikację zgromadzeń łączących ludzi, by protestować przeciwko autorytarnym rządom, niesprawiedliwości, bezpaństwowości, neoliberalnym formom kapitalizmu, ograniczeniom praw człowieka i wolności wyboru, ale także po to, by zostać dostrzeżonymi i usłyszanymi jako siły polityczne. Lokalność protestów, bardzo często przenosi je na poziomy globalne. Mają więc wspólne elementy, ale różnią się strukturą i ekspresją na poziomie rozstrzygania problemów i rzeczywistych orientacji obywatelskich. Niezależnie od tego, czego dotyczą, są także i walką o możliwość gromadzenia się bez strachu przed cenzurą polityczną czy przemocą ze strony uprzywilejowanych sił politycznych. Stanowią one również sposoby w jakie jednostki pojmują i definiują siebie na poziomie mikro i w ramach szerszych relacji ponadnarodowych, reagują na zmiany w życiu państwa oraz wyrażają się politycznie i kulturowo jako członkowie społeczeństwa.

Punktem wyjścia proponowanych przez nas numerów Prac Etnograficznych, jest założenie, że z dzisiejszej perspektywy narzędzia, koncepcje i metody stosowane przez badaczy różnorodnych zgromadzeń publicznych mogą i powinny stać się przedmiotem szeroko rozpowszechnionej debaty. Zwłaszcza, że były one wykorzystywane głównie do oceny wydarzeń, które mają miejsce w relatywnie podobnych systemach politycznych - demokracjach. Jednak te narzędzia badawcze mogą wymagać przepracowania w przypadku procesów społecznych mających miejsce w zamkniętych i autorytarnych reżimach, w ramach których ich „obywatele” organizują się i mobilizują  pomimo oczywistych zagrożeń i przeszkód jakie napotykają.

W ramach proponowanych numerów Prac Etnograficznych zakładamy szerokie rozumienie pojęć, kategorii, wydarzeń i zjawisk opisywanych jako protesty, zgromadzenia, okupacje czy demonstracje. Niemniej jednak, interesują nas głównie rozważania oparte na etnograficznych badaniach terenowych. Tym samym, zapraszamy wszystkich zainteresowanych do przesyłania artykułów przedstawiających autorską problematykę z zakresu badań nad współczesnymi strategiami oporu, jak również tekstów podejmujących proponowane przez nas kwestie:

  • Zgromadzenia publiczne jako momenty polityczne i ich reprezentacje (stare/nowe style protestów; realizacja pojęć, programów, celów, strategii i stanowisk etycznych w czynach); globalne i lokalne znaczenia polityki protestu
  • Temporalność, multilinearność i przestrzenność protestów, zgromadzeń publicznych, okupacji, strajków („wydarzenia”, „trendy” i „rutyny”; przestrzeń publiczna – animowanie i organizowanie przestrzeni)
  • Kategorie „anty” i „alter” jako polityki działania
  • Miasto jako podmiot i przedmiot polityki protestu (przestrzenie miejskie jako sceny i istoty protestów społecznych; kryzysy miejskie i odpowiedzi na nie; polityczna podmiotowość obywateli miast; powtarzalność, podobieństwa i różnice miejskich protestów)
  • Protesty, okupacje, zgromadzenia w obszarach wiejskich i społecznościach lokalnych (walka o prawa do ziemi i podmiotowości politycznej)
  • Protesty, zgromadzenia i okupacje w ramach dyskursów postsocjalistycznych i postkolonialnych; podobieństwa i różnice w naturze koncepcji, pojęć i dyskursów obywatelskich
  • Performatywność i akty oporu; sporne występy „gniewnych” obywateli; dramaturgia protestów i zgromadzeń
  • Protesty i sojusze jako ucieleśniona forma działania (gromadzące się, okupujące i protestującę „ciała”; funkcje eskpresywne i semantyczne; przestrzeń publiczna i prawo do niej)
  • Dynamika dyfuzji protestu i jej kanały: sieci społeczne, media społecznościowe i ruchy społeczne; transnarodowść
  • Protest, zgromadzenie, okupacja jako rytuały społeczne

Artykuły prosimy przesyłać na adres prace.etnograficzne@uj.edu.pl do 30 lipca 2018 roku. Szczegółowe informacje na temat czasopisma oraz wytyczne dla Autorów znajdują się na stronie: http://www.ejournals.eu/Prace-Etnograficzne/

Kwartalnik "Prace Etnograficzne" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.