Czy mieszkańcy miast preferują tereny cenne przyrodniczo pod budowę domu pod miastem? Studium strefy podmiejskiej Olsztyna

Alina Źróbek-Różańska,

Anna Źróbek-Sokolnik,

Piotr Dynowski

Abstrakt

Do urban people prefer exceptional natural environment areas for building suburban homes? Case study of Olsztyn suburban area

Dynamic migrations from urban to suburban areas and related to them development of residential buildings in rural areas are both desirable by local authorities and raise many concerns, including anticipation of natural environmental values degradation. The source of those concerns is common opinion, that urban people prefer moving out toward areas with exceptional natural environmental values and, through transforming them with intensive residential building, eventually destroy them. The aim of the article was the attempt to find the answer for the following question: do urban people actually select areas with exceptional natural environmental values for their suburban residential houses? What are their motives to select the particular localization for suburban homes? Studies were carried out in the area including all communes surrounding Olsztyn, the capital of Warmia and Mazury region, where almost half of the region’s area is legally protected. Achieving the aim required considering natural environmental values, analyzing the preferences toward suburban localization for residential buildings and its actual concentration. As a result, it was eventually verified, that areas with exceptional environmental values were not simultaneously attractive for residential building, therefore properly directed suburbanization do not have to explicitly mean environmental degradation, but can even contribute to gentrification of villages located in the areas that are of less importance for agriculture or maintaining valuable ecosystems.

Słowa kluczowe: suburbanization, residential attractiveness, local policy
References

Anas A., Pines D., 2008, Anti-sprawl policies in a system of congested cities, Regional Science and Urban Economics, 38 (5), 408–423.

Anas A., Rhee H.-J., 2006, Curbing excess sprawl with congestion tolls and urban boundaries, Regional Science and Urban Economics, 36, 510–541.

Anderson S.T., West S.E., 2006, Open space, residential property values, and spatial context, Regional Science and Urban Economics, 36, 773–789.

Bański J., 2008, Problemy demograficzne obszarów wiejskich, Studia i Raporty IUNG-PIB, 12, 9–18.

Brueckner J., 2000, Urban sprawl: Diagnosis and remedies, International Regional Science Review, 23, 160–179.

Bruegman R., 2006, How sprawl got a bad name, The American Enterprise, June, 16–21.

Cellmer R., Senetra A., Szczepanska A., 2012, The effect of environmental factors on property value, [w:] Knowing to manage the territory, protect the environment, evaluate the cultural heritage, FIG Working Week 2012, Rome, Italy, 6–10 May 2012, TS06H – Valuation – Environmental Factors, 5748.

Coisnon T., Oueslati W., Salanie J., 2014, Urban sprawl occurrence under spatially varying agricultural amenities, Regional Science and Urban Economics, 1, 38–49.

Czarnecki W., 1965, Planowanie miast i osiedli, T.1. Wiadomości ogólne. Planowanie przestrzenne, PWN, Warszawa.

Czerwieniec M., Lewińska J., 2000, Zieleń w mieście, Instytut Gosp. Przestrz. i Kom., Kraków.

Dąbrowska-Budziło K., 2002, Treść krajobrazu kulturowego w jego kształtowaniu i ochronie, Zeszyty Naukowe Politechniki Krakowskiej. Architektura, 46.

Dylewski R., 2007, Żywiołowa suburbanizacja w świetle raportu Komisji Europejskiej i wnioski dla Polski, Człowiek i Środowisko, 31 (1–2), 123–131.

Foryś I., 2013, Suburbanizacja a zrównoważony rozwój na przykładzie wybranego rynku lokalnego, Handel Wewnętrzny, 6, 163.

Frenkel I., 2011, Przemiany demograficzne na wsi w latach 2006–2009, Wieś i Rolnictwo, 1 (150), 55–74.

Frydryczak B., 2008/2009, Estetyka przyrody. Nowe pojmowanie natury. Estetyka i Krytyka, 15/16, 41–55.

Gałka J., Warych-Juras A., 2011, Regionalne uwarunkowania suburbanizacji w Polsce, Studia Miejskie, 3, 147–158.

Godzina P., 2015, Tereny zieleni publicznej w kontekście zrównoważonego rozwoju miasta, Prace Geograficzne, 141, 57–72.

GUS, 2014, Migracje wewnętrzne ludności, Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań, Warszawa.

Hiner C.C., 2014, Been-heres vs. come-heres’ and other identities and ideologies along the rural-urban interface: A comparative case study in Calaveras County, Land Use Policy, 41, 70–83.

https://www.olsztyn.eu/fileadmin/pliki/prezentacja_prof_sleszynski.pdf (31.08.2016).

Hulicka A., 2015, Miasto zielone – miasto zrównoważone. Sposoby kształtowania miejskich terenów zieleni w nawiązaniu do idei Green City, Prace Geograficzne, 141, 73–85.

Jałowiecki B., 1987, Proces urbanizacji a relacje miasto-wieś, seria Problemy Rozwoju Wsi i Rolnictwa, PWN, Warszawa.

Jarmóz A., 2012, Prawidłowa budowa, eksploatacja i rekultywacja składowisk odpadów komunalnych zgodnie z przepisami prawa polskiego, Czasopismo Techniczne. Środowisko, 1, 4,87–100.

Jim C.Y, Chen W.Y., 2010, External effects of neighbourhood parks and landscape elements on high-rise residential value, Land Use Policy, 27, 662–670.

Kołodziejczyk T., Jugowar J.L., Piotrkowski M., 2011, Emisja odorów z kurników, Problemy Inżynierii Rolniczej, 1, 135–141.

Kośmider J., 2005, Projektowane standardy zapachowej jakości powietrza i możliwości oceny skutków wprowadzenia regulacji, Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów, 3, 77–82.

Krajewska B., Kośmider J., 2005, Standardy zapachowej jakości powietrza, Ochrona Powietrza i Problemy Odpadów, 6, 181–191.

Lorens P., 2005, Suburbanizacja w procesie rozwoju miasta postsocjalistycznego, [w:] P. Lorens (red.), Problem suburbanizacji, seria Biblioteka Urbanisty, 7, Urbanista, Warszawa, 2005, 33–44.

Łukaszewicz A., Łukaszewicz Sz., 2009, Rola i kształtowanie zieleni miejskiej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań.

Michniewicz-Ankiersztajn H., 2014, The role of green areas in European cities’ spaces in the context of the quality of life of inhabitants, Journal of Health Sciences, 4 (13), 130–140.

Mayer M., Szmytkie R., 2014, Kształtowanie się stref podmiejskich wokół miast średniej wielkości (studia przypadków z regionu południowo-zachodniego), [w:] A. Jezierska-Thöle, M. Biczkowski (red.), Zintegrowany rozwój obszarów wiejskich w świetle polityki Unii Europejskiej, t. 2. Wielofunkcyjność obszarów wiejskich, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń, 121–152.

Nęcki Z., 1988, Percepcja środowiska – ujęcie psychologiczne, Teka Komisji Urbanistyki i Architektury. PAN, t. XXII, Kraków.

Nowa Karta Ateńska, 1998, TUP, Warszawa.

Panduro T.E., Lausted Veie K., 2013, Classification and valuation of urban green spaces – a hedonic house price valuation, Landscape and Urban Planning, 120, 119–128.

Paszkowski Z., 2015, Tendencje w rozwoju polskiej urbanizacji, [w:] Przestrzeń życia Polaków, Raport niezależnych ekspertów z inspiracji Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, 15–36.

Przesmycka N., Problem suburbanizacji w kontekście rozwoju zrównoważonego, http://lublin.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/lublin/ASSETS_sem_us_lublin_120222_6.pdf (9.06.2016).

Rosner A., 2014, Migracje wewnętrzne i ich związek z przestrzennym zróżnicowaniem rozwoju społeczno-gospodarczego wsi, Wieś i Rolnictwo, 1 (162), 63–79.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2001 nr 38 poz. 454).

Schläpfer F., Waltert F., Segura L., Kienast F., 2015, Valuation of landscape amenities: A hedonic pricing analysis of housing rents in urban, suburban and periurban Switzerland, Landscape and Urban Planning, 141, 24–40.

Skrętowicz M., Sówka I., Sobczyński P., Miller U., 2014, Badanie emisji odorów z obiektu przemysłowego, Przemysł Chemiczny, 93/7, 1128–1131.

Springer F., 2013, Wanna z kolumnadą. Reportaże o polskiej przestrzeni, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec.

Staszewska S., Wdowicka M., 2006, Rozwój budownictwa jednorodzinnego w strefie podmiejskiej Poznania jako przejaw suburbanizacji, [w:] J. Słodczyk, R. Klimek (red.), Przemiany przestrzeni miast i stref podmiejskich, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole.

Sudra P., 2015, Usługi ekosystemowe na tle wybranych koncepcji ekologii miasta, Człowiek i Środowisko, 39 (1), 61–73.

Szczepanowska H.B., 2008, Ile jest warte drzewo dla społeczeństwa? Korzyści z drzew na terenach zurbanizowanych, [w:] H.B. Szczepanowska (red.), Wycena wartości drzew na terenach zurbanizowanych, IGPiM, Warszawa, 169–249.Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz.U. 1980 nr 3 poz. 6).

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2004 nr 92 poz. 880).

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741).

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003 nr 80 poz. 717).

Wilczyński R., 2015, Przestrzeń wiejska, [w:] Przestrzeń życia Polaków, Raport niezależnych ekspertów z inspiracji Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego, 37–66.

Zborowski A., Soja M., Łobodzińska A., 2012, Population trends in Polish cities – stagnation, depopulation or shrinkage?, Prace Geograficzne, 130/2012, 7–28.

Ziemilski A., Skórzyński Z., 1983, Strefa podmiejska w świadomości potocznej (uwagi i refleksje), [w:] L. Majdecki, P. Wolski (red.), Kształtowanie krajobrazu stref podmiejskich. Materiały z sesji naukowej, Wydawnictwo SGGW-AR, Warszawa, 21–29.

Zuziak Z.K., 1982, Przestrzeń, miejsce, przestrzeń społeczna – rozważania nad naturą pojęć. Osiedlowa przestrzeń społeczna, II Ogólnopolskie Konserwatorium Polskiej Architektury Współczesnej, 18–19 listopada 1981, Mogilany, PAN Oddział w Krakowie. Komisja Urbanistyki i Architektury, Politechnika Krakowska.

Zysk E., Źróbek-Różańska A., 2015, Definiowanie obszarów wiejskich w wybranych krajach UE, Acta Scientiarum Polonorum: Administratio Locorum, 4, 75–85.

Źróbek R., Źróbek S., Źróbek-Różańska A., Źróbek-Sokolnik A., Dynowski P., 2014, Podstawy i procedury gospodarowania publicznymi zasobami nieruchomości, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn.

Źróbek S., Trojanek M., Źróbek-Sokolnik A., Trojanek R., 2015, The influence of environmental factors on property buyers’ choice of residential location in Poland, Journal of International Studies, 7, 3, 163–173.

Źróbek-Różańska A., Zysk E., 2015, Czy rozlewające się miasto odmładza podmiejską wieś? Studium podolsztyńskich gmin wiejskich, Wieś i Rolnictwo, 4 (169), 123–138.

Źróbek-Różańska A., Zysk E., Źróbek-Sokolnik A., 2016, Studies over characteristics shaping residential attractiveness of suburban rural areas, Acta Scientiarum Polonorum. Oeconomia, 15 (3), 145–154.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie