Przestrzenne zróżnicowanie potencjalnej dostępności głównych węzłów sieci drogowej województwa łódzkiego

Szymon Wiśniewski

Abstrakt

Spatial diversity of potential accessibility to main road network nodes in Łódź province

This paper presents an analysis of spatial differentiation of access to the road network in the Lodz region in Poland. The basic research unit here is the municipality. The population of each of the municipalities studied was established based on Poland’s Local Data Bank, run by the Central Statistical Office of Poland, for the end of 2014. The second part of the research consisted of road junctions and street intersections located in the study area. The study was conducted in two variants. Assuming the current layout of nodal transport network elements and future layout that will be produced via new investment, which is currently under GDDKiA development or at the planning stage. The entire research procedure was divided into three main stages. The first two consisted of the use of a two-step method of analysis of market areas. The first part of the two-step method is based on the definition of the impact of each node/intersection, assuming certain boundary values of automobile travel time. Each studied node/intersection was also assigned a weight corresponding to its importance in the regional road network. The second part of the study focused on municipalities and indicated the level of road access for each of them to the regional road network. The third and last stage of the study served to indicate, based on earlier results obtained, areas of the Lodz region that are moving distinctively upward or downward in terms of road accessibility. The significance of the spatial relationships within a certain radius was calculated using local spatial data on autocorrelation as proposed by Getis and Ord (1995).

Research has shown significant differences in the level of accessibility of citizens in individual municipalities to point elements of the road transport network. Despite ongoing and planned investments in this area, they highlight specific areas lagging behind in terms of user accessibility to the road network. At the same time, it is important to pay close attention to the potential of the four different areas of the province. An above-average level of availability of the municipalities constituting these geographic areas can serve as a competitive advantage in the area of potential locations for investment activity.

Słowa kluczowe: dostępność przestrzenna, sieć drogowa, dwuetapowa metoda określania obszarów rynkowych, autokorelacja przestrzenna, województwo łódzkie
References

Arbia G., 2001, The role of spatial effects in the empirical analysis of regional concentration, Journal of Geographical Systems, 3 (3), 271–281.

Bank Danych Lokalnych, Główny Urząd Statystyczny, http://stat.gov.pl/bdl/app/strona.html?p_name=indeks (07.07.2015 r.).

Bartosiewicz B., Pielesiak I., 2012, Powiązania transportowe w Łódzkim Obszarze Metropolitalnym [w:] B. Bartosiewicz, T. Marszał, I. Pielesiak (red.), Spójność terytorialna Łódzkiego Obszaru Metropolitalnego, Studia KPZK PAN, 147, 105–137.

Burdzik R., Węgrzyn T., Wieczorek A., Hadrys D., 2010, Rola węzłów logistycznych w integracji transportu wnioski wynikające z polityki transportowej, Logistyka, 6.

Fechner I., Hajdul M., Słoma E., 2008, Możliwości tworzenia intermodalnych węzłów transportowych na bazie dostępnej infrastruktury transportu kolejowego na przykładzie Województwa Wielkopolskiego, Logistyka, 5, 28–32.

Getis A., Ord K., 1992, The Analysis of Spatial Association by Use of Distance Statistics, Geographical Analysis, 06/1992, 24 (3), 189–206.

Getis A., Ord K., 1995, Local Spatial Autocorrelation Statistics: Distributional Issues and an Application,Geographical Analysis, 27 (4), 286–306.

Guagliardo M.F., 2004,Spatial accessibility of primary care: concepts, methods and challenges, International Journal of Health Geographics,3 (3),1–13.

Hesse M., Rodrigue J-P., 2004, The transport geography of logistics and freight distribution, Journal of Transport Geography, 12 (3), 171–184.

Hou Q., Li S-M., 2011, Transport infrastructure development and changing spatial accessibility in the Greater Pearl River Delta, China, 1990–2020, Journal of Transport Geography, 19 (6), 1350–1360.

Karoń G., Janecki R., Sobota A., 2010, Modelowanie ruchu w konurbacji górnośląskiej – sieć publicznego transportu zbiorowego, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria  Transport, 66, 35–42.

Komornicki T., Wiśniewski R., Stępniak M., Siłka P., Rosik P., 2013a, Rynek pracy w województwie mazowieckim, Mazowsze. Studia Regionalne, 12, 11–37.

Komornicki T., Rosik P., Śleszyński P., Solon J., Wiśniewski R., Stępniak M., Czapiewski K., Goliszek S., 2013b, Wpływ budowy autostrad i dróg ekspresowych na rozwój społeczno-gospodarczy i terytorialny Polski, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa.

Luo W., Qi Y., 2009, An enhanced two-step floating catchment area (E2SFCA) method for measuring spatial accessibility to primary care physicians, Health and Place, 15 (4), 1100–1107.

Luo W., Wang F., 2003, Measures of spatial accessibility to health care in a GIS environment: synthesis and a case study in the Chicago region, Environment and Planning B: Planning and Design 2003, 30, 865–884.

Montwiłł A., 2012, Rola węzłów transportowych w łańcuchach i sieciach dostaw, Logistyka, 6.

Napierała T., Adamiak M., Wiśniewski S., 2013, Regionalna sieć transportowa determinantą lokalizacji centrów logistycznych w województwie łódzkim; Transport Miejski i Regionalny, 9, Kraków, 14–19.

Peng Z.R., 1997, The jobs-housing balance and urban commuting, Urban Studies, 34 (8), 1215–1235.

Premius H., 2001, Mainports as Integrators of Passenger, Freight and Information Networks. From Transport Nodes to Business Generators; the Dutch Case, EJTIR, 1 (2), 143–167.

Radke J., Mu L., 2000, Spatial decomposition, modeling and mapping service regions to predict access to social programs,Geographic Information Sciences,6, 105–112.

Rosik P., 2012, Dostępność lądowa przestrzeni Polski w wymiarze europejskim, Prace Geograficzne, 233, IGiPZ PAN, Warszawa.

Roson R., Soriani S., 2000, Intermodality and the changing role of nodes in transport networks, Transportation Planning and Technology, 23 (3), 183–197.

Songchitruksa P., Zang X., 2010, Getis-Ord Spatial Statistics to Identify Hot Spots by Using Incident Management Data, Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2165,42–51.

Stępniak M., 2013, Wykorzystanie metody 2SFCA w badaniach dostępności przestrzennej usług medycznych, Przegląd Geograficzny, 85 (2), Warszawa, 199–218.

Stępniak M., Rosik P., 2013, Accessibility improvement, territorial cohesion and spillovers: a multidimensional evaluation of two motorway sections in Poland, Journal of Transport Geography, 31, 154–163.

Suchecki B., 2010, Ekonometria przestrzenna. Metody i modele analizy danych przestrzennych, C.H. Beck, Warszawa.

Wiśniewski S., 2015a, Zróżnicowanie dostępności transportowej miast w województwie łódzkim, WUŁ, Łódź.

Wiśniewski S., 2015b, Significance of trans-european transport networks for logistics centre localization as exemplified by the Łódź region, European Spatial Research and Policy, 22 (1), Łódź.

Wiśniewski S., 2015c, Regionalna dostępność transportowa w odniesieniu do samochodowego transportu indywidualnego. Studium przypadku dla Łodzi i Wieruszowa, Przegląd Komunikacyjny, 5, Wrocław, 11–15.

Wiśniewski S., 2015d, Zmiany dostępności miast województwa łódzkiego w transporcie indywidualnym w latach 2013–2015, Przegląd Geograficzny, 87 (2), 199–219.

Yang D.H., Goerge R., Mullner R., 2006, Comparing GIS-Based Methods of Measuring Spatial Accessibility to Health Services, Journal of Medical Systems, 30(1),23–32.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie