Natężenie ruchu żeglugowego na dolnej Wiśle na podstawie analizy śluzowań we Włocławku w latach 1997–2016

Katarzyna Kubiak-Wójcicka,

Tomasz Pokropski

Abstrakt

Intensity of inland navigation on the lower Vistula River based on the analysis of lockage in Włocławek in the years 1997–2016

The paper presents the usage of the lower Vistula waterway on the basis of the number of floating units passing the Włocławek lock in the period 1997–2016. The Włocławek dam plays an important role in ensuring navigability on the inland waterway on the lower Vistula. The analysis revealed that the number of units locked in the Włocławek dam varied in particular years and was decreasing throughout the whole period. It depended on the serviceability of the lock and the hydrological conditions (water levels, ice phenomena). Throughout the year, water transportation was seasonal. The highest number of passing units falls on summer months (VI–VIII). Regarding the transportation type  subdivision, freight traffic dominated over touristic traffic. An exception took place in the years with low water levels (mainly in summer), in which freight traffic was impossible, which resulted in a lack of delivery guarantee. A solution to that problem is the construction of intermodal transshipment ports along the waterway.

Keywords: inland waterway, lock, Włocławek dam, freight traffic, touristic traffic, low water

Zarys treści: W artykule przedstawiono stopień wykorzystania drogi wodnej dolnej Wisły na podstawie liczby jednostek pływających śluzowanych we Włocławku w latach 1997–2016. Stopień wodny we Włocławku pełni ważną funkcję zapewniającą żeglowność na szlaku wodnym dolnej Wisły. Przeprowadzona analiza wykazała, że liczba jednostek śluzowanych przez stopień wodny we Włocławku jest zmienna w poszczególnych latach, a w całym wieloleciu wykazuje tendencję spadkową. Stan ten uzależniony był od sprawności technicznej śluzy oraz od warunków hydrologicznych (stanów wody i zjawisk lodowych). W ciągu roku transport wodny miał charakter sezonowy, największa liczba śluzowanych jednostek przypadała na miesiące letnie (VI–VIII). W strukturze transportu wodnego ruch towarowy dominował nad ruchem turystycznym. Wyjątek stanowiły lata z niskimi stanami wody (głównie w okresie letnim), kiedy ruch towarowy stawał się niemożliwy, co skutkowało brakiem gwarancji dostaw towarów. Rozwiązaniem tego problemu jest budowa wzdłuż dróg wodnych intermodalnych portów przeładunkowych.

Słowa kluczowe: droga wodna, śluza, stopień wodny we Włocławku, ruch towarowy, ruch turystyczny, niżówki
References

Babiński Z., 2013, Rewitalizacja dróg wodnych szansą na przywrócenie ich znaczenia środowiskowego i gospodarczego (na przykładzie dolnej Wisły – MDW E 40), Gospodarka Wodna, 6, 236–237.

Babiński Z., Habel M., 2013, Hydromorphological conditions of the lower Vistula in the development of navigation and hydropower, Acta Energetica, 2 (15), 83–90.

Bačkalić T., Maslarić M., 2012, Navigation conditions and the risk management in inland waterway transport on the middle Danube, Problemy Transportu, 7 (4), 13–24.

Biała Księga Transportu, 2011, Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu, TRANS 102, Rada Unii Europejskiej, Bruksela.

Bolt A., Jerzyło P., 2013a, Możliwości rozwoju transportu kontenerowego na międzynarodowych drogach wodnych E-70 i E-40, Gospodarka Wodna, 6, 244–247.

Bolt A., Jerzyło P., 2013b, Determinants of inland navigation on the Vistula from Warsaw to Gdańsk, Acta Energetica, 2 (15), 56–63.

Caris A., Limbourg S., Macharis C., van Lier T., Cools M., 2014, Integration of inland waterway transport in the intermodal supply chain: a taxonomy of research challenge, Journal of Transport Geography, 41, 126–136.

Duda-Gromada K., 2018, Tereny nad Wisłą w Warszawie jako miejsce spotkań (w opinii mieszkańców wybranych osiedli), Prace Geograficzne, 152, 67–81. doi: 10.4467/20833113PG.17.031.8254.

Gorączko M., Szyplik J., Pasela R., 2013, Wpływ niżówek na warunki funkcjonowania żeglugi w rejonie Bydgoskiego Węzła Wodnego, Geography and Tourism, 1, 69–76.

Grześ M., Pawłowski B., 2008, Hydromorfologiczne uwarunkowania lodołamania na Wiśle od stopnia wodnego we Włocławku do ujścia z uwzględnieniem sezonu zimowego 2011/2012, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, Gdańsk.

Hekkenberg R.G., van Dorsser C., Schweighofer J., 2017, Modelling sailing time and cost for inland waterway transport, European Journal of Transport and Infrastructure Research, 17 (4), 508–529.

Igliński H., 2014, Rozwój transportu intermodalnego a wzrost aktywności inwestycyjnej aglomeracji poznańskiej, Logistyka, 2, 40–43.

Ivaković C., Rogić K., Orlić Protega A., 2008, Traffic on the Croatian inland waterways in the context on the European Programme Nainades, Promet – Traffic&Transportation, 20 (6), 383–393. 

Jarzębińska T., 2008, Rola polskich dróg wodnych śródlądowych w sieci europejskiej [w:] Z. Babiński (red.), Rewitalizacja drogi wodnej Wisła–Odra szansą dla gospodarki regionu, Bydgoszcz, 13–19.

Jurum-Kipke J., Maković B., 2007, Current condition of vessels on inland waterways in Croatia, Promet – Traffic&Transportation, 19 (5), 301–309.

Królikowski A., Rutkowski G., 2009, Analiza istniejących na świecie systemów nawigacyjnych jednostek w żegludze śródlądowej, Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni, 63, 35–46.

Kruczek Z., Banasik W. (red.), 2014, Dynamika przemian rynku turystycznego, Wyższa Szkoła Turystyki i Języka Obcego, Stowarzyszenie Ekspertów Turystyki, Warszawa. 

Kubiak-Wójcicka K., 2012, Charakterystyka niżówek na Wiśle w Toruniu [w:] W. Marszelewski (red.), Gospodarowanie wodą w warunkach zmieniającego się środowiska, Monografie Komisji Hydrologicznej PTG, Toruń, 85–94.

Kubiak-Wójcicka K., 2014a, Wezbrania na Wiśle w Toruniu w świetle obserwacji historycznych [w:] T. Ciupa, R. Suligowski (red.), Woda w mieście, Monografie Komisji Hydrologicznej, Kielce, 127–134.

Kubiak-Wójcicka K., 2014b, Stopień wykorzystania infrastruktury liniowej w żegludze śródlądowej na przykładzie bydgoskiego odcinka międzynarodowej drogi wodnej E-70, Logistyka, 6, 12820–12832.

Kubiak-Wójcicka K., 2016, Hydrologiczne uwarunkowania budowy i funkcjonowania intermodalnego portu rzecznego w Solcu Kujawskim, Logistyka, 3, 129–136.

Kubiak-Wójcicka K., Chodkowska-Miszczuk J., Rogatka K., 2017, Integration or disintegration of the ecological and urban functions of the river in the city? A Polish perspective, Transylvanian Review of Administrative Sciences, 52, 59–76. doi:10.24193/tras.52E.4.

Kulczyk J., Winter J., 2003, Śródlądowy transport wodny, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Lopez Navarro M.A., 2013, The Effect of shared planning by road transport firms and shipping companies on performance in the intermodal transport chain: the case of Ro-Ro Short Sea Shipping, European Journal of Transport and Infrastructure Research, 13 (1), 39–55.

Marszałek E., 2010, Odra jako szlak komunikacyjno-transportowy oraz turystyczny [w:] Krajobrazy kulturowe dolin rzecznych. Potencjał i wykorzystanie, Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego, 13, 204–216.

Mika M., 2000, Turystyka jako czynnik przemian środowiska przyrodniczego – stan badań, Prace Geograficzne, 106, 73–98.

Montwiłł A., 2013, Węzły transportowe w europejskim systemie transportu i łańcuchach dostaw, Logistyka, 6, 948–957.

Najwyższa Izba Kontroli, 2013, Informacja o wynikach kontroli: Funkcjonowanie żeglugi śródlądowej, KIN-4101-04/2013, nr ewid. 188/2013/P/13/079/KIN.

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, 1996, Toward Sustainable Transportation, The Vancouver Conference 24–27 March, Vancouver, British Columbia.

Rohács J., Simongáti G., 2007, The role of inland waterway navigation in a sustainable transport system, Transport, XXII (3), 148–153.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 maja 2002 roku w sprawie klasyfikacji śródlądowych dróg wodnych (Dz. U. 2002. Nr 77, poz. 695).

Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystki z dnia 9 kwietnia 2013 roku w sprawie uprawiania turystyki wodnej (Dz. U. 2013, poz. 460).

Rožić T., Rogić K., Bajor I., 2016, Research trend of inland terminals: a literature review, Promet – Traffic&Transportation, 28 (5) 539–548.

Smolnik P., 2016, Assumption of state policy concerning inland waterways in Poland, Scientific Journals of the Martime University of Szczecin, 47 (119), 154–159. doi: 10.17402/163.

Strategia rozwoju transportu do 2020 roku (z perspektywą do 2030 roku), 2013, Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Warszawa.

Taylor Z., Ciechański A., 2011, Oganizational restructuring and ownership transformation in Poland’s inland shipping companies after 1990, Geographica Polonica, 84 (2), 77–92.

Transport wody śródlądowy w Polsce w 2016 r., 2017, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/transport-ilacznosc/transport/transport-wodny-srodladowy-w-polsce-w-2016-roku,4,7.html.

Wiegmans B., Konings R. (red.), 2017, Inland waterway transport. Challenges and prospects, Routledge, New York.

Wojewódzka-Król K., 1987, Współzależności ekonomiczne w rozwoju infrastruktury śródlądowych dróg wodnych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego, Rozprawy i monografie, 102, Gdańsk.

Wojewódzka-Król K., Rolbiecki R., 2013, Grounds and opportunities for the development of the passenger and cargo shipping on the lower Vistula, Acta Energetica, 2 (15), 106–112.

Woś K., 2010, Żegluga śródlądowa – szanse rozwoju. Szczecin, (http://www.am.szczecin.pl/userfiles/File/aktualnosci/news_2010_03_02/KW-zegluga_srodladowa-szanse_rozwoju.pdf) (dostęp: 1.10.2014).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie